Xung đột Nga-Ukraine: Mỹ tuyên bố lệnh ngừng bắn năng lượng, Kiev bất ngờ, Tổng thống Zelensky sẽ tổ chức bầu cử nếu Moscow đồng ý một điều

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, Nga-Ukraine đã nhất trí về một lệnh ngừng bắn năng lượng. (Nguồn: Daily Post)

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump viết: "Lệnh ngừng bắn năng lượng trong cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine đã được thiết lập, có hiệu lực ngay lập tức”, đồng thời khẳng định hai bên đã nhất trí và kêu gọi không vi phạm thỏa thuận.

Tuy nhiên, một quan chức Nhà Trắng nói với trang tin Axios rằng tuyên bố của Tổng thống Trump đề cập một thỏa thuận tiềm năng, theo đó hai bên ngừng tấn công các nhà máy lọc dầu của nhau.

Phản hồi về tuyên bố trên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cho biết: “Thông báo về lệnh ngừng bắn là tin bất ngờ đối với tôi. Nhưng nếu Nga đồng ý ngừng bắn về năng lượng, Ukraine cũng sẽ đồng ý. Nếu Tổng thống Trump đàm phán với Tổng thống Putin, hãy cho chúng tôi biết khi nào lệnh ngừng bắn bắt đầu, chúng tôi đã sẵn sàng và sẽ chấp nhận”.

Ông nhấn mạnh, Ukraine ủng hộ các bước đi nhằm giảm leo thang, bảo vệ sinh mạng và hướng tới hòa bình lâu dài, đồng thời kêu gọi Nga có hành động tương ứng.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Ukraine cho biết, một nhà máy điện ở thành phố Kharkiv vẫn bị tấn công trong tối 11/10, sau khi ông Trump đưa ra tuyên bố. Phía Nga chưa xác nhận thỏa thuận đã có hiệu lực. Quan chức Nhà Trắng cho biết, Moscow vẫn đang cân nhắc và Washington sẽ sớm biết liệu Nga có sẵn sàng tham gia hay không.

Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đều bày tỏ ủng hộ lời kêu gọi ngừng bắn.

Trên mạng xã hội X sau cuộc điện đàm với ông Zelensky, bà von der Leyen đồng thời thông báo, Liên minh châu Âu (EU) sẽ cung cấp thêm kinh phí cho máy bay không người lái (UAV) và tên lửa nhằm tăng cường năng lực phòng thủ của Ukraine.

Trong khi đó, ông Macron cáo buộc Nga tiếp tục từ chối đề xuất và gia tăng các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng Ukraine trong những giờ gần đây và khẳng định sẽ tiếp tục sát cánh cùng Ukraine.

Mỹ gây sức ép lên Ukraine

Tuyên bố của Tổng thống Trump được đưa ra trong bối cảnh chính quyền Mỹ gia tăng sức ép nhằm ngăn Ukraine tấn công các cơ sở năng lượng của Nga.

Báo Financial Times dẫn lời các quan chức châu Âu nắm rõ các cuộc thảo luận cuối tuần qua cho hay, các quan chức Mỹ đã vận động các thủ đô châu Âu và Kiev hạn chế những cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu của Nga, đồng thời cảnh báo Washington có thể ngừng chia sẻ thông tin tình báo và đình chỉ cơ chế Danh sách yêu cầu ưu tiên của Ukraine (PURL) dùng để mua sắm vũ khí cho Kiev.

Theo Axios, một quan chức Nhà Trắng cho biết, các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu của Nga đang gây căng thẳng trong quan hệ giữa ông Zelensky và ông Trump. Một quan chức khác nói Tổng thống Mỹ “rất tức giận” trước các cuộc tấn công này. Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận.

Cũng theo hãng tin trên, các đặc phái viên của Tổng thống Trump là Steve Witkoff và Jared Kushner đã hoãn chuyến đi dự kiến tới Moscow cho đến khi các nước châu Âu và Ukraine đạt đồng thuận về một đề xuất chung dành cho Nga.

Hồi tháng 9, ông Trump từng tuyên bố Nga và Ukraine đã nhất trí không tấn công các cơ sở năng lượng của nhau, nhưng sáng kiến khi đó không mang lại kết quả.

Lập trường của Washington còn gắn với sức ép chính trị trong nước trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, trong bối cảnh giá nhiên liệu tại Mỹ tăng cao. Ông Trump quy nguyên nhân khiến chi phí năng lượng của người tiêu dùng tăng lên cho xung đột Nga-Ukraine, thay vì cuộc xung đột đang diễn ra tại Iran. Theo Hiệp hội Ô tô Mỹ (AAA), giá xăng trung bình trên toàn quốc ở Mỹ ở mức 4,36 USD/gallon, tăng so với 4,30 USD một tháng trước và 3,09 USD cùng kỳ năm ngoái.

Trước đó, ông Trump đã thông báo đạt thỏa thuận với Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc Moscow cung cấp dầu diesel cho Mỹ và thị trường toàn cầu. Ông Zelensky chỉ trích thỏa thuận này là “món quà” dành cho ông Putin, cảnh báo việc nới lỏng các hạn chế đối với xuất khẩu dầu diesel của Nga có thể giúp Moscow có thêm nguồn tài chính phục vụ các hoạt động quân sự.

Ukraine đề nghị ngừng bắn 60 ngày để bầu cử

Trong cuộc phỏng vấn với đài ABC ngày 11/10, ông Zelensky tuyên bố, Ukraine có thể tổ chức bầu cử nếu Nga đồng ý ngừng bắn toàn diện trong 60 ngày. Ông cho rằng, việc tiến hành bầu cử trong xung đột gặp nhiều khó khăn do những lo ngại về an ninh và các hạn chế hiến pháp.

Phản hồi lời kêu gọi của ông Trump rằng Ukraine cần có tổng thống mới, ông Zelensky nhấn mạnh quyền lựa chọn lãnh đạo thuộc về người dân Ukraine. Ông nói Kiev sẵn sàng tổ chức bầu cử nếu Moscow chấp thuận ngừng bắn trong hai tháng. “Hãy cho chúng tôi hai tháng, 60 ngày nghỉ, ngừng bắn hoàn toàn và chúng tôi sẽ tổ chức bầu cử”, nhà lãnh đạo Ukraine nói rõ.

Ông Zelensky cho rằng ngừng bắn trên toàn bộ các mặt trận trong 60 ngày sẽ tạo điều kiện để tổ chức bầu cử, đồng thời khẳng định Ukraine sẵn sàng chấp nhận bất kỳ lựa chọn nào của cử tri nước này.

Trước đó, ông Trump cáo buộc nhà lãnh đạo Ukraine bỏ lỡ nhiều cơ hội chấm dứt xung đột và cho rằng đã đến lúc Ukraine cần một tổng thống mới.

Đáp lại,nhà lãnh đạo Ukraine khẳng định, Kiev vẫn trông đợi Mỹ hỗ trợ chấm dứt xung đột, hiện bước sang năm thứ năm, trong thời gian sớm nhất. Tuy nhiên, ông Ukraine sẽ tiếp tục tự vệ để bảo vệ tính mạng người dân, nhà cửa, tự do và độc lập của đất nước.