100.000 căn nhà cho thuê: Doanh nghiệp chờ vốn rẻ và thủ tục thông thoáng

Ông Lê Hữu Nghĩa, Chủ tịch Lê Thành Group (đang nói) cùng các doanh nghiệp, chuyên gia, diễn giả trao đổi tại sự kiện. Ảnh: BTC

Nhà ở cho thuê đang được xem là một trong những giải pháp giúp người lao động tiếp cận chỗ ở phù hợp trong bối cảnh giá nhà ngày càng vượt khả năng chi trả của số đông. Tuy nhiên, để hình thành một thị trường nhà ở cho thuê quy mô lớn, các doanh nghiệp cho rằng cần những chính sách hỗ trợ mạnh hơn về tín dụng và pháp lý.

Tại chương trình Cà phê Doanh nhân HUBA lần thứ 89 ngày 20-6 về "Giải pháp an cư và tăng năng suất lao động cho doanh nghiệp", ông Nguyễn Ngọc Hòa, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA), cho rằng nhà ở đang trở thành một yếu tố quan trọng trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực của doanh nghiệp.

Theo ông Hòa, ngoài việc giữ chân lao động phổ thông, doanh nghiệp còn phải cạnh tranh để thu hút chuyên gia và lao động chất lượng cao. Trong bối cảnh đó, nhà ở cho thuê có thể trở thành một công cụ hỗ trợ nhân sự khi doanh nghiệp thuê các cụm căn hộ hoặc khu nhà ở để bố trí cho người lao động. Tuy nhiên, nguồn cung hiện nay vẫn rất hạn chế.

Ông Lê Hữu Nghĩa, Chủ tịch Hệ sinh thái Lê Thành, cho biết theo số liệu được dẫn từ Viện Nghiên cứu phát triển TPHCM và Sở Xây dựng, thành phố hiện có khoảng 1 triệu người có nhu cầu thuê nhà, trong khi số căn hộ cho thuê do doanh nghiệp đầu tư phát triển không quá 5.000 căn. "Nhu cầu rất lớn nhưng gần như không có ai làm", ông Nghĩa nói.

Theo ông, nguyên nhân chính nằm ở hiệu quả tài chính. Một dự án nhà ở cho thuê quy mô khoảng 1.000 căn hộ cần vốn đầu tư khoảng 1.000 tỉ đồng. Với lãi suất vay thương mại hiện nay từ 10-13% mỗi năm, doanh nghiệp khó có thể bảo đảm hiệu quả đầu tư.

"Không có doanh nghiệp nào có thể sống được với bài toán này", ông Nghĩa nhận định.

Theo tính toán của ông, mô hình nhà ở cho thuê chỉ khả thi khi doanh nghiệp được tiếp cận nguồn vốn dài hạn 15-20 năm với lãi suất khoảng 4-5% mỗi năm. Bên cạnh đó là các chính sách hỗ trợ về thuế, lợi nhuận định mức và đầu tư hạ tầng.

Ông Nguyễn Quang Thanh của HFIC chia sẻ về chính sách cho vay các dự án nhà ở xã hội.

Theo thông tin được các diễn giả nêu tại tọa đàm, TPHCM đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển khoảng 181.000 căn nhà ở xã hội và khoảng 100.000 căn nhà ở cho thuê, gồm 50.000 căn nhà ở xã hội cho thuê và 50.000 căn nhà ở thương mại cho thuê.

Ngoài bài toán vốn, ông Nghĩa cho rằng thủ tục pháp lý cũng là rào cản lớn đối với chương trình phát triển nhà ở xã hội. Thành phố dự kiến chuyển đổi khoảng 8.000 căn hộ tái định cư sang nhà ở xã hội trong năm 2026, song tiến độ triển khai vẫn phụ thuộc nhiều vào thời gian xử lý hồ sơ.

"Nếu hôm nay giải quyết xong thủ tục thì nhanh nhất cũng phải đến giai đoạn 2028-2029 mới có sản phẩm", ông nói và đề xuất áp dụng cơ chế "luồng xanh" cho các dự án nhà ở xã hội.

Ở góc độ nguồn vốn, ông Nguyễn Quang Thanh, Phó Tổng giám đốc Công ty Đầu tư Tài chính nhà nước TPHCM (HFIC), cho biết thành phố đang hỗ trợ lãi suất cho các dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân và ký túc xá sinh viên theo Nghị quyết 09 của HĐND TPHCM.

Mỗi dự án hiện có thể vay tối đa 200 tỉ đồng. HFIC đang đề xuất nâng hạn mức này lên 300 tỉ đồng, kéo dài thời gian hỗ trợ lãi suất từ 7 năm lên 10 năm và điều chỉnh một số điều kiện tiếp cận vốn để tăng khả năng tham gia của doanh nghiệp.

ông Lê Như Thạch, Chủ tịch HĐQT Bcons chia sẻ về thông tin đầu tư nhà ở xã hội. Ảnh: H. Chương

Trong khi đó, ông Lê Như Thạch, Chủ tịch HĐQT Bcons, cho biết doanh nghiệp hiện sở hữu khoảng 3.000 căn hộ cho thuê và đang triển khai thêm khoảng 6.000 căn. Bcons đặt mục tiêu phát triển 10.000 căn nhà cho thuê thông qua việc tích hợp loại hình này vào các khu đô thị và dự án thương mại.

Theo ông Thạch, doanh nghiệp sẵn sàng tham gia phát triển nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, nhưng cần một cơ chế bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Các ý kiến tại tọa đàm cho thấy nhu cầu phát triển nhà ở cho thuê tại TPHCM là rất lớn. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu 100.000 căn vào năm 2030, doanh nghiệp cho rằng yếu tố quyết định vẫn là khả năng tiếp cận nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý và việc rút ngắn thủ tục đầu tư. Đây cũng là những điều kiện then chốt để biến nhà ở cho thuê từ một chủ trương thành một thị trường thực sự.