Xuất khẩu rau quả sang EU bùng nổ, nhiều mặt hàng tăng trưởng hai chữ số

Diễn biến này phản ánh xu hướng mở rộng mạnh mẽ của thị trường EU đối với rau quả Việt Nam trong 5 năm gần đây. Giai đoạn 2021 - 2025, kim ngạch xuất khẩu sang khu vực này tăng thêm 322,7 triệu USD, tương đương mức tăng 208%, với tốc độ tăng trưởng kép bình quân khoảng 43% mỗi năm. Riêng năm 2025, giá trị xuất khẩu tăng 52,75% so với năm trước, cho thấy nhu cầu tiếp tục duy trì đà tích cực.

Trong cơ cấu sản phẩm, chanh leo tiếp tục là mặt hàng dẫn đầu với kim ngạch tăng từ 41,6 triệu USD năm 2021 lên 112,8 triệu USD năm 2025, tương ứng mức tăng 171%. Tuy nhiên, tỷ trọng của mặt hàng này trong tổng kim ngạch giảm nhẹ từ 27% xuống 24%, cho thấy sự gia tăng đóng góp từ các nhóm sản phẩm khác.

Hạt dẻ cười nổi lên như điểm sáng khi kim ngạch tăng từ 5,3 triệu USD lên 82,7 triệu USD, tức tăng hơn 15 lần sau 4 năm. Tỷ trọng trong tổng xuất khẩu cũng tăng mạnh từ 3,4% lên 17,3%, trở thành một trong những nhóm có tốc độ mở rộng nhanh nhất.

Xoài ghi nhận mức tăng đáng kể, từ 23 triệu USD lên 72,8 triệu USD (tăng 216%), đồng thời duy trì tỷ trọng khoảng 15%. Nhóm dừa và các sản phẩm từ dừa cũng tăng trưởng mạnh, với mức tăng dao động từ 164% đến 249% tùy dòng sản phẩm, phản ánh xu hướng tiêu thụ ngày càng cao đối với các sản phẩm nhiệt đới tại thị trường châu Âu.

Ảnh minh họa

Ở chiều ngược lại, một số mặt hàng tăng trưởng chậm hơn. Thanh long gần như không biến động đáng kể về giá trị so với năm 2021, khiến tỷ trọng giảm từ 12,1% xuống còn 3,7%. Chanh và ngô vẫn tăng về kim ngạch tuyệt đối nhưng thị phần trong cơ cấu chung bị thu hẹp.

Tổng thể, cơ cấu xuất khẩu rau quả sang EU đang dịch chuyển theo hướng đa dạng hóa, giảm sự phụ thuộc vào một số sản phẩm truyền thống và mở rộng sang nhiều nhóm hàng có giá trị gia tăng cao.

Theo Hiệp hội Rau quả Việt Nam, tăng trưởng xuất khẩu sang EU những năm qua chủ yếu đến từ việc doanh nghiệp nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng tốt hơn các yêu cầu khắt khe về an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, xu hướng tiêu dùng tại EU ngày càng ưu tiên các sản phẩm tốt cho sức khỏe, đặc biệt là trái cây nhiệt đới, góp phần thúc đẩy nhu cầu nhập khẩu từ Việt Nam.

Một điểm đáng chú ý là cơ cấu xuất khẩu đang chuyển dịch mạnh sang nhóm hàng chế biến. Hiện khoảng hai phần ba lượng rau quả Việt Nam xuất sang EU và Nhật Bản là sản phẩm đông lạnh hoặc chế biến sâu thay vì hàng tươi.

Xu hướng này giúp kéo dài thời gian bảo quản, giảm rủi ro trước các hàng rào kỹ thuật, đồng thời tối ưu chi phí vận chuyển và logistics cho doanh nghiệp.

Với quy mô gần 480 triệu USD vào năm 2025, EU tiếp tục là một trong những thị trường tăng trưởng nhanh của rau quả Việt Nam. Tuy nhiên, đây cũng là khu vực có tiêu chuẩn cao và mức độ cạnh tranh lớn. Các chuyên gia cho rằng để duy trì đà tăng trưởng, ngành rau quả cần tiếp tục đầu tư vùng nguyên liệu đạt chuẩn, nâng tỷ lệ chế biến sâu và xây dựng thương hiệu bền vững tại thị trường này.

Sự kết hợp giữa nâng cao chất lượng, đa dạng hóa sản phẩm và phát triển chế biến được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để xuất khẩu rau quả sang EU tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng tích cực trong những năm tới.

Hùng Nguyễn