Xung đột Trung Đông bước sang tuần thứ hai, Mỹ tuyên bố đạt tiến triển quân sự
Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran đã bước sang tuần thứ hai, với dấu hiệu leo thang cả trên thực địa lẫn trong các tuyên bố chính trị.
Chính phủ Mỹ hôm qua (6/3) tuyên bố nước này đang tiến gần tới việc kiểm soát không phận Iran, trong khi Iran tăng cường không kích nhằm vào Israel và các mục tiêu bị xem là lợi ích của Mỹ và Israel tại khu vực. Những diễn biến căng thẳng trên thực địa đã làm phức tạp hơn các nỗ lực ngoại giao, làm gia tăng lo ngại về nguy cơ một cuộc xung đột lan rộng và kéo dài.
Tổng thống Donald Trump ngày 6/3 tuyên bố Iran phải “đầu hàng vô điều kiện”, đánh dấu sự leo thang đáng kể trong lập trường của Mỹ kể từ khi nước này cùng với Isarel phát động chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran hôm 28/2.
Ảnh minh họa: AP
Cùng ngày Nhà Trắng cho biết lực lượng Mỹ đang tiến gần đến việc kiểm soát không phận Iran và cho rằng các mục tiêu quân sự chủ chốt có thể đạt được trong vòng 4-6 tuần. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cũng xác nhận chính quyền Mỹ đang theo dõi một số nhân vật có thể đóng vai trò lãnh đạo tại Iran trong tương lai sau khi Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng trong ngày đầu của chiến dịch.
“Tôi sẽ không tiết lộ trước bất kỳ mốc thời gian nào của tổng thống. Điều tôi sẽ nói với các bạn là những gì Tổng thống Donald Trump đã vạch ra, đó là các mục tiêu khả thi của chiến dịch dự kiến sẽ kéo dài khoảng 4 - 6 tuần và chúng ta đang tiến rất gần đến việc đạt được những mục tiêu đó. Đó là loại bỏ mối đe dọa tên lửa đạn đạo mà Iran gây ra, đảm bảo Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân cũng như làm suy yếu đáng kể các lực lượng ủy nhiệm của nước này trong khu vực”, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho hay.
Những tuyên bố cứng rắn của Mỹ được cho là có thể khiến triển vọng đàm phán trở nên khó khăn hơn. Chính phủ Iran hôm qua cho biết một số quốc gia chưa được nêu tên đã bắt đầu các nỗ lực hòa giải, một trong những tín hiệu đầu tiên cho thấy các kênh ngoại giao đang được kích hoạt nhằm tìm kiếm giải pháp hạ nhiệt căng thẳng. Iran khẳng định sẵn sàng hướng tới “hòa bình lâu dài”, nhưng nhấn mạnh sẽ bảo vệ chủ quyền quốc gia.
Trong khi đó, giao tranh trên thực địa tiếp tục lan rộng. Israel tiến hành các cuộc không kích mới vào Iran và mở rộng chiến dịch sang Lebanon, trong đó có cuộc oanh kích vào thủ đô Beirut sau khi ban hành lệnh sơ tán quy mô lớn đối với các khu vực ngoại ô phía Nam. Quân đội Israel cho biết các mục tiêu bao gồm những trung tâm chỉ huy liên quan đến Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran và phong trào vũ trang Hezbollah.
Iran đáp trả bằng các đợt tấn công phối hợp bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào trung tâm Tel Aviv, đồng thời nhắm vào các mục tiêu tại các quốc gia vùng Vịnh có căn cứ quân sự của Mỹ. Nhiều nước trong khu vực như UAE, Qatar và Saudi Arabia cho biết đã ghi nhận các cuộc tấn công bằng UAV và tên lửa trong những ngày gần đây. Theo Đại sứ Iran tại Liên hợp quốc Amir Saeid Iravani, ít nhất 1.332 dân thường Iran đã thiệt mạng kể từ khi chiến sự bùng phát.
“Chúng tôi hiện đang điều tra cáo buộc về vụ tấn công vào các địa điểm phi quân sự. Đánh giá ban đầu của chúng tôi cho thấy một số vụ việc này có thể là do sự đánh chặn hoặc can thiệp của hệ thống phòng thủ Mỹ, dẫn đến việc các mục tiêu bị chuyển hướng khỏi mục tiêu quân sự dự định. Theo luật quốc tế, mỗi quốc gia đều có nghĩa vụ rõ ràng không được phép để lãnh thổ của mình bị sử dụng cho hành động gây hấn chống lại một quốc gia khác. Iran không tìm kiếm chiến tranh, không tìm kiếm sự leo thang. Nhưng Iran sẽ không bao giờ từ bỏ chủ quyền của mình”.
Phó Tổng thư ký phụ trách các vấn đề nhân đạo của Liên hợp quốc Tom Fletcher kêu gọi các bên kiềm chế và tạo cơ hội cho đối thoại. Ông đồng thời cảnh báo cuộc khủng hoảng tại Trung Đông đang trở thành một tình trạng khẩn cấp nhân đạo lớn.
“Tôi thực sự nghĩ đây là thời điểm nguy hiểm nghiêm trọng. Ngay lúc này, chúng ta đang chứng kiến những cuộc khủng hoảng này leo thang nhanh chóng với những hậu quả ngoài tầm kiểm soát. Điều chúng ta cần là giảm leo thang. Hãy ngừng ngay lập tức các hành động thù địch, đối thoại và đàm phán thực sự phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc bởi bất kỳ hành động thù địch nào cũng gây ra hậu quả”.
Trong bối cảnh chiến sự tiếp tục leo thang và các tuyên bố chính trị ngày càng cứng rắn, các nỗ lực trung gian ngoại giao dù đã bắt đầu vẫn phải đối mặt với nhiều trở ngại. Triển vọng hạ nhiệt căng thẳng vì thế vẫn còn nhiều bất định khi các hoạt động quân sự và tính toán chiến lược của các bên tiếp tục diễn biến nhanh chóng.
