Xuất khẩu RCEP tăng trưởng mạnh nhờ khai thác tối đa lợi thế cộng gộp xuất xứ
Trong bức tranh chung về hoạt động xuất nhập khẩu, Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) mẫu RCEP thuộc Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực tiếp tục khẳng định vị thế là công cụ đòn bẩy được cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam khai thác hiệu quả nhất.
Số liệu thống kê từ Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) cho thấy tỷ lệ cấp C/O mẫu RCEP duy trì đà tăng trưởng cao vượt bậc qua các năm, theo đó, hàng năm tăng trưởng 15% – 20%. Trong đó, Thị trường Trung Quốc & Hàn Quốc chiếm tỷ trọng cấp C/O lớn nhất trong khối RCEP.
Nhập khẩu nguyên liệu sản xuất từ Hàn Quốc và Trung Quốc khiến lợi thế xuất khẩu sang các thị trường RCEP tăng mạnh (ảnh minh họa)
Việc áp dụng linh hoạt C/O RCEP không chỉ giúp giảm thuế nhập khẩu về 0% hoặc mức rất ưu đãi tại thị trường đích, mà còn giải quyết triệt để "bài toán nguyên liệu đầu vào" vốn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu của nhiều ngành sản xuất trong nước. Trong đó, việc chủ động ứng dụng quy tắc xuất xứ linh hoạt từ hiệp định này đã và đang tạo ra lợi thế cạnh tranh vượt trội cho hàng hóa Việt Nam tại 14 thị trường đối tác thuộc khối ASEAN và các nước Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand.
Theo Bộ Công Thương, điểm khác biệt lớn nhất giúp C/O mẫu RCEP trở thành lựa chọn ưu tiên hàng đầu của các doanh nghiệp xuất khẩu chính là quy tắc cộng gộp xuất xứ toàn khu vực. Khác với các Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) song phương hay khu vực hẹp chỉ cho phép tính hàm lượng giá trị nội địa trong phạm vi hai hoặc một vài quốc gia, RCEP tạo ra một vùng nguyên liệu chung rộng lớn.
Theo đó, nguyên liệu, bán thành phẩm có nguồn gốc từ bất kỳ quốc gia thành viên nào trong khối (như nhập khẩu vải từ Trung Quốc, phụ liệu từ Hàn Quốc hay máy móc từ Nhật Bản) khi đưa vào quy trình sản xuất, chế biến tại Việt Nam đều được tính là nguyên liệu tự do và công nhận vào hàm lượng xuất xứ RCEP. Điều này giúp các ngành hàng xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, điện tử, sản phẩm nhựa và nông sản chế biến dễ dàng đáp ứng tiêu chí Chuyển đổi mã số hàng hóa (CTC) hoặc Hàm lượng giá trị khu vực (RVC) để được cấp C/O ưu đãi thuế quan.
Ngoài ra, việc đồng bộ hóa hạ tầng công nghệ thông tin và đẩy mạnh số hóa trên Hệ thống quản lý và cấp chứng nhận xuất xứ điện tử (eCoSys) đã giúp thời gian xử lý hồ sơ C/O mẫu RCEP được rút ngắn đáng kể. Nhiều thị trường trong khối ASEAN cùng Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản đã chấp nhận C/O điện tử hoặc dữ liệu C/O truyền qua hệ thống Hải quan, giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí lưu kho bãi và đẩy nhanh tốc độ thông quan hàng hóa.