Yêu cầu xử lý nghiêm việc mạo danh đền Tranh

Nghi lễ rước truyền thống tại lễ hội Đền Tranh.

Theo đó, lãnh đạo UBND thành phố Hải Phòng giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố tăng cường công tác quản lý nhà nước, chủ động tuyên truyền về Di tích quốc gia đền Tranh duy nhất tại thôn Tranh Xuyên, xã Ninh Giang và Lễ hội đền Tranh (Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia).

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cũng có văn bản đề nghị Cục Phát thanh, Truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) yêu cầu Google Maps gỡ bỏ thông tin chỉ dẫn địa điểm của 2 cơ sở tư gia trái phép tại xã Ninh Giang trên bản đồ; hỗ trợ địa phương chỉnh sửa, khắc phục thông tin không chính xác trên Google Maps để tránh gây nhầm lẫn cho người dân và du khách có nhu cầu tham quan, chiêm bái Di tích quốc gia đền Tranh, xã Ninh Giang.

Lãnh đạo thành phố Hải Phòng cũng giao Sở Nội vụ hướng dẫn UBND xã Ninh Giang thực hiện công tác quản lý hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên địa bàn theo quy định của Luật Tín ngưỡng, tôn giáo; phối hợp với các cơ quan liên quan giải quyết tình trạng vi phạm theo quy định của pháp luật; Sở Nông nghiệp và Môi trường chỉ đạo Chi cục Quản lý Tài nguyên nước và Phòng, chống thiên tai, Hạt Quản lý đê điều Ninh Thanh phối hợp với UBND xã Ninh Giang kiểm tra, rà soát và xử lý vi phạm pháp luật về đê điều đối với 2 công trình do ông Nguyễn Quang Dư và bà Hà Thị Thoa nhận quản lý theo đúng quy định của pháp luật và Quy chế phối hợp xử lý vi phạm hành chính về thủy lợi, đê điều trên địa bàn thành phố Hải Phòng.

UBND thành phố Hải Phòng cũng giao UBND xã Ninh Giang khẩn trương thành lập Đoàn kiểm tra, rà soát của địa phương để kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về đê điều, đất đai và các vi phạm khác liên quan đến hai công trình do ông Nguyễn Quang Dư và bà Hà Thị Thoa nhận quản lý. Chính quyền địa phương chỉ rõ các sai phạm, yêu cầu hai tư gia tự tháo dỡ các biển “ĐỀN THỜ QUAN LỚN TUẦN TRANH” và các biển có tên gọi khác như “ĐỀN CỔ (ĐỀN ĐOAN) ĐỀN THỜ QUAN LỚN TUẦN CHANH”, “ĐỀN CỔ “ĐỀN CHÍNH” ĐỀN THỜ QUAN ĐỆ NGŨ TUẦN CHANH” không đúng gây hiểu nhầm cho du khách và nhân dân; thực hiện nghiêm chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các quy định của địa phương về tín ngưỡng.

Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng, hiện nay, tại khu 2, xã Ninh Giang có hai công trình gồm: công trình do bà Hà Thị Thoa quản lý gắn biển “ĐỀN THỜ QUAN LỚN TUẦN TRANH”; công trình do ông Nguyễn Quang Dư quản lý gắn nhiều biển với các tên gọi như “ĐỀN CỔ (ĐỀN ĐOAN) ĐỀN THỜ QUAN LỚN TUẦN CHANH”, “ĐỀN CỔ “ĐỀN CHÍNH” ĐỀN THỜ QUAN ĐỆ NGŨ TUẦN CHANH”.

Hai cơ sở này đều do tư nhân tự đầu tư xây dựng trong giai đoạn năm 2008 - 2011, không được cơ quan có thẩm quyền cấp phép xây dựng và hoạt động tín ngưỡng. Vị trí hai công trình trên cũng không phải nơi khởi dựng của di tích đền Tranh (vị trí khởi dựng cách ngã ba sông Tranh khoảng 600m). Các công trình này không nằm trong Danh mục kiểm kê di tích tại Quyết định số 2403/QĐ-UBND ngày 25/6/2025 của UBND tỉnh Hải Dương (nay là UBND thành phố Hải Phòng) nên không phải là di tích theo quy định của Luật Di sản văn hóa.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hải Phòng khẳng định, tại xã Ninh Giang hiện nay chỉ có đền Tranh, thôn Tranh Xuyên là di tích và đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xếp hạng quốc gia tại Quyết định số 1214/QĐ-BVHTTDL ngày 25/3/2009; Lễ hội đền Tranh đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể tại Quyết định số 781/QĐ-BVHTTDL ngày 4/4/2022.

Đền Tranh còn gọi là đền Quan Lớn Tuần Tranh, thờ thủy thần sông Tranh gọi là Quan lớn Tuần Tranh theo tín ngưỡng dân gian của cư dân làm nghề trên sông nước. Theo truyền ngôn trong nhân dân, Đền Tranh lúc đầu là một ngôi miếu nhỏ, sát ngã ba sông, do sông Tranh đổi dòng nên phải chuyển vào phía trong. Căn cứ vào hệ thống bia ký tại đền cho thấy, năm Tự Đức thứ 5 (1852), ngôi đền được trùng tu tôn tạo trên quy mô lớn, có những mảng chạm khắc cầu kỳ, tinh xảo, có tượng Quan Lớn Tuần Tranh. Đến năm 1887, thực dân Pháp chiếm Hải Dương và Ninh Giang, đóng quân ở thành Đô Giang (nay thuộc xã Ninh Giang) và sử dụng một số công trình kiến trúc để làm nơi đóng quân, trong đó có đền Tranh. Để nơi thờ cúng được tôn nghiêm, nhân dân đã chuyển đền về dựng tại vị trí doanh trại của Lữ đoàn 513 (Quân khu III) hiện nay. Đền mới được xây dựng theo kiểu "nội Công ngoại Quốc".

Đến năm 1960, do nhu cầu mở rộng doanh trại quân đội, nhân dân địa phương cùng Lữ đoàn 513 di chuyển ngôi đền về địa điểm mới (vị trí ngày nay), cách đền cũ 300m về phía Bắc.