Y tế cơ sở: 'Lá chắn' từ tuyến đầu

Bám chắc địa bàn

Sáng sớm, ông Trần Đức Dũng, 72 tuổi ở thôn Tân Cầu Rô đã có mặt tại Trạm Y tế Xuân Cẩm để khám và nhận thuốc tăng huyết áp định kỳ. Ông Dũng cho biết, từ nhà ra trạm chỉ khoảng 2 km, nên ông có thể tự đi xe đến khám mà không phải phiền con cháu. “Bệnh nhân đến trạm rải rác, tôi không phải xếp hàng chờ đợi, bác sĩ có thời gian thăm khám, tư vấn kỹ càng” - ông Dũng chia sẻ. Với ông, các y sĩ, bác sĩ tại trạm thân thiết như người nhà, bởi bất cứ lúc nào gặp vấn đề về sức khỏe đều có thể gọi hỏi.

Nhân viên y tế Trạm Y tế Lâm Thao tiêm vắc-xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng.

Bác sĩ Nguyễn Đức Tài, Quyền Giám đốc Trạm Y tế Xuân Cẩm cho biết, xã có mật độ dân cư đông với hơn 74 nghìn dân và khoảng 8 nghìn công nhân làm việc tại các khu, cụm công nghiệp. Công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân, đặc biệt là y tế dự phòng được đơn vị đặc biệt chú trọng. Để bảo đảm y tế gần dân, sau khi hợp nhất các trạm y tế, Trạm Y tế Xuân Cẩm duy trì một trạm trung tâm và 4 điểm trạm vệ tinh gồm 45 cán bộ, nhân viên y tế được phân công tương đối đều, bảo đảm hoạt động khám, chữa bệnh và phòng, chống dịch thông suốt.

Tại điểm trạm thôn Đông Trước, bình quân mỗi ngày có khoảng 20 lượt bệnh nhân đến khám, quản lý ngoại trú. Gắn bó hơn 20 năm với y tế cơ sở, bác sĩ An Văn Tiệp, phụ trách điểm trạm cho biết, cán bộ y tế làm việc trong điều kiện còn nhiều khó khăn, trang thiết bị hạn chế, nhưng bù lại là sự gắn bó mật thiết với người dân, nắm rõ từng địa bàn, từng nguy cơ bệnh tật. “Y tế cơ sở không chỉ là khám, chữa bệnh mà còn là theo dõi, quản lý sức khỏe cộng đồng, chủ động phòng bệnh từ sớm, từ xa. Chúng tôi luôn bám sát địa bàn, kịp thời phát hiện nguy cơ dịch bệnh để có biện pháp xử lý, không để bị động trong mọi tình huống” - bác sĩ Tiệp nhấn mạnh.

Do ảnh hưởng của cơn bão số 11 năm 2025, khu vực điểm trạm Đông Trước hiện nay (khi đó thuộc xã Mai Đình cũ) có 4 thôn ngoài đê là Mai Thượng, Mai Trung, Thắng Lợi và Vọng Giang ngập hoàn toàn. Khi đó, đội ngũ cán bộ, nhân viên y tế của trạm ngoài việc thường trực 24/24 giờ còn phối hợp chặt chẽ với y tế thôn nắm bắt tình hình sức khỏe các hộ dân, sẵn sàng ứng phó với các tình huống dịch bệnh trong và sau bão lũ.

Lá chắn phòng dịch

Xã Lâm Thao mới hình thành trên cơ sở sáp nhập 3 xã cũ gồm Lâm Thao, Bình Định và Quảng Phú. Địa bàn mở rộng, dân cư đông, lại giáp ranh các địa phương thuộc thành phố Hải Phòng khiến tình trạng di biến động dân cư diễn ra thường xuyên, nhất là lực lượng lao động trẻ, gây không ít khó khăn cho công tác giám sát dịch tễ và tổ chức các hoạt động y tế dự phòng. Thực tế này từng bộc lộ rõ trong giai đoạn dịch Covid-19, khi việc truy vết, quản lý các đối tượng nguy cơ trở nên hết sức phức tạp.

Ngành Y tế Bắc Ninh hiện có hơn 11 nghìn cán bộ, nhân viên y tế công lập, trong đó hơn 3 nghìn người công tác tại 99 trạm y tế. Trong bối cảnh mô hình bệnh tật thay đổi, nguy cơ dịch bệnh luôn hiện hữu, vai trò của y tế cơ sở ngày càng trở nên quan trọng. Sự bền bỉ, tận tụy của đội ngũ cán bộ, nhân viên trạm y tế xã chính là nền tảng vững chắc bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân ngay từ cơ sở.

Bên cạnh đó, tại một số thôn có làng nghề, thường xuyên tập trung đông người, làm gia tăng nguy cơ lây lan các bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là bệnh đường hô hấp. Đây là những yếu tố đặc thù tác động trực tiếp đến công việc hằng ngày của cán bộ y tế cơ sở tại Lâm Thao.

Sau sáp nhập, Trạm Y tế Lâm Thao hiện có 26 cán bộ, nhân viên y tế, tổ chức thành trạm chính và 2 điểm trạm. Mỗi điểm trạm duy trì hoạt động khám, chữa bệnh với trung bình 600-700 lượt mỗi tháng, trong đó khoảng 400-500 người đang được quản lý, điều trị tăng huyết áp và đái tháo đường. Điều này buộc cán bộ y tế vừa bảo đảm công tác khám, chữa bệnh thường xuyên, vừa gánh thêm nhiệm vụ y tế dự phòng, giám sát dịch, tiêm chủng và truyền thông phòng bệnh.

Trong bối cảnh còn thiếu 7 biên chế so với định mức, đội ngũ cán bộ, nhân viên Trạm Y tế Lâm Thao khắc phục khó khăn, thống nhất tinh thần “một người làm nhiều việc nhưng mỗi việc đều có người chịu trách nhiệm rõ ràng”. Theo bác sĩ Ngô Thị Soan, phụ trách Trạm Y tế Lâm Thao, trạm ưu tiên phân công cán bộ là người địa phương, thông thạo địa bàn, có uy tín với Nhân dân để làm công tác phòng bệnh, bám sát thôn, xóm, từng hộ gia đình. Hình thức tuyên truyền được triển khai linh hoạt nhằm khắc phục tình trạng người dân trong độ tuổi lao động thường xuyên vắng nhà vào giờ hành chính.

Địa bàn xã Lâm Thao (cũ) với vị trí giáp ranh khu vực đô thị, hoạt động giao thương phức tạp cũng từng là điểm nóng về tệ nạn xã hội, là một trong những địa bàn có số người nhiễm HIV cao của huyện Lương Tài (trước đây). Hiện nay, Trạm Y tế xã đang quản lý hiệu quả 10 bệnh nhân HIV, đẩy mạnh tư vấn, truyền thông nhằm hạn chế lây nhiễm trong cộng đồng, giúp người bệnh yên tâm điều trị.

Khi được hỏi “Điều gì khiến chị kiên trì, gắn bó với công tác y tế dự phòng tuyến xã nhiều năm qua?”, bác sĩ Ngô Thị Soan chia sẻ: “Gần dân, gắn bó với dân, chúng tôi ý thức rõ rằng nếu làm tốt công tác dự phòng thì sức khỏe Nhân dân sẽ được nâng cao, người dân ít phải đi viện hơn, bớt vất vả, tốn kém. Dù là lĩnh vực thầm lặng, ít được nhắc đến, nhiều việc không tên nhưng chúng tôi được Nhân dân tin yêu”.

Ngành Y tế Bắc Ninh hiện có hơn 11 nghìn cán bộ, nhân viên y tế công lập, trong đó hơn 3 nghìn người công tác tại 99 trạm y tế. Trong bối cảnh mô hình bệnh tật thay đổi, nguy cơ dịch bệnh luôn hiện hữu, vai trò của y tế cơ sở ngày càng trở nên quan trọng. Sự bền bỉ, tận tụy của đội ngũ cán bộ, nhân viên trạm y tế xã chính là nền tảng vững chắc để bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân ngay từ cơ sở.

Bài, ảnh: Thùy Vy