16 giọng văn trên hành trình sáng tạo 24 giờ

Dự án do Hiệp hội Pháp L’écriture en mouvement (Viết trong chuyển động) tổ chức, nhằm thúc đẩy giao lưu văn học và khám phá khả năng sáng tạo tập thể. Các tác giả lên tàu tại Kyoto và dự kiến đến thành phố Matsue vào sáng hôm sau, với mục tiêu hoàn thành bản thảo ngay trong hành trình.

Thách thức lớn nhất không chỉ là thời gian gấp rút, mà còn là làm sao kết nối 16 giọng văn thành một câu chuyện thống nhất. Trước chuyến đi, các nhà văn đã thống nhất chủ đề và khung truyện. Mỗi người được cung cấp tiểu sử một nhân vật có mối liên hệ với tất cả nhân vật còn lại, đồng thời là lý do khiến họ cùng xuất hiện trên chuyến tàu.

Nhà văn Muriel Barbery, tác giả tiểu thuyết "Sự tao nhã của nhím", cho rằng đây là dự án táo bạo, đòi hỏi 16 giọng văn phải hòa quyện thành một chỉnh thể có ý nghĩa. Trong khi đó, nhà văn Christophe Ono-dit-Biot dự đoán cảnh quan bên ngoài cửa sổ, từ những cánh đồng lúa đến kiến trúc đặc trưng của Nhật Bản, sẽ góp phần định hình câu chuyện.

Con tàu Mizukaze với thiết kế phong cách Art Deco, nội thất gỗ tối màu và những khoang hành khách sang trọng cũng là một phần của bối cảnh sáng tác. Các phiên dịch viên đi cùng để hỗ trợ trao đổi giữa những tác giả sử dụng tiếng Pháp và tiếng Nhật.

Bà Anne Forrest-Wilson, người sáng lập Hiệp hội Pháp L’écriture en mouvement, nhấn mạnh mục tiêu không phải tập hợp những truyện ngắn riêng biệt, mà là xây dựng một cuốn tiểu thuyết liền mạch, trong đó các phần viết kết nối và bổ sung cho nhau.

Tuy nhiên, nhà văn Toh EnJoe, một tác giả khoa học viễn tưởng nổi tiếng của Nhật Bản, thừa nhận kết quả vẫn khó đoán định bởi mỗi người đang phát triển phần truyện riêng và sự phối hợp giữa các tác giả sẽ quyết định thành công của dự án.

Đây là lần thứ hai hiệp hội thực hiện thử nghiệm này. Năm 2015, một dự án tương tự tại Canada đã quy tụ các nhà văn địa phương và Pháp ngữ để cùng sáng tác. Hoạt động lần này tiếp nối tinh thần của phong trào văn học Oulipo, hình thành từ thập niên 1960, trong đó các tác giả thử nghiệm những hình thức sáng tác mới bằng cách tự đặt ra các quy tắc và giới hạn.

Chủ tịch Oulipo Hervé Le Tellier ví dự án như môn bơi nghệ thuật đồng đội: khả năng của từng cá nhân chưa đủ để bảo đảm thành công, bởi điều quan trọng là sự phối hợp nhịp nhàng giữa tất cả thành viên. Với thử thách trên chuyến tàu Mizukaze, đích đến không chỉ là một bản thảo 200 trang, mà còn là câu trả lời cho câu hỏi liệu 16 cá tính sáng tạo khác nhau có thể cùng kể nên một câu chuyện duy nhất hay không.