Xúc tiến thương mại: Mạch dẫn đưa hàng Việt vươn xa

Làm ra sản phẩm đã khó nhưng bán được hàng, giữ được đầu ra ổn định còn khó hơn là bài toán mà rất nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và cơ sở sản xuất ở Việt Nam đang đối mặt, nhất là trong bối cảnh thị trường thay đổi nhanh, sức mua phân hóa và cạnh tranh ngày càng mạnh.

Bởi có những đơn vị sản xuất tốt, hàng hóa đạt chuẩn,nhưng vẫn loay hoay vì thiếu thông tin thị trường, thiếu kênh phân phối và thiếu cơ hội tiếp cận khách hàng. Ở khoảng trống đó, xúc tiến thương mại đang đóng vai trò như mạch dẫn quan trọng nối sản xuất với thị trường cũng như hàng Việt với người tiêu dùng trong nước và đối tác quốc tế.

Nhìn vào thực tế, có thể thấy vai trò của xúc tiến thương mại không còn dừng ở chuyện tổ chức hội chợ hay vài cuộc kết nối giao thương. Với doanh nghiệp bây giờ, điều họ cần hơn là biết thị trường đang cần gì, sản phẩm phải thay đổi ra sao, nên đi vào kênh nào và tiếp cận đối tác nào cho phù hợp. Nói cách khác, xúc tiến thương mại ngày càng trở thành một phần của chiến lược kinh doanh và không còn là hoạt động đi kèm như trước đây.

Ông Hoàng Minh Chiến- Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương). Ảnh: Uyên Hương/Bnews/vnanet.vn

Ông Hoàng Minh Chiến, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết: Điểm thay đổi lớn nhất hiện nay là chuyển mạnh từ xúc tiến thương mại theo chiều rộng sang chiều sâu, lấy nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp làm trọng tâm. Theo đó, thay vì chỉ dừng ở việc đưa doanh nghiệp tham gia hội chợ hay kết nối giao thương, xúc tiến thương mại đang tập trung nhiều hơn vào hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng thương hiệu, tiếp cận thông tin thị trường, công nghệ mới và nâng cao khả năng đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Theo ông Hoàng Minh Chiến, các hội chợ lớn tại những thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Đức, Pháp vẫn là kênh quan trọng để doanh nghiệp Việt tiếp cận trực tiếp nhà mua hàng, nắm bắt xu hướng tiêu dùng và yêu cầu thị trường. Cùng với đó, các đoàn giao thương, hội thảo chuyên đề, tập huấn chuyên sâu và mạng lưới Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài đang tạo thêm kênh hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp trong quá trình mở rộng thị trường và trở thành hướng đi quan trọng.

"Cục Xúc tiến thương mại hiện phối hợp với các nền tảng lớn như Alibaba, Amazon và Tiktok để hỗ trợ doanh nghiệp đưa sản phẩm lên sàn, quảng bá thương hiệu và tiếp cận khách hàng quốc tế. Đây là cơ hội lớn, đặc biệt với doanh nghiệp nhỏ và vừa, nếu biết tận dụng tốt chuyển đổi số để đưa hàng Việt đi xa hơn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu”, ông Hoàng Minh Chiến nhấn mạnh.

Ở góc độ địa phương, ông Dương Minh Đức, Giám đốc Sở Công Thương Gia Lai, cho biết thông qua các chương trình hội chợ, triển lãm, kết nối giao thương trong nước và quốc tế, nhiều sản phẩm đặc trưng của địa phương như cà phê, hồ tiêu, mắc ca, mật ong và các sản phẩm OCOP đã từng bước mở rộng đầu ra, tiếp cận sâu hơn với thị trường. Riêng trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, tỉnh đã tham gia 14 hội chợ, triển lãm lớn trong nước, tổ chức các đoàn doanh nghiệp xúc tiến thương mại tại Lào, Campuchia và nhiều hội nghị kết nối xuất khẩu với doanh nghiệp nước ngoài. Theo ông Dương Minh Đức, song song với xúc tiến trực tiếp, Gia Lai đang đẩy mạnh thương mại điện tử như một kênh tiêu thụ mới. Nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đã đưa sản phẩm lên các nền tảng số như Shopee, Lazada, Postmart, Voso và bước đầu tiếp cận cả các sàn xuyên biên giới. Đây được xem là hướng đi quan trọng để giảm phụ thuộc vào kênh phân phối truyền thống, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng cơ hội xuất khẩu. Hiệu quả của các chương trình xúc tiến thương mại không chỉ thể hiện ở số lượng hội chợ hay số phiên kết nối giao thương mà còn được phản ánh khá rõ từ chính những doanh nghiệp tham gia. Bà Trần Thị Hoàng Anh, Giám đốc Hợp tác xã Mật ong Phương Di Bee cho hay: Với những đơn vị quy mô nhỏ như hợp tác xã, khó khăn lớn nhất lâu nay không nằm ở sản xuất mà là đầu ra. Trước đây, sản phẩm mật ong chủ yếu tiêu thụ qua các đại lý truyền thống, lượng khách ổn định nhưng không nhiều và thị trường khá bó hẹp. Việc phụ thuộc vào một vài đầu mối khiến hợp tác xã nhiều lúc rơi vào thế bị động, nhất là khi sức mua giảm hoặc giá thị trường biến động. “Từ khi được tham gia các chương trình xúc tiến thương mại của tỉnh, hợp tác xã có thêm cơ hội mang sản phẩm đi giới thiệu trực tiếp tại các hội chợ, triển lãm và các chương trình kết nối cung cầu. Nhờ đó, sản phẩm được nhiều khách hàng biết đến hơn, không chỉ trong tỉnh mà còn ở các địa phương khác. Đặcbiệt, điều hợp tác xã nhận được không chỉ là doanh số bán hàng tại hội chợ, mà quan trọng hơn là cơ hội xây dựng thương hiệu và hiểu rõ hơn nhu cầu thị trường. Qua mỗi lần tham gia, đơn vị dần điều chỉnh bao bì, cải thiện chất lượng và cách tiếp cận khách hàng cho phù hợp hơn”, bà Trần Thị Hoàng Anh chia sẻ. Cùng với đó, chị Nguyễn Thị Mỹ Phúc, chủ cơ sở bánh ít Hoàng Đông, cho biết thương mại điện tử đang mở ra một hướng đi rất khác cho những cơ sở sản xuất truyền thống. Trước đây, sản phẩm bánh ít lá gai của cơ sở chủ yếu bán trong tỉnh hoặc qua khách quen, quy mô nhỏ và phụ thuộc vào lượng khách trực tiếp. Thế nhưng, từ khi được hỗ trợ quảng bá trên nền tảng số, tham gia livestream bán hàng và tiếp cận khách hàng qua mạng xã hội, lượng đơn hàng tăng rõ rệt. “Có thời điểm chỉ sau một buổi livestream, cơ sở nhận được hàng trăm đơn từ nhiều tỉnh, thành khác nhau. Điều mà trước đây rất khó hình dung với một sản phẩm truyền thống như bánh ít lá gai. Quan trọng hơn là nhờ môi trường số, chúng tôi tiếp cận được nhóm khách hàng mới mà trước đây gần như không chạm tới”, chị Nguyễn Thị Mỹ Phúc cho hay. Những câu chuyện này cho thấy, với doanh nghiệp nhỏ, hợp tác xã hay hộ sản xuất, xúc tiến thương mại không chỉ là hoạt động hỗ trợ mang tính thời điểm mà đang thực sự trở thành công cụ giúp mở rộng thị trường, tạo đầu ra ổn định và từng bước nâng giá trị cho sản phẩm địa phương. Chẳng hạn như ở lĩnh vực dệt may, xúc tiến thương mại đang cho thấy vai trò ngày càng rõ trong việc giúp doanh nghiệp giữ nhịp thị trường và mở rộng đầu ra.

Các đại biểu tham quan, tìm hiểu sản phẩm của các địa phương khu vực miền Nam. Ảnh: Hồng Thái – TTXVN

Đại diện Tập đoàn Dệt may Việt Nam cho biết: Các chương trình hội chợ, triển lãm và kết nối giao thương trong và ngoài nước đã hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thêm khách hàng mới, duy trì đơn hàng và mở rộng sang những thị trường có tiềm năng như EU, Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Đông và ASEAN. Đây không chỉ là giải pháp ngắn hạn để tìm kiếm đơn hàng mà còn giúp doanh nghiệp tái cơ cấu thị trường, nâng cao sức chống chịu và giảm thiểu rủi ro trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động.

Tuy vậy, đánh giá từ các chuyên gia cho thấy: Nhìn từ thực tế, xúc tiến thương mại vẫn còn những điểm cần cải thiện do không ít doanh nghiệp chưa chuẩn bị kỹ về sản phẩm, thiếu trọng tâm, chưa bám sát nhu cầu thị trường khiến hiệu quả chưa đồng đều. Vì vậy, để xúc tiến thương mại thực sự phát huy hiệu quả, cách làm cũng phải thay đổi theo hướng sát thực tế hơn. Ngoài ra, về phía doanh nghiệp muốn đi xa phải đầu tư bài bản vào chất lượng sản phẩm, chuẩn hóa quy trình sản xuất, đáp ứng tiêu chuẩn khắt khe và xây dựng thương hiệu đủ mạnh để cạnh tranh lâu dài. Qua đó, mở ra thị trường ổn định và tạo sức bật cho hàng Việt đi xa và đứng vững hơn trên cả thị trường trong nước lẫn quốc tế.