'Xuyên không' ở ngôi làng cổ Hà Nội, nơi thời gian như ngủ quên

Trong kỳ nghỉ tết Nguyên đán Bính Ngọ, du khách có thể dành thời gian ghé thăm những ngôi làng cổ Hà Nội, không chỉ để săn những khung hình đẹp, đậm màu thời gian, mà còn lắng nghe và cảm nhận những câu chuyện văn hóa, nếp sống xưa vẫn âm thầm được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Làng Đường Lâm

Nằm cách trung tâm Thủ đô Hà Nội khoảng 50km, làng cổ Đường Lâm như một cánh cửa thời gian đưa du khách "xuyên không" trở về không gian làng quê Bắc Bộ xưa mỗi dịp tết Nguyên đán.

Không ồn ào, náo nhiệt, Đường Lâm cuốn hút bởi vẻ đẹp trầm mặc và thân quen của cây đa, bến nước, sân đình - những hình ảnh từng in sâu trong ký ức làng quê Việt. Mỗi ngôi nhà cổ nơi đây không chỉ là một công trình kiến trúc, mà còn là câu chuyện về nếp sống truyền thống của gia đình, dòng họ.

Ngôi nhà của nhà văn Hà Nguyên Huyến ở làng cổ Đường Lâm (Sơn Tây, Hà Nội) là di tích được xếp hạng nhà cổ dân sinh loại một, có tuổi đời gần 300 năm. Ngôi nhà chính gồm 5 gian, 2 chái, thiết kế theo lối nội tự ngoại khách (phía trong thời tự, phía ngoài tiếp đón khách). Ngôi nhà có giá trị lịch sử, văn hóa, tinh thần rất lớn đối với dòng họ Hà - một trong những dòng họ lớn, nổi tiếng hiếu học tại làng

Nhà cổ của gia đình ông Nguyễn Văn Hùng xây dựng từ năm 1649. Ngôi nhà lợp ngói mũi hài, xếp nhiều lớp, bền vững theo thời gian. Bên trong căn nhà bài trí nhiều đồ cổ có giá trị về mặt văn hóa, niên đại như: bình sứ, bát sứ, mâm đồng 3 chân...

Nhà cổ của gia đình ông Thể hơn 300 năm tuổi với khoảng sân đầy ắp những chum tương nếp - đặc sản Đường Lâm. Căn nhà có 7 gian, 2 dĩ, mái lợp ngói ri, nền gạch nung, tường đá ong mộc mạc

Không chỉ ghi dấu ấn với lịch sử lâu đời, những ngôi nhà cổ kính vài trăm năm tuổi, làng Đường Lâm (phường Sơn Tây, Hà Nội) còn có ẩm thực đặc biệt hấp dẫn. Sản phẩm du lịch trải nghiệm ẩm thực truyền thống Bắc Bộ - Làng cổ Đường Lâm là một trong hai sản phẩm du lịch của Việt Nam được vinh danh, trao Giải thưởng Sản phẩm Du lịch bền vững ASEAN 2024.

Làng Cựu

Nằm cách trung tâm Hà Nội hơn 40km về phía Nam, làng Cựu, xã Chuyên Mỹ (trước đây là xã Vân Từ, huyện Phú Xuyên) vẫn giữ được nét bình yên, hoài cổ, nhuốm màu thời gian của một làng quê Bắc Bộ. Ngày nay, ngôi làng được ví như "bảo tàng sống", thu hút du khách yêu thích kiến trúc, nhiếp ảnh và lịch sử tìm đến khám phá.

Làng Cựu không chỉ có cây đa - giếng nước - sân đình, những ngôi nhà mái chảy truyền thống với cổng gỗ, cột lim, cửa bức bàn, sân lát gạch đất nung, mà còn có những biệt thự cổ 2-3 tầng, mang nét kiến trúc Pháp đặc trưng. Dù giờ đây, nhiều căn biệt thự xuống cấp, phủ rêu phong nhưng vẫn cho thấy một thời lịch sử vàng son, giàu có của ngôi làng hàng trăm năm tuổi.

Vẻ đẹp bình yên, cổ kính của ngôi làng

Tới đây, du khách có thể gặp gỡ người dân để tìm hiểu về "một thời vàng son", khi trong làng có rất nhiều gia đình giàu có nhờ nghề may âu phục đệ nhất xứ Kinh kỳ.

Cổng làng có kiến trúc cầu kỳ, bề thế, có tầng, có mái và có cả lối lên xuống, được xây theo lối "quyển thư", tựa như một cuốn sách khổng lồ đang mở ra đón khách.

Ngoài thăm làng Cựu bình yên, hoài cổ, du khách còn có thể khám phá 3 làng nghề truyền thống cách đó không xa, gồm: may Vân Từ, khảm trai - sơn mài Chuyên Mỹ, giày da Phú Yên.

Làng Đông Ngạc

Làng Đông Ngạc (nay thuộc phường Đông Ngạc, Hà Nội) có lịch sử hàng trăm năm.

Trải qua thăng trầm thời gian, dù cách trung tâm Hà Nội chỉ 10km, ngôi làng vẫn còn giữ được vẻ đẹp cổ kính, với khoảng 100 ngôi nhà cổ xây dựng trên 100 năm. Nhiều du khách đã tìm đến đây để tận mắt ngắm nhìn những ngôi nhà gỗ trăm tuổi, tận hưởng không gian yên bình giữa lòng phố thị.

Nét cổ kính của ngôi làng

Đông Ngạc có cấu trúc khá đặc biệt. Ngôi làng nằm gọn giữa hai trục giao thông lớn: phía trước là đường đê chính, sau là trục đường Kẻ Vẽ sầm uất.

Làng được quy hoạch gần giống theo kiểu bàn cờ, với các trục dọc trung tâm, hệ thống ngõ xóm tỏa ra như xương cá, thẳng và dễ đi. Các ngõ Đông, Ngác, Vẽ, Chung, Ngấn, Chùa… không bị chia cắt mà nối với nhau bằng các ngách thông suốt.

Một ngôi nhà cổ trăm tuổi trong làng

Đi bộ quanh làng, du khách có thể bắt gặp nhiều cánh cổng tồn tại cả trăm năm, thường có hình tháp bút, nghiên mực, thể hiện truyền thống hiếu học và bề dày văn hóa của ngôi làng.

Tới đây, du khách cũng nên dành thời gian ghé thăm đình Đông Ngạc mang đậm dấu ấn kiến trúc truyền thống của đình làng Bắc Bộ.

Linh Trang