Xúc động chuyện về chiến sĩ công an kiên trung tại trưng bày 'Tâm son, chí thép'

Trưng bày chuyên đề “Tâm son, chí thép” tại Nhà tù Hỏa Lò

Nhân kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám thành công, Quốc khánh 2/9 và Ngày truyền thống Công an Nhân dân Việt Nam, trưng bày chuyên đề “Tâm son, chí thép” được tổ chức tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò, phường Cửa Nam, Hà Nội.

Trưng bày gồm 3 nội dung chính: “Sự ra đời của lực lượng Công an Nhân dân”, “Tâm son, chí thép” và “Tiếp bước cha anh - Giữ vững bình yên Tổ quốc”, qua đó giới thiệu quá trình hình thành, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an Nhân dân qua các thời kỳ lịch sử.

Theo nội dung trưng bày, năm 1930, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhiều tổ chức vũ trang và bán vũ trang lần lượt được thành lập như Đội Tự vệ, Đội Danh dự trừ gian, Đoàn Hộ lương diệt ác, Đội Trinh sát... Đây là những tổ chức đặt nền móng cho sự ra đời của lực lượng Công an Nhân dân sau này.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, lực lượng Công an Nhân dân được xây dựng và tổ chức tại cả ba miền. Ngày 21/2/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 23/SL, hợp nhất các Sở Cảnh sát và Sở Liêm phóng trên toàn quốc thành Việt Nam Công an vụ. Việc thống nhất tổ chức nhằm đáp ứng yêu cầu bảo vệ chính quyền cách mạng trong tình hình mới.

Cùng với quá trình xây dựng lực lượng là những năm tháng đấu tranh đầy gian khổ và mất mát của nhiều cán bộ, chiến sĩ. Không ít người từng bị địch bắt, tra tấn, giam cầm tại Nhà tù Hỏa Lò, Sơn La, Côn Đảo và nhiều nhà tù khác nhưng vẫn giữ vững ý chí, lòng trung thành với cách mạng.

Một nội dung đáng chú ý của trưng bày là câu chuyện về 9 nhân vật tiêu biểu, gắn với những dấu mốc quan trọng trong quá trình xây dựng và phát triển của lực lượng Công an Nhân dân. Trong số này có Bộ trưởng đầu tiên của Bộ Công an Trần Quốc Hoàn, Đại tướng đầu tiên của Công an Nhân dân Việt Nam Mai Chí Thọ, Nguyễn Tạo - chiến sĩ kiên trung của ngành tình báo Công an Nhân dân, Hoàng Hữu Kháng - người có hơn 20 năm làm công tác cận vệ bên Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Một câu chuyện gây xúc động tại trưng bày là về Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Trần Bình, tên thật Trần Văn Tích. Ở tuổi 18, ông tình nguyện tham gia Công an quận 6, Hà Nội và được phân công vào đội “Hành động”. Tháng 12/1947, trong một lần làm nhiệm vụ, ông bị địch bắt và đưa về giam tại Nhà tù Hỏa Lò. Dù bị kết án hai án tử hình, ông vẫn kiên cường. Ngày 19/5/1949, Trần Bình bị thực dân Pháp xử bắn tại cầu Đuống. Năm 1995, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, ghi nhận sự hy sinh và những đóng góp của người chiến sĩ trẻ trong những năm đầu của cuộc kháng chiến.

Nhiều hiện vật gắn với cuộc đời và hoạt động của các nhân vật cũng được giới thiệu tại trưng bày. Trong đó có kính và bi đông của ông Nguyễn Đức Minh, Trưởng Tiểu ban Điệp báo, Ủy viên Ban An ninh Khu VI, được sử dụng trong giai đoạn 1965 - 1975.

Không chỉ tái hiện lịch sử, chuyên đề còn giới thiệu hình ảnh người chiến sĩ công an trong thời bình. Các tư liệu, hình ảnh về lực lượng tham gia diễu binh, diễu hành A80 cũng như những cán bộ, chiến sĩ có mặt tại các địa bàn xảy ra sự cố, điểm nóng để hỗ trợ, bảo vệ và giúp đỡ người dân, được giới thiệu tới khách tham quan.

Trưng bày thu hút đông đảo người dân và du khách, trong đó có nhiều bạn trẻ. Qua những câu chuyện và hiện vật lịch sử, người xem có thêm góc nhìn về quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng Công an Nhân dân.

Anh Hải, khách tham quan, chia sẻ: “Qua triển lãm, tôi hiểu hơn về tinh thần cống hiến, sự hy sinh thầm lặng của các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Công an Nhân dân. Đây cũng là dịp để thế hệ trẻ bày tỏ lòng tri ân, nuôi dưỡng niềm tự hào và ý thức trách nhiệm với đất nước”.

Bên cạnh chuyên đề “Tâm son, chí thép”, Di tích Nhà tù Hỏa Lò tiếp tục là điểm đến thu hút du khách muốn tìm hiểu về lịch sử, đặc biệt là cuộc sống, sự hy sinh và những năm tháng gian khổ của các cán bộ, chiến sĩ cách mạng từng bị bắt, giam giữ tại đây.

Được xây dựng từ năm 1896, Hỏa Lò từng là một trong những nhà tù lớn của thực dân Pháp tại Đông Dương. Với hệ thống tường đá kiên cố, dây thép gai và các khu giam giữ được bố trí nghiêm ngặt, nơi đây từng giam giữ hàng nghìn chiến sĩ yêu nước và những người hoạt động cách mạng.

Ngày nay, Nhà tù Hỏa Lò trở thành di tích lịch sử, lưu giữ nhiều dấu tích của nhà tù cũ như xà lim, cùm sắt, hành lang đá và các khu giam giữ. Những hiện vật này góp phần tái hiện một phần điều kiện sống khắc nghiệt mà các tù nhân từng phải trải qua.

Không gian trưng bày tại di tích được bố trí theo từng chủ đề, đưa khách tham quan qua nhiều giai đoạn lịch sử. Từ thời kỳ nhà tù được xây dựng dưới chế độ thực dân Pháp, những năm tháng đấu tranh cách mạng đến các giai đoạn lịch sử sau này, mỗi khu vực đều mang những câu chuyện và giá trị riêng.

Tại khu tưởng niệm, bức tường điêu khắc chân dung các tù nhân khắc họa hình ảnh những chiến sĩ cách mạng từng bị giam giữ tại Nhà tù Hỏa Lò. Công trình là điểm nhấn giàu tính biểu tượng, gợi nhắc về ý chí, nghị lực và sự hy sinh của những người đã trải qua những năm tháng tù đày.

Trưng bày “Tâm son, chí thép” mở cửa đón khách đến hết ngày 30/12/2026, tại Di tích Nhà tù Hỏa Lò. Khách tham quan có thể quét mã QR ngay trong không gian trưng bày để nghe thuyết minh nội dung, giúp hành trình tìm hiểu những câu chuyện lịch sử trở nên trực quan và sinh động hơn.