20 năm Khu kinh tế Nghi Sơn: Kiến tạo cực tăng trưởng công nghiệp của Thanh Hóa

Từ vùng đất ven biển đến trung tâm công nghiệp quy mô lớn

Chiều ngày 17/7, Ban quản lý Khu kinh tế Nghi Sơn (KKT) và các khu công nghiệp (KCN) tỉnh Thanh Hóa tổ chức lễ kỷ niệm 20 năm. Dự lễ kỷ niệm có ông Trịnh Tuấn Sinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thanh Hóa; đại diện các sở, ban, ngành và các nhà đầu tư.

Báo cáo tại buổi lễ, ông Trịnh Huy Triều, Trưởng ban quản lý KKT Nghi Sơn và các KCN tỉnh Thanh Hóa cho biết: Sau hai thập kỷ xây dựng và phát triển, KKT Nghi Sơn và các KCN tỉnh Thanh Hóa đã vươn lên trở thành trung tâm công nghiệp, năng lượng, cảng biển và logistics của Bắc Trung Bộ. Từ một vùng ven biển còn nhiều khó khăn, nơi đây đang khẳng định vai trò là động lực tăng trưởng, đóng góp hơn một nửa nguồn thu ngân sách của tỉnh và mở ra dư địa phát triển mới cho công nghiệp Việt Nam.

Ông Trịnh Huy Triều, Trưởng Ban quản lý KKT Nghi Sơn và các KCN tỉnh Thanh Hóa phát biểu tại buổi lễ.

Năm 2006 đánh dấu bước ngoặt quan trọng khi Chính phủ quyết định thành lập KKT Nghi Sơn và Ban Quản lý KKT Nghi Sơn. Sau 20 năm, quyết định mang tính chiến lược ấy đã tạo nền móng để hình thành một trong những khu kinh tế ven biển trọng điểm của cả nước.

Nếu như những ngày đầu, Nghi Sơn chủ yếu là vùng ven biển với hạ tầng còn nhiều hạn chế, thì đến nay đã trở thành không gian phát triển công nghiệp rộng gần 106.000 ha, được quy hoạch đồng bộ với 55 phân khu chức năng, bao gồm các khu công nghiệp, đô thị, dịch vụ, logistics và cảng biển. Đây cũng là nền tảng để Thanh Hóa hiện thực hóa mục tiêu đưa Nghi Sơn trở thành trung tâm công nghiệp, năng lượng và logistics của khu vực Bắc Trung Bộ theo tinh thần Nghị quyết số 58-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Quy hoạch luôn được xác định là bước đi trước một bước. Từ 4 KCN được quy hoạch ban đầu, đến nay toàn tỉnh đã quy hoạch 21 KCN ngoài KKT Nghi Sơn, tạo dư địa lớn để thu hút các dòng vốn đầu tư trong và ngoài nước.

Song song với công tác quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật được đầu tư mạnh mẽ bằng nhiều nguồn lực. Hệ thống giao thông trục chính, điện, nước, viễn thông, xử lý môi trường từng bước được hoàn thiện, tạo nền tảng để các dự án công nghiệp quy mô lớn đi vào hoạt động.

Đặc biệt, cơ chế đặc thù theo Nghị quyết số 37/2021/QH15 của Quốc hội đã tạo thêm nguồn lực quan trọng để Thanh Hóa đầu tư hàng chục dự án hạ tầng kỹ thuật và tái định cư tại KKT Nghi Sơn, góp phần giải quyết những "điểm nghẽn" về hạ tầng, nâng cao sức hấp dẫn đối với các nhà đầu tư.

Một trong những dấu ấn nổi bật là hệ thống Cảng biển Nghi Sơn. Theo quy hoạch, cảng có quy mô 22 bến với 77 cầu cảng, công suất khoảng 81 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Đến nay, 11 bến cảng với 31 cầu cảng đã đi vào khai thác, sản lượng hàng hóa đạt khoảng 62 triệu tấn/năm, từng bước khẳng định vị thế là trung tâm logistics và cửa ngõ xuất nhập khẩu quan trọng của Bắc Trung Bộ.

Các đại biểu tham dự buổi lễ.

Cùng với hạ tầng giao thông, hệ thống cấp nước, xử lý chất thải, cấp điện và các thiết chế phục vụ người lao động cũng được đầu tư đồng bộ, góp phần tạo môi trường thuận lợi cho phát triển công nghiệp bền vững.

Thu hút đầu tư tạo động lực tăng trưởng

Hạ tầng ngày càng hoàn thiện đã tạo nền tảng quan trọng để KKT Nghi Sơn trở thành điểm đến hấp dẫn của nhiều tập đoàn lớn trong và ngoài nước.

Đến nay, KKT Nghi Sơn và các KCN trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đã thu hút 738 dự án đầu tư, gồm 660 dự án trong nước với tổng vốn đăng ký hơn 205.700 tỷ đồng và 78 dự án FDI với tổng vốn trên 14,2 tỷ USD.

Điểm nhấn lớn nhất là sự hiện diện của các dự án động lực quốc gia như Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn - một trong những dự án FDI lớn nhất Việt Nam, Nhà máy Nhiệt điện Nghi Sơn 1, Nhà máy BOT Nhiệt điện Nghi Sơn 2 cùng nhiều dự án xi măng, luyện kim, hóa chất và công nghiệp chế biến, chế tạo quy mô lớn.

Bên cạnh những dự án đã đi vào hoạt động hiệu quả, nhiều dự án mới tiếp tục được triển khai như Tổ hợp Hóa chất Đức Giang - Nghi Sơn, Nhà máy Luyện cán thép Nghi Sơn số 2, Cảng container Long Sơn, các KCN WHA Smart Technology Thanh Hóa, Thăng Long Thanh Hóa...

Đồng thời, Thanh Hóa cũng đang chuẩn bị điều kiện để thu hút các dự án chiến lược mới như các trung tâm điện khí LNG, tổng kho LNG, kho dự trữ dầu thô quốc gia, mở rộng Liên hợp Lọc hóa dầu Nghi Sơn và phát triển chuỗi công nghiệp hóa dầu chế biến sâu.

Không chỉ tập trung thu hút đầu tư, Ban Quản lý KKT Nghi Sơn và các KCN còn kiên trì thực hiện cải cách hành chính, xây dựng môi trường đầu tư thông thoáng. Hiện 100% thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền được cung cấp trực tuyến; nhiều thủ tục được rút ngắn từ 30-60% thời gian giải quyết. Cơ chế "một cửa", "làn xanh" đối với các dự án trọng điểm đã góp phần rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, giảm chi phí cho doanh nghiệp.

Phương châm "đồng hành cùng doanh nghiệp, lấy nhà đầu tư làm trung tâm phục vụ" từng bước được hiện thực hóa thông qua việc thường xuyên đối thoại, tháo gỡ khó khăn, hỗ trợ doanh nghiệp trong quá trình triển khai dự án.

Khẳng định vai trò cực tăng trưởng của Thanh Hóa

Sau 20 năm phát triển, những con số đã phản ánh rõ vai trò của KKT Nghi Sơn đối với kinh tế tỉnh Thanh Hóa. Hiện KKT và các KCN có 541 doanh nghiệp đang hoạt động, tạo việc làm ổn định cho hơn 100.000 lao động với mức thu nhập bình quân trên 7,5 triệu đồng/người/tháng.

Đặc biệt, khu vực này hiện đóng góp hơn 50% tổng thu ngân sách của tỉnh Thanh Hóa. Nếu năm 2021 thu ngân sách đạt gần 16.700 tỷ đồng, đến năm 2025 con số này đã tăng lên khoảng 32.000 tỷ đồng và tiếp tục duy trì ở mức cao trong năm 2026.

Không chỉ tạo nguồn thu ngân sách lớn, KKT Nghi Sơn còn trở thành hạt nhân thúc đẩy phát triển công nghiệp, xuất khẩu, logistics, dịch vụ cảng biển và kinh tế biển của Thanh Hóa, đồng thời góp phần quan trọng bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới, KKT Nghi Sơn vẫn còn không ít thách thức như tiến độ giải phóng mặt bằng ở một số dự án còn chậm, hạ tầng logistics chưa thật sự đồng bộ, quỹ đất sạch còn hạn chế và nhu cầu về nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng lớn.

Trong giai đoạn tới, Ban quản lý KKT Nghi Sơn và các KCN sẽ tiếp tục ưu tiên hoàn thiện quy hoạch, phát triển đồng bộ hạ tầng, đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính và thu hút có chọn lọc các dự án công nghệ cao, công nghiệp chế biến sâu, năng lượng sạch và logistics.

Ông Trịnh Tuấn Sinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thanh Hóa phát biểu tại buổi lễ.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, ông Trịnh Tuấn Sinh, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thanh Hóa cho biết: Sau 20 năm hình thành và phát triển, KKT Nghi Sơn đã khẳng định chủ trương đúng đắn của Đảng và Nhà nước, trở thành động lực tăng trưởng quan trọng nhất của tỉnh Thanh Hóa và là một cực phát triển của khu vực Bắc Trung Bộ. Từ một vùng ven biển còn nhiều khó khăn, Nghi Sơn đã phát triển thành trung tâm lọc hóa dầu, năng lượng, công nghiệp nặng, chế biến, chế tạo, cảng biển và logistics, thu hút nhiều tập đoàn lớn trong và ngoài nước, đóng góp hơn một nửa tổng thu ngân sách của tỉnh.

Ông Trịnh Tuấn Sinh khẳng định, tỉnh Thanh Hóa luôn lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, Phó Bí thư Tỉnh ủy cam kết địa phương sẽ tiếp tục đồng hành, tạo môi trường đầu tư thuận lợi, góp phần đưa KKT Nghi Sơn và các KCN phát triển mạnh mẽ hơn, tiếp tục giữ vai trò đầu tàu tăng trưởng, hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Thanh Hóa trở thành cực tăng trưởng mới ở phía Bắc theo tinh thần Nghị quyết số 58 của Bộ Chính trị.