Zircon vẫn là loại tên lửa bí ẩn của Nga

Tính từ đầu năm 2026, Quân đội Nga bắt đầu sử dụng rộng rãi tên lửa siêu thanh 3M22 Zircon để chống lại Ukraine, bao gồm cả từ các bệ phóng trên mặt đất ở vùng Kursk thay vì chỉ triển khai từ tàu hải quân.

Trước diễn biến trên, chuyên gia quân sự Fabian Hinz sau khi tham khảo thông tin từ Cơ quan Tình báo Ukraine và nguồn mở đã đăng tải một bài viết trên Substack - chuyên trang nghiên cứu về máy bay không người lái, tên lửa và hệ thống vũ khí, và cho ra giả thuyết đầy bất ngờ.

Ông Hinz nhấn mạnh rằng theo dữ liệu của Ukraine, từ ngày 24/2/2022 đến ngày 16/6/2026, Quân đội Nga đã sử dụng tới 46 tên lửa Zircon, với phần lớn các vụ phóng diễn ra trong năm nay.

Không quân Ukraine tuyên bố đã đánh chặn được 19 tên lửa Zircon, tương đương khoảng 41%, nhưng con số nói trên nhiều khả năng đã được phóng đại.

Tỷ lệ đánh chặn như vậy vượt quá xác suất tiêu diệt tên lửa đạn đạo Iskander-M của Nga. Bên cạnh đó, những đánh giá của Ukraine, bao gồm cả những mảnh vỡ, còn rời rạc và đôi khi mâu thuẫn.

Tên lửa siêu thanh 3M22 Zircon chính thức được chấp nhận đưa vào thành phần chiến đấu từ ngày 4/1/2023, đây là một sản phẩm mới hoàn toàn mới, tần suất sử dụng tăng cao gần đây có thể cho thấy sự cải tiến kỹ thuật và gia tăng kho dự trữ.

Theo Tổng cục Tình báo Ukraine (GUR), kho dự trữ tên lửa Zircon của Nga đã tăng từ 40 quả vào tháng 4/2024 lên 230 quả trong tháng 4/2026. Đây là loại tên lửa thông thường đắt nhất của Nga sau Oreshnik, với chi phí ước tính khoảng 5 triệu USD trên mỗi đơn vị.

Nhưng đáng chú ý ở chỗ nhà phân tích nhận xét Zircon là một loại tên lửa bí ẩn, bởi vì có rất ít thông tin công khai về nó. Theo những gì báo chí Nga đề cập, Zircon là một tên lửa hành trình siêu thanh sử dụng động cơ phản lực khí.

Những giả thuyết khác lại cho rằng Zircon có thể không thực sự là tên lửa hành trình siêu thanh, mà thực chất là một tên lửa bán đạn đạo có khả năng đạt tốc độ cực lớn.

"Giả thuyết về việc Zircon không phải tên lửa hành trình mà là một tên lửa bán đạn đạo đang nhận được nhiều sự quan tâm, bởi có vô số dấu hiệu ủng hộ nhận định trên".

"Một tên lửa như vậy sẽ sử dụng động cơ đẩy đặc biệt thay vì loại phản lực hút khí và sẽ bay theo quỹ đạo khó đoán, chủ yếu hoặc hoàn toàn trong khí quyển, với cả giai đoạn bay có điều khiển và giai đoạn lượn không động cơ", chuyên gia Fabian Hinz nhận xét.

Để kết luận, nhà phân tích lưu ý rằng Nga vẫn chưa triển khai một tên lửa hành trình siêu thanh hoàn chỉnh, vốn đòi hỏi công nghệ rất cao mà chưa chắc họ đủ khả năng làm chủ.

Zircon đại diện cho một tên lửa bán đạn đạo kém tinh vi hơn nhưng có ý nghĩa quan trọng về mặt tác chiến giống như Iskander-M, nó có thể trở thành bước đệm hướng tới khả năng siêu thanh tiên tiến hơn trong tương lai gần.

Dĩ nhiên đây vẫn chỉ là những giả thuyết, sẽ cần thêm một số dữ liệu khác từ chiến trường Ukraine, đặc biệt là quỹ đạo của Zircon để có thể đi tới nhận định chính xác nhất.