Xuất nhập khẩu tăng trưởng 2 con số; vi phạm thương mại vẫn diễn biến phức tạp

2 tháng đầu năm 2026, ngành Hải quan thu ngân sách 70.085 tỉ đồng, tăng 12,3% so với cùng kỳ năm trước

Xuất nhập khẩu tăng trưởng hai con số

Theo thông tin do Cục Hải quan công bố ngày 9/3, trong tháng 2/2026 tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của Việt Nam đạt 67,19 tỷ USD, giảm 23,8% so với tháng 1/2026, tương ứng giảm 20,97 tỷ USD.

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 33,09 tỷ USD, giảm 23,4% so với tháng trước, tương ứng giảm 10,1 tỷ USD. Kim ngạch nhập khẩu đạt 34,1 tỷ USD, giảm 24,2%, tương ứng giảm 10,87 tỷ USD.

Tuy nhiên, tính chung 2 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nước đạt 155,7 tỷ USD, tăng 22,3% so với cùng kỳ năm 2025, tương ứng tăng 28,36 tỷ USD.

Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 76,39 tỷ USD, tăng 18,3% so với cùng kỳ năm trước, tương ứng tăng 11,82 tỷ USD. Kim ngạch nhập khẩu đạt 79,34 tỷ USD, tăng 26,3%, tương ứng tăng 16,54 tỷ USD.

Như vậy, lũy kế đến hết tháng 2, cán cân thương mại của cả nước ghi nhận nhập siêu hơn 2,9 tỷ USD.

Về cơ cấu khu vực doanh nghiệp, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của khối doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt 117,1 tỷ USD, tăng 35,9% so với cùng kỳ năm 2025, tương ứng tăng tới 30,9 tỷ USD.

Trong đó, xuất khẩu của khu vực FDI đạt 60,2 tỷ USD, tăng 30,4% so với cùng kỳ, tương ứng tăng hơn 14 tỷ USD. Kim ngạch nhập khẩu của khu vực này đạt gần 56,9 tỷ USD, tăng 42,2%, tương ứng tăng gần 16,9 tỷ USD.

Liên quan đến nhiệm vụ thu ngân sách, trong tháng 2, số thu của ngành Hải quan đạt 28.696 tỉ đồng, giảm 30,7% so với tháng trước.

Trong khi đó, lũy kế 2 tháng đầu năm 2026, tổng thu ngân sách nhà nước do ngành Hải quan thực hiện đạt 70.085 tỉ đồng, bằng 15,5% dự toán năm và bằng 13,6% so với chỉ tiêu phấn đấu. So với cùng kỳ năm 2025, số thu này tăng 12,3%.

Vi phạm qua tuyến đường biển chiếm hơn 56%

Bên cạnh kết quả thu ngân sách và tăng trưởng thương mại, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới vẫn diễn biến phức tạp.

Trong tháng 2, nổi lên hiện tượng vận chuyển trái phép ma túy, pháo nổ và thực phẩm đông lạnh không bảo đảm an toàn thực phẩm tại các tuyến biên giới phía Bắc giáp Trung Quốc và tuyến biên giới miền Trung giáp Lào.

Đáng chú ý, tuyến đường biển tiếp tục chiếm tỷ trọng vi phạm lớn nhất, chiếm 56,3% số vụ phát hiện, bắt giữ và xử lý trong tháng. Số vụ vi phạm trên tuyến này tăng 479 vụ, tương ứng tăng 90,9% so với cùng kỳ năm 2025.

Tại tuyến biển, các vi phạm chủ yếu liên quan đến nhãn hàng hóa, nhập khẩu hàng hóa không đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn hoặc quy chuẩn kỹ thuật theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, trên tuyến đường bộ, lực lượng hải quan đã phát hiện, đấu tranh bắt giữ 526 vụ, chiếm 29,4% tổng số vụ vi phạm trong tháng 2. So với cùng kỳ năm trước, số vụ trên tuyến này tăng 200 vụ, tương ứng tăng 61,3%.

Các đối tượng thường lợi dụng chính sách tạo thuận lợi trong hoạt động xuất nhập khẩu hoặc chính sách ưu đãi đối với cư dân biên giới để thực hiện hành vi buôn lậu và vận chuyển trái phép hàng hóa.

Hoạt động mua bán, vận chuyển trái phép pháo nổ, đường kính trắng, thuốc bảo vệ thực vật và thuốc kích thích tăng trưởng thực vật vẫn tiếp diễn tại nhiều địa bàn miền Trung và tuyến biên giới Việt Nam – Lào.

Đồng thời, trên tuyến hàng không, cơ quan hải quan đã phát hiện và xử lý 78 vụ vi phạm, chiếm 4,4% tổng số vụ trong tháng 2. Số vụ trên tuyến này tăng 32 vụ, tương ứng tăng 69,6% so với cùng kỳ năm 2025.

Trong đó, nổi lên tình trạng vận chuyển ma túy trên các chuyến bay quá cảnh. Bên cạnh đó, do chênh lệch giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới, vẫn xuất hiện các trường hợp tìm cách vận chuyển trái phép vàng qua đường hàng không.

Trước diễn biến này, Cục Hải quan đã ban hành các công văn cảnh báo và hướng dẫn nghiệp vụ nhằm tăng cường kiểm soát một số mặt hàng như đá nhân tạo, gạch ốp lát nhập khẩu; đồng thời triển khai các biện pháp phòng chống ma túy và kiểm soát tiền chất trong năm 2026.

Về kết quả xử lý vi phạm, trong tháng 2 (kỳ từ 15/1 đến 14/2), cơ quan Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 1.787 vụ vi phạm, tăng 777 vụ so với cùng kỳ năm 2025, tương ứng tăng 76,9%. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm ước tính khoảng 1.663 tỉ đồng.

Trong đó, cơ quan Hải quan đã khởi tố 2 vụ và chuyển cơ quan khác kiến nghị khởi tố 15 vụ. Số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 86,7 tỉ đồng.

Lũy kế trong 2 tháng đầu năm (kỳ từ 15/12/2025 đến 14/2/2026), lực lượng Hải quan đã phát hiện và xử lý 3.635 vụ vi phạm với tổng trị giá hàng hóa ước tính 3.267 tỉ đồng.

Cơ quan Hải quan đã khởi tố 3 vụ và chuyển kiến nghị khởi tố 19 vụ. Số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt 166,2 tỉ đồng.

Trong công tác phòng chống ma túy, riêng tháng 2, ngành Hải quan đã chủ trì và phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 18 vụ với 16 đối tượng, thu giữ 154 kg ma túy các loại. Tính chung từ ngày 15-12-2025 đến 14-2-2026, lực lượng Hải quan đã phát hiện và bắt giữ 35 vụ với 42 đối tượng, thu giữ tổng cộng 165 kg ma túy các loại.

Anh Minh