10 - 30% phụ nữ trầm cảm sau sinh, đừng để người mẹ đơn độc

Nhiều người vẫn cho rằng phụ nữ sau sinh buồn bã, mệt mỏi là điều bình thường. Nhưng thực tế có sự khác biệt rất lớn giữa buồn thoáng qua và trầm cảm thực sự.

Trầm cảm sau sinh không chỉ là cảm giác buồn bã hay mệt mỏi sau cuộc vượt cạn mà là một rối loạn tâm thần nghiêm trọng, có thể đẩy người mẹ và cả đứa trẻ vào tình huống nguy hiểm nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

"Sự đổ vỡ sinh học” không phải do yếu đuối

Theo thống kê của các chuyên gia tâm thần, tỷ lệ trầm cảm sau sinh hiện chiếm trên 10%, thậm chí một số nghiên cứu ghi nhận có thể lên tới khoảng 1/3 phụ nữ sau sinh.

Bệnh viện Bạch Mai vừa điều trị thành công cho một bệnh nhân trầm cảm sau sinh điển hình. Từng là một nữ sinh viên năng động, đã chủ động chuẩn bị kỹ lưỡng cho cuộc sống hôn nhân và sinh con, nhưng chỉ vài tuần sau sinh, người mẹ bắt đầu rơi vào trạng thái kiệt sức kéo dài vì mất ngủ, áp lực chăm con và cảm giác bản thân “không đủ tốt”.

Khi con tròn 6 tháng tuổi, những suy nghĩ tiêu cực ngày càng nghiêm trọng. Bệnh nhân xuất hiện hoang tưởng rằng mình không đủ khả năng chăm sóc con và từng có ý định ôm con bước ra ban công tầng cao để “giải thoát” cho cả hai mẹ con. May mắn, người chồng đã kịp thời phát hiện và ngăn chặn.

Theo ThS.BS Nguyễn Phương Linh, Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, đây là biểu hiện điển hình của trầm cảm sau sinh nặng kèm triệu chứng loạn thần - mức độ nguy hiểm nhất của bệnh lý này.

Được điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai bằng nhiều phương pháp kích thích từ xuyên sọ (TMS), trị liệu nhận thức hành vi kết hợp điều trị chuyên khoa..., sau ba tuần bệnh nhân đã có thể mỉm cười trở lại khi nhìn thấy con qua màn hình điện thoại.

10 - 30% phụ nữ trầm cảm sau sinh.

10 - 30% phụ nữ trầm cảm sau sinh.

Theo BSCKII Nguyễn Thị Ái Vân, Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, trầm cảm sau sinh thực chất là một “sự đổ vỡ sinh học”. Sau khi nhau thai bong khỏi cơ thể, nồng độ estrogen và progesterone - hai hormone tăng rất cao trong thai kỳ - giảm mạnh trong thời gian ngắn, gây tác động lớn tới hệ thần kinh và cảm xúc người mẹ.

Còn theo PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, trầm cảm sau sinh không phải là sự yếu đuối hay thiếu cố gắng như nhiều định kiến xã hội vẫn áp đặt, mà là phản ứng của cơ thể trước những biến đổi sinh học và tâm lý quá lớn. Bệnh thường xuất hiện trong khoảng 6 tuần đầu sau sinh nhưng có thể kéo dài suốt thời kỳ hậu sản.

Các chuyên gia cũng lưu ý, phụ nữ sinh con đầu lòng, mang thai ngoài ý muốn, thiếu hỗ trợ từ gia đình hoặc có tiền sử rối loạn tâm thần là nhóm có nguy cơ cao mắc bệnh.

Điều trị cần bắt đầu từ sự thấu hiểu

Không chỉ ảnh hưởng trực tiếp tới người mẹ, bệnh lý này còn tác động lâu dài tới sự phát triển của trẻ nhỏ. Việc thiếu kết nối cảm xúc, giảm tương tác mẹ - con, thiếu nguồn sữa mẹ hoặc sự chăm sóc trong những năm đầu đời có thể ảnh hưởng tiêu cực tới phát triển thể chất và tinh thần của trẻ.

Các bác sĩ cảnh báo, khi người mẹ xuất hiện các biểu hiện như mất ngủ kéo dài, xa lánh con, không còn khả năng chăm sóc bản thân hoặc xuất hiện ý nghĩ làm hại bản thân và em bé, gia đình cần nhanh chóng đưa tới cơ sở y tế chuyên khoa.

Hội thảo về trầm cảm sau sinh tại Bệnh viện Bạch Mai - Ảnh BVCC

Hội thảo về trầm cảm sau sinh tại Bệnh viện Bạch Mai - Ảnh BVCC

Theo các chuyên gia, thuốc men hay kỹ thuật điều trị chỉ là một phần của quá trình hồi phục. Điều quan trọng không kém là sự đồng hành của gia đình và xã hội.

Một giấc ngủ đủ, chế độ dinh dưỡng hợp lý, sự chia sẻ công việc chăm con cùng thái độ lắng nghe thay vì phán xét có thể trở thành “liều thuốc” quan trọng giúp người mẹ vượt qua giai đoạn khó khăn.

“Trầm cảm sau sinh là vấn đề cần sự quan tâm của toàn xã hội. Bảo vệ sức khỏe tinh thần của người mẹ cũng chính là bảo vệ tương lai của trẻ nhỏ và sự bền vững của mỗi gia đình”, PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn nhấn mạnh.

Dấu hiệu cảnh báo trầm cảm sau sinh cần đi khám sớm

Buồn bã, tuyệt vọng kéo dài trên 2 tuần.

Mất ngủ nghiêm trọng hoặc ngủ quá nhiều.

Lo âu, hoảng sợ, dễ kích động.

Cảm giác tội lỗi, tự ti, cho rằng bản thân vô dụng.

Xa lánh con hoặc không muốn chăm sóc em bé.

Xuất hiện ý nghĩ tự sát hoặc làm hại con.

Mời quý độc giả theo dõi video: Ánh sáng xanh từ điện thoại đang phá hủy giấc ngủ của bạn mỗi đêm:

Thúy Nga

Nguồn Tri Thức & Cuộc Sống: https://kienthuc.net.vn/10-30-phu-nu-tram-cam-sau-sinh-dung-de-nguoi-me-don-doc-post1616383.html