20 đơn vị 'bắt tay' nâng tầm tạp chí khoa học Việt Nam theo chuẩn quốc tế
Từ kinh nghiệm phát triển Tạp chí Khoa học và Công nghệ Giao thông vận tải (JSTT), Trường Đại học Công nghệ GTVT cùng các đơn vị thúc đẩy nâng cao chất lượng tạp chí khoa học Việt Nam theo chuẩn Scopus và Web of Science.
Hướng tới chuẩn Scopus, Web of Science
Ngày 18/9, tại Trường Đại học Công nghệ GTVT (UTT), 20 đơn vị ký Biên bản ghi nhớ phối hợp nâng cao chất lượng tạp chí khoa học Việt Nam theo chuẩn Scopus và Web of Science giai đoạn 2026-2030, hướng tới nâng cao năng lực hội nhập quốc tế của hệ thống tạp chí khoa học Việt Nam.
Các đơn vị ký Biên bản cam kết ghi nhớ về phối hợp nâng cao chất lượng tạp chí khoa học Việt Nam theo chuẩn quốc tế giai đoạn 2026 - 2030.
Hội thảo khoa học quốc gia “Nâng cao chất lượng các tạp chí khoa học của Việt Nam theo chuẩn Scopus và Web of Science” quy tụ khoảng 300 đại biểu đến từ các cơ quan Trung ương, TP Hà Nội, các bộ, ngành, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, cơ quan báo chí - xuất bản cùng các nhà khoa học, chuyên gia và đội ngũ làm công tác tạp chí khoa học.
Các tham luận, ý kiến trao đổi tập trung phân tích thực trạng hệ thống tạp chí khoa học Việt Nam; chia sẻ kinh nghiệm phát triển tạp chí theo chuẩn Scopus, Web of Science và đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng, năng lực quản trị, sức ảnh hưởng học thuật và khả năng hội nhập quốc tế.
Sự kiện diễn ra trong khuôn khổ Hội thảo khoa học quốc gia “Nâng cao chất lượng các tạp chí khoa học của Việt Nam theo chuẩn Scopus và Web of Science”, do Đảng ủy các trường Đại học, Cao đẳng Hà Nội chủ trì, phối hợp với Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Đại học Bách khoa Hà Nội và Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải tổ chức.
Phát biểu tại Hội thảo, PGS.TS. Vũ Trọng Lâm, Bí thư Đảng ủy, Giám đốc - Tổng Biên tập Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, nhấn mạnh tạp chí khoa học giữ vị trí quan trọng trong hệ sinh thái tri thức, nhất là khi khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và giáo dục đại học đang đứng trước những yêu cầu phát triển mới.
Theo ông, tạp chí khoa học không chỉ là nơi công bố kết quả nghiên cứu mà còn là thiết chế học thuật để tri thức được thẩm định, phản biện, kiểm chứng, đồng thời là cầu nối giữa cộng đồng khoa học Việt Nam với quốc tế.
Việc được lập chỉ mục trong Scopus hoặc Web of Science có ý nghĩa quan trọng, nhưng không nên xem đó là đích đến duy nhất. Mục tiêu cốt lõi vẫn là chất lượng khoa học, trong đó các chuẩn mực quốc tế cần được chuyển hóa thành năng lực nội tại của từng tạp chí, từ nội dung, quản trị biên tập, phản biện, đạo đức xuất bản đến tính ổn định và ảnh hưởng học thuật.
Và câu chuyện truyền cảm hứng từ Trường Đại học Công nghệ GTVT
Một trường hợp được các đại biểu quan tâm là Journal of Science and Transport Technology (JSTT) của Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải. Ngay từ khi xây dựng, JSTT đã được định hướng theo các tiêu chuẩn quốc tế về nội dung, quy trình biên tập và phản biện khoa học, đồng thời chủ yếu sử dụng nguồn lực của Nhà trường để phát triển.
Sau hơn 3 năm, JSTT được Scopus - một trong những cơ sở dữ liệu lớn và uy tín hàng đầu thế giới về các công trình khoa học - chấp nhận đưa vào hệ thống chỉ mục.
Khoảng một năm sau, tạp chí tiếp tục được nâng từ Q4 lên Q3, tức chuyển từ nhóm 25% thấp nhất lên nhóm 25 - 50% trong bảng xếp hạng các tạp chí cùng lĩnh vực. Kết quả này cho thấy một tạp chí khoa học Việt Nam có thể từng bước đáp ứng các chuẩn mực quốc tế nếu có chiến lược phát triển rõ ràng, đầu tư bài bản và phát huy tốt nguồn lực nội tại.
Từ trường hợp JSTT, các đại biểu trao đổi về vai trò của cấp ủy, người đứng đầu, Hội đồng Biên tập và cộng đồng khoa học trong xây dựng tạp chí có uy tín.
PGS.TS. Vũ Trọng Lâm cho rằng phát triển một tạp chí khoa học cần đồng bộ nhiều yếu tố, gồm đội ngũ, nguồn lực, hạ tầng xuất bản số, mạng lưới chuyên gia và phản biện, nguồn bài chất lượng cùng chiến lược phát triển ổn định. Vì vậy, phát triển tạp chí cần được đặt trong chiến lược phát triển khoa học và nâng cao uy tín học thuật của cơ sở chủ quản.
