Zidane xóa đặc quyền ở tuyển Pháp

Sau sáu trận dẫn dắt tuyển Pháp, Zinedine Zidane bắt đầu tạo ra một trật tự mới, nơi danh tiếng, vị thế ở CLB hay quá khứ tại đội tuyển không còn đủ để bảo đảm suất đá chính.

Chiến thắng 2-1 trước Thổ Nhĩ Kỳ không phải màn trình diễn hay nhất của tuyển Pháp dưới thời Zinedine Zidane. Đội bóng áo lam vẫn để lộ khoảng trống khi pressing, có thời điểm mất quyền kiểm soát tuyến giữa và cho đối thủ tạo ra nhiều cơ hội hơn mức cần thiết.

Nhưng nếu nhìn rộng hơn một trận đấu, đợt tập trung tháng 11 cho thấy thay đổi đáng chú ý hơn. Zidane đang từng bước phá bỏ thứ tự cũ, tạo ra môi trường mà gần như mọi vị trí đều phải được giành lại bằng phong độ và mức độ phù hợp với hệ thống.

Sáu trận chưa đủ để kết luận Zidane đã xây dựng xong tuyển Pháp theo ý mình. Khoảng thời gian ấy vẫn đủ để nhận ra một nguyên tắc: ông không muốn đội tuyển được vận hành bằng danh tiếng.

Danh tiếng không còn bảo đảm suất đá chính

Saël Kumbedi là trường hợp thể hiện rõ nhất cách Zidane lựa chọn con người. Hậu vệ 21 tuổi ban đầu không có tên trong kế hoạch tập trung, chỉ được gọi bổ sung sau khi Pierre Kalulu rút lui, nhưng vài ngày sau đã xuất hiện trong đội hình chính ở trận quyết định vé vào tứ kết Nations League.

Kumbedi không sở hữu hồ sơ nổi bật bằng nhiều hậu vệ Pháp khác. Malo Gusto chơi cho Chelsea, có kinh nghiệm Premier League và từng được xem như lựa chọn tự nhiên ở cánh phải, nhưng màn trình diễn không tốt trước Italy khiến anh lập tức mất vị trí.

Quyết định ấy mang ý nghĩa lớn hơn một sự thay người thông thường. Zidane cho thấy ông sẵn sàng phá bỏ thứ tự được tạo nên từ tên tuổi CLB, kinh nghiệm quốc tế hay vị thế trước đó trong đội.

 Zidane đang tạo ra môi trường cạnh tranh quyết liệt, nơi danh tiếng không còn đủ để bảo đảm suất đá chính ở tuyển Pháp.

Zidane đang tạo ra môi trường cạnh tranh quyết liệt, nơi danh tiếng không còn đủ để bảo đảm suất đá chính ở tuyển Pháp.

Trong một tập thể có nguồn nhân lực gần như dư thừa, cách làm này duy trì áp lực cạnh tranh ở mức rất cao. Một cầu thủ không thể mặc định mình tiếp tục đá chính chỉ vì từng là lựa chọn số một ở đợt tập trung trước.

Warren Zaïre-Emery cũng đang trải qua cảm giác tương tự. Tiền vệ PSG từng được xem như gương mặt chắc chắn của thế hệ tiếp theo, nhưng Zidane vẫn để anh ngồi dự bị trước Thổ Nhĩ Kỳ và tiếp tục sử dụng bộ ba Adrien Rabiot, Lucas Da Cunha và Rayan Cherki.

Zaïre-Emery không đột nhiên trở thành cầu thủ kém chất lượng. Vấn đề nằm ở việc Zidane dường như đánh giá cầu thủ dựa trên chức năng họ mang lại cho cấu trúc chung hơn là tiềm năng hay vị thế được mặc định từ trước.

Da Cunha giúp Pháp duy trì nhịp luân chuyển bóng, Rabiot cung cấp khả năng tranh chấp và xâm nhập, còn Cherki mang lại sức sáng tạo giữa các tuyến. Khi ba vai trò ấy bổ trợ cho nhau, Zaïre-Emery buộc phải chờ cơ hội.

Khác biệt này đáng chú ý bởi tuyển Pháp dưới thời Didier Deschamps từng duy trì bộ khung khá ổn định. Kinh nghiệm, sự tin tưởng và khả năng đáp ứng một hệ thống đã được kiểm chứng giúp nhiều cầu thủ giữ vị trí trong thời gian dài.

Zidane chọn cách vận hành khác. Ông chấp nhận bất ổn ngắn hạn để đổi lấy một tập thể cạnh tranh hơn về dài hạn.

 Kumbedi là ví dụ cho cách Zidane sẵn sàng trao cơ hội cho những cầu thủ phù hợp với hệ thống, bất kể vị thế ở CLB.

Kumbedi là ví dụ cho cách Zidane sẵn sàng trao cơ hội cho những cầu thủ phù hợp với hệ thống, bất kể vị thế ở CLB.

Những chấn thương của William Saliba, Jules Kounde, Aurelien Tchouameni, Ousmane Dembele hay Dayot Upamecano rõ ràng mở ra khoảng trống. Nhưng cách Zidane tận dụng hoàn cảnh ấy mới đáng chú ý.

Kumbedi được đá chính, Jeremy Jacquet xuất hiện ở trung tâm hàng thủ, Andy Diouf được thử ở cánh trái, còn Eli Junior Kroupi nhanh chóng được trao phút thi đấu rồi ghi bàn đầu tiên cho đội tuyển.

Cách sử dụng nhân sự này tạo tác động kép. Những cầu thủ trẻ hiểu cánh cửa tuyển Pháp thực sự mở, trong khi nhóm đã có vị trí nhận ra họ không còn nhiều khoảng đệm cho những màn trình diễn thiếu thuyết phục.

Michael Olise là ví dụ ở hàng công. Ngôi sao Bayern Munich từng tạo dấu ấn tốt trong màu áo tuyển Pháp, nhưng trận gặp Thổ Nhĩ Kỳ cho thấy vị trí của anh không phải bất khả xâm phạm khi Cherki ngày càng có ảnh hưởng lớn hơn.

Cherki góp dấu giày vào cả hai bàn thắng, thường xuyên nhận bóng giữa các tuyến, xoay người và tạo đường chuyền quyết định. Khả năng phòng ngự của anh chưa hoàn thiện, nhưng Zidane dường như sẵn sàng chấp nhận một phần rủi ro để đổi lấy sức sáng tạo.

 Cherki ngày càng có ảnh hưởng lớn trong cách chơi mới của tuyển Pháp và tạo sức ép lên những ngôi sao như Olise.

Cherki ngày càng có ảnh hưởng lớn trong cách chơi mới của tuyển Pháp và tạo sức ép lên những ngôi sao như Olise.

Điều này phản ánh nguyên tắc quan trọng: Zidane không tìm 11 cầu thủ nổi tiếng nhất, ông tìm 11 người thực hiện tốt nhất chức năng mà hệ thống yêu cầu. Khi tiêu chí lựa chọn thay đổi, thứ bậc trong đội cũng thay đổi theo.

Zidane đang thay cả con người lẫn cách chơi

Nếu chỉ nhìn vào nhân sự, quá trình của Zidane dễ bị hiểu thành một cuộc trẻ hóa. Thực tế, ông đang thay đổi con người để phục vụ cho một cách chơi khác với tuyển Pháp trước đây.

Dưới thời Deschamps, Pháp thường ưu tiên sự an toàn của cấu trúc. Họ không nhất thiết kiểm soát bóng lâu hay pressing liên tục, bởi sức mạnh lớn nằm ở khả năng phòng ngự có tổ chức rồi chuyển trạng thái bằng tốc độ của những cầu thủ phía trên.

Cách chơi ấy từng đưa Pháp lên đỉnh thế giới và nhiều lần tiến sâu ở các giải lớn. Tuy nhiên, nó cũng khiến đội bóng phụ thuộc nhiều vào khả năng tận dụng thời cơ, đặc biệt khi gặp những đối thủ chủ động lùi thấp và nhường quyền kiểm soát.

Zidane đang thử hướng khác. Pháp muốn đẩy đội hình cao hơn, giữ bóng lâu hơn ở phần sân đối phương và đưa nhiều cầu thủ kỹ thuật vào khoảng trống giữa hàng tiền vệ với hàng thủ đối phương.

Cherki vì thế có giá trị. Da Cunha được sử dụng nhờ khả năng điều tiết, trong khi những hậu vệ như Kumbedi phải cung cấp chiều rộng và tham gia phát triển bóng thay vì chỉ tập trung phòng ngự.

 Mbappe vẫn là trung tâm, nhưng Zidane muốn xây một hệ thống giúp tuyển Pháp bớt phụ thuộc vào khả năng tạo đột biến của đội trưởng.

Mbappe vẫn là trung tâm, nhưng Zidane muốn xây một hệ thống giúp tuyển Pháp bớt phụ thuộc vào khả năng tạo đột biến của đội trưởng.

Cái giá của lựa chọn này cũng xuất hiện. Trước Thổ Nhĩ Kỳ, pressing của Pháp nhiều lần thiếu đồng bộ, khoảng cách giữa các tuyến bị kéo giãn và đối thủ dễ thoát khỏi lớp áp lực đầu tiên.

Zidane thừa nhận đội bóng chưa pressing tốt như mong muốn, nhưng chưa cho thấy ý định quay về cách chơi an toàn hơn chỉ để giảm rủi ro tức thời. Điều đó giải thích vì sao ông liên tục thay đổi nhân sự: ông không đơn giản tìm cầu thủ hay nhất, mà tìm người phù hợp nhất với cách chơi mới.

Kylian Mbappe vẫn là nhân vật trung tâm và gần như không có đối thủ trực tiếp cho vai trò ấy. Tuy nhiên, Zidane dường như không muốn mọi đường tấn công đều phải phụ thuộc vào đội trưởng.

Cherki, Olise, Bradley Barcola, Desire Doue hay Kroupi mang những đặc điểm khác nhau, giúp Pháp có nhiều phương án hơn thay vì chỉ chờ Mbappe tăng tốc phía sau hàng thủ. Việc có thêm nhiều cầu thủ sáng tạo cũng giúp tiền đạo Real Madrid tập trung nhiều hơn vào những pha chạy chỗ quyết định thay vì phải lùi sâu tự tổ chức tấn công.

Cạnh tranh vì thế trở nên gay gắt hơn. Olise có thể chơi hay ở một trận rồi bị Cherki vượt lên ở trận tiếp theo, trong khi Kroupi chỉ cần vài chục phút cũng có thể khiến ban huấn luyện phải xem xét lại thứ tự lựa chọn.

Sau sáu trận, Zidane chưa tạo ra một tuyển Pháp hoàn thiện. Những vấn đề ở pressing, phòng ngự chuyển trạng thái và khả năng kiểm soát thế trận vẫn còn, nhất là khi đội hình bị xáo trộn.

Nhưng ông đã làm được một việc quan trọng: khiến từng vị trí trở nên cạnh tranh trở lại. Khi Saliba, Kounde, Tchouameni, Dembele và các trụ cột khác trở về, những người vừa được trao cơ hội không còn đơn thuần là phương án chữa cháy.

Không ai ngoài Mbappe có thể chắc chắn vị trí chỉ nhờ tên tuổi hay thành tích trong quá khứ. Zidane đang xây dựng một tuyển Pháp nơi suất đá chính phải được giành lấy liên tục, và với nguồn tài năng gần như vô tận, việc xóa bỏ vùng an toàn có thể là bước đầu tiên để ông tạo ra một tập thể mang dấu ấn riêng.

Di Cầm

Nguồn Znews: https://znews.vn/zidane-xoa-dac-quyen-o-tuyen-phap-post1696724.html