10 năm gánh nợ để đổi lấy nhà đất, ô tô và một khoản tiền cho con vào đại học

Có những gia đình nhờ khoản vay mà lần đầu tiên chạm tới một căn nhà, một mảnh đất hay một tài sản lớn hơn khả năng tích lũy. Đổi lại, họ phải dành nhiều năm lao động và thắt chặt chi tiêu để trả cho quyết định của mình, biến mỗi kỳ trả nợ thành một cột mốc trên hành trình đi lên.

VAY NGÂN HÀNG MUA MỌI THỨ

Một câu chuyện được chia sẻ gần đây đã thu hút sự chú ý khi người kể cho biết, sau 10 năm liên tục vay ngân hàng để mua đất, xây nhà, mua xe, vợ chồng họ cuối cùng cũng trả hết nợ và bắt đầu có khoản tích lũy cho tương lai của con.

“Chào mọi người, mình xin chia sẻ câu chuyện vợ chồng mình mua tất cả bằng tiền vay ngân hàng, trong khi gia đình hai bên đều rất nghèo.

Mình tốt nghiệp thạc sĩ năm 2015, được hỗ trợ 20 triệu đồng. Mình dùng toàn bộ số tiền đó để mua một mảnh đất giá 105 triệu đồng. Phần còn thiếu, ông bà ngoại cho mượn sổ đỏ để thế chấp vay ngân hàng. Hàng tháng, ngoài tiền lãi, mình đều cố gắng trả từ 5 - 10 triệu đồng tiền gốc.

Hai năm sau, mình mới trả hết khoản nợ mua đất. Cóp nhặt được 100 triệu đồng, mình tiếp tục mua một mảnh đất giá 420 triệu đồng, cũng dùng sổ đỏ của ông bà ngoại để vay ngân hàng và vẫn duy trì cách trả nợ góp hàng tháng.

Hai năm tiếp theo, mình trả hết khoản nợ của mảnh đất đó. Khi tích lũy được hơn 100 triệu đồng một chút, mình bán mảnh đất đầu tiên được 160 triệu đồng rồi xây một căn nhà trị giá 1,4 tỷ đồng.

Khoản này cũng tiếp tục được vay bằng sổ đỏ của ông bà ngoại và chính sổ đỏ của căn nhà đang xây. Mình còn mua thêm một mảnh đất nhỏ của ông bà ngoại ở khá xa với giá 80 triệu đồng.

Lúc này đỉnh điểm trả lãi cả 6 – 7 triệu đồng/tháng nhưng mình vẫn cố gắng đều đặn trả cả gốc lẫn lãi hàng tháng.

Ba năm sau, khoản vay xây nhà vẫn chưa trả hết. Mình tiếp tục vay thêm 800 triệu đồng để mua xe, trong đó ông bà ngoại chia tài sản cho 400 triệu đồng, phần còn lại là tiền vay ngân hàng.

Một năm sau, mình vẫn còn nợ khoảng 500 triệu đồng. Mình lại tiếp tục vay thêm 300 triệu đồng để mua một mảnh đất. Rồi lại tiếp tục hành trình trả nợ gốc và lãi hàng tháng.

Hai năm sau nữa, mình bán mảnh đất nhỏ ở xa để trả bớt nợ. Và đến nay, sau 10 năm, mình đã chính thức “nghỉ chơi” với ngân hàng. Không những trả hết nợ, vợ chồng mình còn tích lũy được một khoản để chuẩn bị cho con vào đại học trong khoảng 3 năm nữa.

Nhìn lại chặng đường đã qua, mình thấy chính vì có nợ nên lúc nào cũng phải cố gắng. Vì sợ nợ, vì chịu khó cày cuốc, tiết kiệm và trả nợ từng tháng, cuối cùng gia đình mình đã thoát nghèo thành công”.

Câu chuyện về một hành trình dài trả nợ nhanh chóng nhận được sự đồng cảm từ những người cũng từng bắt đầu cuộc sống hôn nhân với hai bàn tay trắng.

“Lấy nhau tay trắng thì phải nợ mới có. Vợ chồng mình cưới 17 năm cũng trả nợ ngân hàng dài dài. May mắn sau 17 năm đã hết nợ, xây nhà, mua ô tô, tiết kiệm một khoản và chủ yếu là nuôi được tới 4 đứa con”.

Tuy nhiên, không phải ai cũng đủ can đảm để bước vào một khoản vay khi trong tay đã có thu nhập ổn định. Có người từng lựa chọn cách tích lũy chậm rãi, chỉ mua những mảnh đất vừa khả năng tài chính và tránh hoàn toàn chuyện vay nợ.

“Anh chị giỏi quá. Em bị nhát cái là thời đi làm ổn, lương tốt thì lại ngại nợ. Cứ mua đất đai mấy chỗ vừa túi tiền thì cũng chẳng đâu ra đâu. Bốn năm sau bán thì thu lại y như vốn mua ban đầu. Hồi đó không vay, không nợ nên là tiêu xài cũng hoang phí, nhưng dù sao giờ cũng đã ngộ ra, muộn vẫn còn hơn không”.

Nhìn vào hành trình của những gia đình từng vay để mua tài sản, một vấn đề khác cũng được đặt ra là không phải ai cũng có cùng điểm xuất phát. Sự hỗ trợ từ cha mẹ hai bên, dù là tiền bạc hay tài sản để thế chấp, có thể trở thành điểm tựa quan trọng.

“Đấy là khi mà có hai bên nội ngoại hỗ trợ nữa ấy. Chứ nếu hai bên nội ngoại không hỗ trợ thì một mình cũng gồng gánh quá sức luôn ạ. Với mức lương hiện tại là 20 triệu đồng/tháng của cả hai vợ chồng, giá nhà đất quê em hiện tại là 1,7 – 1,8 tỷ đồng/mảnh 130m2 thì không biết là chắt bóp khéo vén đến bao giờ mới mua được một mảnh đất. Chưa kể là mua xong đất cũng khó xây được nhà ngay khi chỉ làm công ăn lương”.

Sự hỗ trợ từ cha mẹ, dù là tiền bạc hay tài sản để thế chấp, có thể trở thành điểm tựa quan trọng

Có những gia đình lại đi một chặng đường dài hơn, với quy mô vay và số lượng tài sản tăng dần theo từng giai đoạn. Điều đáng chú ý là trong quá trình ấy, không phải quyết định nào cũng mang lại sự hài lòng khi nhìn lại.

“Nhà mình cũng tương tự và đến hiện tại cũng hài lòng với những gì làm được. Cưới cuối năm 2011. Năm 2013 xây nhà ở quê lúc đó có 200 triệu đồng. Tổng sau khi hoàn thiện 800 triệu đồng. Phần này là thấy hối hận nhất vì xây xong đến bây giờ ở nhà một năm chắc không quá 20 ngày.

Năm 2015 có 300 triệu đồng, vay mua đất 800 triệu đồng. Năm 2016 vừa nợ đất vừa vay thêm xây nhà. Tới năm 2019 tích thêm 600 triệu đồng định mua ô tô nhưng lại thôi, quyết vay thêm mua nhà 1,9 tỷ đồng. Vay thêm tiền xây hai căn phòng trọ cho thuê hết 200 triệu đồng đến giờ mới hồi được vốn.

Năm 2024 có 1,3 tỷ đồng lại vay tiếp 3 tỷ đồng để mua chung cư. Tới năm 2026 vay tiếp hơn 2 tỷ đồng mua hai miếng đất ở quê. Hẹn với chồng thôi cố nốt lần này hết nợ là vợ chồng nghỉ hưu được rồi. Dự kiến năm 42 tuổi sẽ nghỉ hưu (vẫn làm nhưng tự do về tài chính). Đến hiện tại gia đình chưa mua ô tô vì không có nhu cầu”.

Ở chiều ngược lại, cũng có những cặp vợ chồng lựa chọn tự xoay xở mà không cần đến sổ đỏ của cha mẹ hai bên.

“Hành trình nhà em cũng tương tự, khác là không đụng đến sổ đỏ của hai bên nội ngoại. Hai vợ chồng đầu tiên cũng mua được một lô đất hơn 100 triệu đồng, năm sau bán luôn được 350 triệu đồng.

Tiếp đó lại vay thêm 250 triệu đồng để mua lô đất 600 triệu đồng. Lúc đầu là vay lãi nóng 250 triệu đồng, chờ ra sổ thì lấy sổ vay ngân hàng trả lãi nóng. Trả hết nợ ngân hàng lại vay tiếp 1,5 tỷ đồng để mua nhà bằng chính lô đất hồi mua 600 triệu đồng.

Trả ngân hàng hòm hòm còn 600 triệu đồng lại vay thêm để xây nhà cho thuê trên mảnh đất mua 600 triệu đồng ban đầu. Sau đó tụi em cũng mua thêm được hai mảnh đất và xe ô tô, không nợ thêm nữa. Hiện tại vẫn nợ ngân hàng 1 tỷ đồng. Hành trình của vợ chồng em cũng từ 2018 đến giờ. Mong sang năm hết nợ ngân hàng”.

“CÀY” ĐỂ TRẢ NỢ: ĐỘNG LỰC HAY ÁP LỰC?

Với nhiều gia đình, khoản vay ngân hàng không chỉ là một nghĩa vụ tài chính mà còn trở thành động lực để duy trì công việc và tăng thu nhập. Khi mỗi tháng đều có một khoản tiền phải trả cố định, việc chi tiêu cũng được cân nhắc kỹ hơn, những khoản không cần thiết dễ bị cắt giảm và mục tiêu trả hết nợ trở thành một cột mốc rõ ràng.

Tuy nhiên, áp lực trả nợ và động lực không hoàn toàn giống nhau. Một khoản vay vừa sức có thể tạo ra kỷ luật tài chính, nhưng khi số tiền phải trả chiếm tỷ trọng quá lớn trong thu nhập, người vay có thể rơi vào trạng thái luôn phải làm việc để duy trì khả năng thanh toán.

Không chỉ tạo áp lực về tinh thần, khoản vay dài hạn còn có thể ảnh hưởng đến những lựa chọn trong công việc. Những người bị ràng buộc bởi khoản vay thế chấp có xu hướng kém linh hoạt hơn trong việc chuyển nơi ở và phản ứng trước những cơ hội việc làm ở địa phương khác.

Điều này cho thấy một khoản nợ lớn không chỉ quyết định mỗi tháng phải trả bao nhiêu tiền, mà đôi khi còn ảnh hưởng đến việc một người có dám nghỉ việc, chuyển nghề hoặc bắt đầu một công việc mới hay không.

Bởi vậy, cùng là trả nợ nhưng trải nghiệm của mỗi gia đình có thể rất khác nhau. Khi khoản vay nằm trong khả năng chi trả, thu nhập tương đối ổn định và vẫn có khoản dự phòng, áp lực trả nợ có thể trở thành một mục tiêu để phấn đấu.

Nếu gần như toàn bộ thu nhập đều dành cho ngân hàng, việc tiếp tục làm việc không còn đơn thuần xuất phát từ mong muốn tích lũy mà có thể trở thành một lựa chọn bắt buộc.

Nhìn từ những câu chuyện thực tế, điều đáng quan tâm vì thế không chỉ là sau bao nhiêu năm có thể trả hết nợ, mà còn là trong quãng thời gian đó, khoản vay đã tác động thế nào đến cuộc sống.

Một gia đình có thể mua được nhà, đất và tích lũy tài sản nhanh hơn nhờ vốn vay, nhưng cũng cần tính đến những năm thu nhập tương lai đã được cam kết cho ngân hàng.

Khoản nợ chỉ thực sự trở thành đòn bẩy khi nó giúp mở rộng khả năng tích lũy mà vẫn giữ được quyền chủ động với công việc và cuộc sống. Nếu ngược lại, nó có thể biến động lực thành áp lực kéo dài nhiều năm.