120 năm Đại học Quốc gia Hà Nội: Nối dài dòng chảy tri thức hơn một thế kỷ

Là dự án đầy tâm huyết do Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) thực hiện, sự kiện mở ra một hành trình khám phá đa không gian và thời gian ngay tại nơi từng là khởi nguồn của Đại học Đông Dương từ hơn một thế kỷ trước. Qua cách tiếp cận liên ngành, triển lãm khéo léo biến giảng đường cổ kính thành không gian văn hóa sáng tạo sống động, tạo nên sự giao thoa hài hòa giữa nghệ thuật thị giác đương đại, tư liệu truyền thống, công nghệ hiện đại và giáo dục.

Giám tuyển Nguyễn Thế Sơn giới thiệu với các đại biểu về các tác phẩm nổi bật trong triển lãm.

Sự kiện lần này tiếp tục kế thừa thành công và tiếng vang của triển lãm Cảm thức Đông Dương trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo 2024. Với cột mốc kỷ niệm 120 năm từ Đại học Đông Dương cho đến Đại học Quốc gia Hà Nội, quy mô các tác phẩm cùng số lượng tác giả tham gia đã được mở rộng đáng kể.

Ban tổ chức đã mở thêm nhiều không gian mới, để kể những câu chuyện lịch sử, mang tới những đối thoại liên ngành đầy suy tưởng. Đồng thời, các tác phẩm cũng chứa đựng nhiều câu hỏi kích thích sự suy ngẫm của người xem.

Tác phẩm trình chiếu 3D mapping về đôi phượng và bát bửu trên trần công trình, từng gây ấn tượng mạnh trong Lễ hội Thiết kế Sáng tạo 2024, được thực hiện lại.

Tác phẩm trình chiếu này kết hợp với hiệu ứng âm thanh sống động do nghệ sĩ Nguyễn Quốc Hoàng Anh phụ trách.

Điểm nhấn xuyên suốt hành trình là không gian trưng bày mang tên 120 năm: Dòng chảy tri thức. Người xem được dẫn dắt qua các phân khu phản ánh những cột mốc lịch sử quan trọng. Giai đoạn khơi nguồn (1906-1945) gợi nhắc những khát vọng đại học đầu tiên. Thời kỳ bản lĩnh (1945-1956) tôn vinh Đại học Tổng hợp Hà Nội trong ánh sáng của tri thức kháng chiến.

Cuối cùng, giai đoạn bứt phá thể hiện sự vươn tầm quốc tế của Đại học Quốc gia Hà Nội tại đại đô thị Hòa Lạc.

Video họa sĩ Victor Tardieu, người sáng lập Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương giới thiệu về tác phẩm Thăng đường nhập thất vẽ trong Hội trường Ngụy Như Kon Tum, thực hiện bằng AI.

Video tư liệu về lịch sử hình thành và phát triển của nhà trường kết hợp với vũ đạo do sinh viên Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật biểu diễn.

Triển lãm quy tụ hơn 30 tác phẩm của gần 40 nghệ sĩ, kiến trúc sư, nhà thiết kế và sinh viên nghệ thuật. Các tác giả đã tận dụng tối đa cấu trúc kiến trúc đặc trưng của tòa nhà để mang đến trải nghiệm thị giác đa chiều.

Đây là lần đầu tiên hội trường Lê Văn Thiêm được thiết kế sắp đặt để kể lại lịch sử trường. Không gian này tái hiện dưới hình thức một thư viện cổ nhằm mô phỏng chính thư viện một thế kỷ trước. Tòa nhà di sản cũng lần đầu tiên được trình chiếu video mapping phủ kín toàn bộ kiến trúc mặt đứng. Công nghệ hiện đại này làm sống dậy các họa tiết cổ kính trên bề mặt công trình.

Hội trường Lê Văn Thiêm được tái hiện lại với dáng vẻ của thư viện cổ ở châu Âu, điểm lại các dấu mốc quan trọng trong lịch sử hình thành và phát triển của nhà trường. Những đại biểu đến tham quan, từng là sinh viên nhà trường, như tìm thấy những ký ức của mình qua triển lãm.

Qua công nghệ trình chiếu 3D mapping trên tường công trình 19 Lê Thánh Tông, những cái tên của Đại học Quốc gia Hà Nội bằng tiếng Pháp, chữ Hán, tiếng Việt và tên các lãnh đạo nhà trường được kể lại, như bày tỏ sự tri ân đối với những trang sử vẻ vang của ngôi trường trăm năm lịch sử.

Bộ sưu tập Khởi do sinh viên Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật thực hiện và lần đầu ra mắt công chúng. Qua đó, khẳng định Thời trang tuy là chuyên ngành mới, nhưng đặc biệt được chú trọng trong công tác giảng dạy.

Song song với triển lãm, sự kiện mang đến chuỗi hoạt động cộng đồng phong phú. Các chương trình bao gồm tọa đàm, bài giảng đại chúng được thiết kế với nhiều chủ đề tại hội trường Ngụy Như Kon Tum như: 120 năm Đại học Đông Dương – Đại học Quốc gia Hà Nội: Từ khơi nguồn giáo dục khai phóng đến tầm nhìn đại học tương lai (15h ngày 20.5) do GS-TSKH. Vũ Minh Giang, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Đại học Quốc gia Hà Nội dẫn dắt; Triển vọng không gian văn hóa – sáng tạo trong hệ sinh thái Đại học Quốc gia Hà Nội (14h ngày 18.5); Mô hình Đại học Đông Dương: Cấu trúc liên ngành và sự hình thành giáo dục kiến trúc Việt Nam (9h ngày 19.5); Biểu trưng AGEI và tinh thần giáo dục khai phóng (14h ngày 21.5).

Các tác phẩm nhiếp ảnh, sắp đặt tận dụng tối đa không gian kiến trúc và hiện vật trưng bày, làm nổi bật bề dày lịch sử học thuật, giá trị thẩm mỹ của Đại học Đông Dương.

Lettres – Sciences – Arts (tạm dịch: Văn chương – Khoa học – Nghệ thuật) là khẩu hiệu về tính liên ngành và đa ngành mà nhà trường khẳng định xuyên suốt một thế kỷ.

Bên cạnh đó là các chương trình trình diễn nghệ thuật đương đại và biểu diễn âm nhạc. Những hoạt động này hướng tới việc xóa dần ranh giới giữa giáo dục, di sản và nghệ thuật. Triển lãm gợi mở góc nhìn mới về di sản sống trong đô thị. Sự kiện khẳng định vai trò của nghệ thuật trong việc phát huy giá trị di sản thuộc ngành công nghiệp văn hóa.

Nhiếp ảnh thị giác là một lĩnh vực đào tạo mới được Trường Khoa học Liên ngành đưa vào giảng dạy trong thời gian gần đây, cũng được giới thiệu qua các tác phẩm nghệ thuật.

Về ý nghĩa của không gian đối thoại này, giám tuyển Nguyễn Thế Sơn, giảng viên Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật, chia sẻ: “Triển lãm nghệ thuật lần này nhân dịp kỷ niệm 120 năm ngày truyền thống của Đại học Quốc gia Hà Nội tiếp tục mở ra những đối thoại liên ngành với chính di sản kiến trúc độc đáo của tòa nhà Đại học Đông Dương xưa, cũng như với chính bề dày truyền thống giáo dục đại học xuyên suốt qua hơn một thế kỷ của không gian thánh đường tri thức này”.

Hiện vật xương động vật của Bảo tàng Sinh học (Trường Đại học Khoa học tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội) được kết hợp khéo léo với kỹ thuật chiếu sáng, nhằm đem đến trải nghiệm nghệ thuật mới lạ cho công chúng.

Qua sự kiện này, Trường Khoa học Liên ngành và Nghệ thuật tiếp tục khẳng định vị thế học thuật cao. Vị thế đó được xây dựng bởi đội ngũ giảng viên, nhà khoa học và nghệ sĩ ưu tú. Đây chính là lực lượng nòng cốt đang trực tiếp dẫn dắt các giá trị sáng tạo cho tương lai.