Vì sao người Trung Quốc không còn muốn đi siêu thị?

Người tiêu dùng Trung Quốc đang dần rời xa siêu thị để tìm đến những cửa hàng nhỏ trong khu dân cư. Ảnh: VCG.

Với Cindy Wang, cửa hàng “cộng đồng” mới mở gần nhà ở Quảng Châu là một lựa chọn gần như hoàn hảo. Cửa hàng nhỏ này có giá rẻ hơn siêu thị truyền thống, trong khi mặt hàng lại đa dạng hơn các cửa hàng tiện lợi như 7-Eleven.

Người phụ nữ ngoài 20 tuổi thường ghé cửa hàng sau giờ làm để mua vài món cần thiết. Một buổi tối đầu tháng 9, cô mua một chai sữa giá chỉ 7 nhân dân tệ (khoảng 1 USD), một lon bia 2,5 nhân dân tệ và xoài với giá 10 nhân dân tệ/kg.

“Tiện lợi, dễ mua và vẫn có trải nghiệm mua sắm khá thoải mái mà không phải chi quá nhiều tiền”, Wang nói.

Những cửa hàng cộng đồng như vậy đang trở thành mặt trận cạnh tranh mới của ngành bán lẻ Trung Quốc, khi người tiêu dùng dần rời các siêu thị quy mô lớn để tìm đến những cửa hàng nhỏ trong khu dân cư, nơi có giá phải chăng và dịch vụ giao hàng gần như ngay lập tức.

Theo các chuyên gia, mô hình này kết hợp được nhiều ưu điểm. So với cửa hàng tiện lợi, cửa hàng cộng đồng có nhiều loại thực phẩm tươi sống hơn, trong khi vị trí lại thuận tiện hơn so với các siêu thị lớn.

Khác với mô hình thương mại điện tử thuần túy, khách hàng có thể trực tiếp lựa chọn thực phẩm tại cửa hàng. Đồng thời, các cửa hàng này cũng cung cấp dịch vụ giao hàng trong khoảng 30 phút, theo Sherril Sheng, giám đốc nghiên cứu cấp cao tại JLL khu vực Hoa Đông.

Các tập đoàn bán lẻ lớn của Trung Quốc đang nhanh chóng mở rộng mô hình cửa hàng cộng đồng. Cửa hàng Happy Monkey mà Wang thường ghé là một phần trong chuỗi đang phát triển trên toàn quốc của Meituan, tập đoàn giao đồ ăn lớn của Trung Quốc.

JD.com cũng sở hữu chuỗi cửa hàng cộng đồng riêng, trong khi tập đoàn bán lẻ Mỹ Walmart tham gia thị trường này từ năm ngoái và đến nay đã mở khoảng 20 cửa hàng.

Tập đoàn công nghệ Alibaba cũng bắt đầu tập trung vào các cửa hàng tạp hóa trong khu dân cư từ năm 2024 thông qua thương hiệu Freshippo NB. Chuỗi này hiện có gần 500 cửa hàng trên toàn Trung Quốc.

Một khách hàng mua sắm tại cửa hàng Happy Monkey ở Quảng Châu. Ảnh: Huifeng He.

Làn sóng cửa hàng mới xuất hiện trong bối cảnh người tiêu dùng Trung Quốc ngày càng thận trọng trong chi tiêu khi nền kinh tế tăng trưởng chậm lại. Lạm phát tại Trung Quốc duy trì ở mức thấp trong nhiều năm, với chỉ số giá tiêu dùng tháng 8 tăng 0,8% so với cùng kỳ năm ngoái, theo số liệu chính thức.

“Người tiêu dùng đang đặt giá trị nhận được lên hàng đầu”, Sheng nhận định. Theo bà, khi mua các mặt hàng thiết yếu hàng ngày, người dân muốn tìm được sự cân bằng giữa tiện lợi, chất lượng và mức giá.

Thói quen mua sắm cũng đang thay đổi. Thay vì đến siêu thị mỗi tuần để mua một lượng lớn thực phẩm và đồ dùng, các gia đình Trung Quốc ngày càng chuyển sang mua thường xuyên hơn nhưng mỗi lần chỉ lấy một lượng nhỏ, Sheng cho biết.

Xu hướng này càng rõ nét khi quy mô hộ gia đình ngày càng thu hẹp. Theo một báo cáo của Qince Consumer Research hồi tháng 7, số người cần mua các gói hàng thiết yếu với kích thước lớn đang giảm dần.

Chen Jinni, một kỹ sư công nghệ thông tin sống tại Thâm Quyến, đã chuyển hẳn sang cách mua sắm này. “Tôi đã không đến trung tâm mua sắm trong vài năm”, Chen nói. Thay vào đó, trên đường từ chỗ làm về nhà, anh thường ghé các cửa hàng cộng đồng để mua gà quay, đồ ăn chế biến sẵn, nước uống và đồ ăn vặt.

Ở độ tuổi ngoài 30, Chen sống cùng bạn gái và cả hai hiếm khi nấu ăn tại nhà. “Chúng tôi thích ăn ngoài hoặc chọn đồ ăn làm sẵn rồi dành thời gian ở nhà để nghỉ ngơi, chẳng hạn xem những bộ phim hoạt hình do AI tạo ra”, anh nói.

“Chỉ thế hệ bố mẹ chúng tôi vẫn còn thói quen đến siêu thị mua một lần thật nhiều đồ dùng và thực phẩm”.