10 triệu lao động Anh sắp được học AI miễn phí

Chính phủ Vương quốc Anh vừa công bố chương trình đào tạo kỹ năng trí tuệ nhân tạo (AI) dành cho người trưởng thành, với nhiều khóa học trực tuyến miễn phí hoặc được trợ giá, nhằm hỗ trợ người lao động làm quen và sử dụng hiệu quả các công cụ AI trong công việc hàng ngày. Sáng kiến được giới chức mô tả là kế hoạch nâng cao kỹ năng tham vọng nhất trong hơn 50 năm qua.

Ảnh: Microsoft

Bước đi chiến lược trước làn sóng công nghệ

Theo định hướng của chương trình, các khóa học tập trung vào kỹ năng ứng dụng thực tế, như cách đưa ra câu lệnh hiệu quả cho chatbot, khai thác AI để hỗ trợ xử lý công việc hành chính, tổng hợp thông tin hay cải thiện năng suất lao động. Thời lượng khóa học linh hoạt, từ các bài học ngắn khoảng 20 phút đến những khóa kéo dài nhiều giờ, phù hợp với nhiều nhóm đối tượng khác nhau.

Chính phủ Anh đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có khoảng 10 triệu người lao động được tiếp cận chương trình này. Các khóa học mở cho mọi công dân trưởng thành tại Anh, trong đó một số hoàn toàn miễn phí, còn một số khác áp dụng cơ chế thu phí nhưng đã được trợ giá.

Chương trình có sự tham gia xây dựng nội dung của nhiều tập đoàn công nghệ lớn như Amazon, Google và Microsoft. Tổng cộng có 14 khóa học cung cấp “chứng chỉ kỹ thuật số” cho người hoàn thành, được xem như một hình thức ghi nhận kỹ năng trong môi trường làm việc số.

Bộ trưởng Công nghệ Anh Liz Kendall cho rằng sáng kiến này nhằm giúp người lao động tự tin hơn khi làm việc với công nghệ mới. Chính phủ cam kết vừa khai thác lợi ích của AI, vừa bảo vệ người dân trước những rủi ro tiềm ẩn.

Bộ trưởng Công nghệ Anh Liz Kendall (áo trắng) thảo luận với các sinh viên về chuẩn bị kỹ năng AI trong kỷ nguyên số. Ảnh: DSIT

“Chúng tôi muốn trí tuệ nhân tạo phục vụ nước Anh, và điều đó có nghĩa là phải đảm bảo người dân Anh có thể làm việc với trí tuệ nhân tạo”, bà Kendall nói. “Thay đổi là điều không thể tránh khỏi, nhưng hậu quả của sự thay đổi thì không. Chúng ta sẽ bảo vệ mọi người khỏi những rủi ro của trí tuệ nhân tạo đồng thời đảm bảo tất cả mọi người đều có thể hưởng lợi từ nó”.

Phản ứng trái chiều từ dư luận

Chương trình đào tạo nhận được sự hưởng ứng từ nhiều tổ chức lớn. Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), Phòng Thương mại Anh và Hiệp hội Chính quyền Địa phương nằm trong số các đơn vị cam kết khuyến khích nhân viên và thành viên tham gia.

Viện Công nghệ Thông tin Anh cũng đánh giá tích cực về sáng kiến này. Tuy nhiên, đại diện tổ chức nhấn mạnh rằng trách nhiệm thích ứng với AI không nên chỉ đặt lên vai người lao động.

Theo bà Sharron Gunn, các doanh nghiệp Anh ở mọi quy mô đều cần bảo đảm đội ngũ nhân sự đạt một chuẩn kỹ năng AI nhất định, bên cạnh việc đào tạo đội ngũ chuyên gia AI có trình độ cao như cử nhân khoa học máy tính hoặc học nghề kỹ thuật số. Bà cũng cho rằng cần nâng cao hiểu biết về công nghệ ở cấp hội đồng quản trị, để những người tham gia quản trị tổ chức có đủ kiến thức và sự tự tin giám sát các quyết định điều hành liên quan đến công nghệ.

Nhiều tổ chức ở Anh cho rằng trách nhiệm thích ứng với AI không nên chỉ đặt lên vai người lao động. Ảnh: Getty Images

Bên cạnh đó, dù hoan nghênh nỗ lực phổ cập kỹ năng AI, một số tổ chức nghiên cứu chính sách ở Anh cho rằng cần cách tiếp cận toàn diện hơn. Viện Nghiên cứu Chính sách Công (IPPR) lưu ý rằng quá trình thích ứng với AI đòi hỏi người lao động nhiều năng lực hơn là chỉ biết cách “đặt lệnh cho chatbot”.

Theo bà Roa Powell, nghiên cứu viên cao cấp của IPPR, kỹ năng trong kỷ nguyên AI không thể chỉ gói gọn trong các khóa học kỹ thuật ngắn hạn. “Người lao động cũng cần được hỗ trợ để phát triển khả năng phán đoán, tư duy phản biện, kỹ năng thực hành, năng lực lãnh đạo cũng như sự tự tin để sử dụng công cụ công nghệ một cách an toàn và có trách nhiệm”, bà nhấn mạnh.

Chuẩn bị cho thị trường lao động trong thời kỳ chuyển đổi

Sáng kiến đào tạo AI của Anh được triển khai trong bối cảnh nhiều quốc gia đang tìm cách chuẩn bị lực lượng lao động trước tác động của tự động hóa và trí tuệ nhân tạo. Bên cạnh cơ hội nâng cao năng suất và tạo ra ngành nghề mới, AI cũng làm gia tăng lo ngại về dịch chuyển việc làm và khoảng cách kỹ năng.

Việc chính phủ trực tiếp tham gia thúc đẩy đào tạo được xem là một bước đi nhằm thu hẹp khoảng cách này. Tuy nhiên, hiệu quả dài hạn của chương trình sẽ phụ thuộc vào mức độ tham gia của người lao động, sự phối hợp của doanh nghiệp, cũng như khả năng tích hợp kỹ năng AI với các năng lực nền tảng khác như tư duy phản biện, đạo đức nghề nghiệp và kỹ năng quản trị.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra nhanh chóng, chương trình của Anh cho thấy xu hướng coi kỹ năng AI không còn là lợi thế riêng của một nhóm chuyên gia, mà dần trở thành năng lực phổ thông trong thị trường lao động hiện đại.

Hồng Nhung