21 khoản thu nhập được miễn thuế từ năm 2026, người dân được lợi gì?

Từ 1/1/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi chính thức áp dụng với nhiều điểm mới, trong đó đáng chú ý là việc xác định 21 khoản thu nhập được miễn thuế. Đây được xem là bước điều chỉnh quan trọng nhằm giảm gánh nặng tài chính cho người dân, hỗ trợ doanh nghiệp và thúc đẩy khoa học công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo.

Trong bối cảnh kinh tế phục hồi và cạnh tranh ngày càng gay gắt, chính sách thuế mới không chỉ điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, biểu thuế lũy tiến mà còn mở rộng diện miễn thuế, qua đó tạo dư địa cho sản xuất kinh doanh và định hướng dòng đầu tư vào các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế trong giai đoạn tới.

Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) 2025 quy định nhiều khoản thu nhập được miễn thuế từ năm 2026 mà người nộp thuế cần biết. Cụ thể:

1. Thu nhập từ chuyển nhượng, nhận thừa kế, quà tặng là bất động sản giữa vợ với chồng; cha đẻ, mẹ đẻ với con đẻ; cha nuôi, mẹ nuôi với con nuôi; cha chồng, mẹ chồng với con dâu; cha vợ, mẹ vợ với con rể; ông nội, bà nội với cháu nội; ông ngoại, bà ngoại với cháu ngoại; anh, chị, em ruột với nhau.

2. Thu nhập từ chuyển nhượng nhà ở, quyền sử dụng đất ở và tài sản gắn liền với đất ở của cá nhân trong trường hợp cá nhân chỉ có một nhà ở, đất ở duy nhất tại Việt Nam.

3. Thu nhập từ giá trị quyền sử dụng đất của cá nhân được Nhà nước giao đất.

4. Thu nhập của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa qua chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường; sản xuất muối; thu nhập từ lợi tức cổ phần của thành viên hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã nông nghiệp, cá nhân là nông dân ký kết hợp đồng với doanh nghiệp tham gia “Cánh đồng lớn”, trồng rừng sản xuất, nuôi trồng thủy sản.

5. Thu nhập từ chuyển đổi đất nông nghiệp của hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao để sản xuất.

6. Thu nhập từ lãi trái phiếu chính phủ, lãi trái phiếu chính quyền địa phương, lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, lãi từ hợp đồng bảo hiểm nhân thọ.

7. Thu nhập từ kiều hối.

8. Tiền lương làm việc ban đêm, làm thêm giờ, tiền lương, tiền công trả cho những ngày không nghỉ phép theo quy định của pháp luật.

9. Tiền lương hưu do Quỹ bảo hiểm xã hội chi trả; thu nhập do quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, quỹ hưu trí tự nguyện chi trả.

10. Thu nhập từ học bổng, bao gồm:

a) Học bổng nhận được từ ngân sách nhà nước;

b) Học bổng nhận được từ tổ chức trong nước và ngoài nước theo chương trình hỗ trợ khuyến học của tổ chức đó.

11. Thu nhập từ bồi thường hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, phi nhân thọ, tiền bồi thường tai nạn lao động, khoản bồi thường nhà nước và các khoản bồi thường khác theo quy định của pháp luật.

12. Thu nhập nhận được từ các tổ chức và quỹ từ thiện được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép thành lập hoặc công nhận, hoạt động vì mục đích từ thiện, nhân đạo, không vì mục tiêu lợi nhuận.

13. Thu nhập nhận được từ nguồn viện trợ nước ngoài vì mục đích từ thiện, nhân đạo dưới hình thức chính phủ và phi chính phủ được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt.

14. Thu nhập từ tiền lương, tiền công của thuyền viên là người Việt Nam làm việc cho các hãng tàu nước ngoài hoặc các hãng tàu Việt Nam vận tải quốc tế.

15. Thu nhập của cá nhân là chủ tàu, cá nhân có quyền sử dụng tàu và cá nhân làm việc trên tàu từ hoạt động cung cấp hàng hóa, dịch vụ trực tiếp phục vụ hoạt động khai thác, đánh bắt thủy sản xa bờ.

16. Thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu kết quả giảm phát thải khí nhà kính của cá nhân được công nhận kết quả giảm phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon của cá nhân được cấp tín chỉ các-bon; thu nhập từ tiền lãi trái phiếu xanh; thu nhập từ chuyển nhượng lần đầu trái phiếu xanh sau khi phát hành.

17. Thu nhập từ tiền lương, tiền công từ thực hiện nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

18. Thu nhập từ quyền tác giả của nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo khi kết quả nhiệm vụ được thương mại hóa theo quy định của pháp luật về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, pháp luật về sở hữu trí tuệ.

19. Thu nhập của nhà đầu tư cá nhân, chuyên gia từ dự án khởi nghiệp sáng tạo, sáng lập viên cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, nhà đầu tư cá nhân góp vốn vào quỹ đầu tư mạo hiểm.

20. Thu nhập từ tiền lương, tiền công của chuyên gia nước ngoài làm việc tại chương trình, dự án tài trợ bằng nguồn vốn ODA không hoàn lại, chương trình, dự án phi chính phủ nước ngoài tại Việt Nam; cá nhân là người Việt Nam làm việc tại cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế thuộc Hệ thống Liên hợp quốc tại Việt Nam; cá nhân tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc.

21. Thu nhập sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp của cá nhân là chủ doanh nghiệp tư nhân, cá nhân là chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên.

Ở góc độ người lao động và hộ gia đình, việc mở rộng các khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân từ năm 2026 được đánh giá là có tác động trực tiếp và rõ rệt đến thu nhập thực tế. Việc miễn thuế đối với tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm, lương hưu hay học bổng giúp người lao động, người nghỉ hưu và sinh viên được hưởng trọn vẹn hơn thành quả lao động và học tập, qua đó góp phần cải thiện đời sống và giảm áp lực chi tiêu trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng tăng.

Bên cạnh đó, các khoản thu nhập từ kiều hối, lãi tiền gửi và các hình thức tiết kiệm cá nhân tiếp tục không thuộc diện chịu thuế, tạo điều kiện để các gia đình có người thân làm việc ở nước ngoài ổn định tài chính, đồng thời khuyến khích người dân duy trì thói quen tiết kiệm, tích lũy dài hạn.

Đối với doanh nghiệp và khu vực khởi nghiệp, chính sách miễn thuế lần này được xem là cú hích quan trọng nhằm thúc đẩy đầu tư vào nghiên cứu, phát triển, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Việc miễn thuế đối với thu nhập phát sinh từ hoạt động khoa học công nghệ, cũng như quyền tác giả khi kết quả nghiên cứu được thương mại hóa, giúp doanh nghiệp mạnh dạn hơn trong việc tuyển dụng nhân sự chất lượng cao và đầu tư cho các dự án mang tính dài hạn. Đặc biệt, quy định miễn thuế thu nhập cá nhân đối với phần thu nhập của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên sau khi đã nộp thuế thu nhập doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ giảm đáng kể chi phí cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, tạo dư địa cho tái đầu tư, mở rộng sản xuất – kinh doanh và nuôi dưỡng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo.

Từ góc nhìn chuyên gia, nhiều ý kiến cho rằng việc xác định rõ 21 khoản thu nhập được miễn thuế là bước tiến quan trọng trong cải cách chính sách tài khóa, thể hiện sự linh hoạt và thích ứng với bối cảnh kinh tế mới. Chính sách này vừa đảm bảo không làm suy giảm nguồn thu ngân sách nhà nước, vừa định hướng dòng thu nhập và đầu tư vào các lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng cao, có tác động lan tỏa tích cực cho xã hội. Cách tiếp cận này cũng được đánh giá là phù hợp với xu hướng chung của nhiều quốc gia trong khu vực, khi từng bước mở rộng miễn thuế cho các hoạt động mang tính khuyến khích xã hội, đổi mới sáng tạo và đầu tư dài hạn

Nhìn tổng thể, việc quy định chi tiết 21 khoản thu nhập được miễn thuế thu nhập cá nhân từ năm 2026 không chỉ là sự điều chỉnh mang tính kỹ thuật trong luật thuế, mà còn phản ánh rõ định hướng chiến lược của Chính phủ trong việc giảm gánh nặng thuế cho người dân, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Những thay đổi này được kỳ vọng sẽ tạo ra tác động sâu rộng đến đời sống kinh tế xã hội, góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng và sức chống chịu của nền kinh tế trong giai đoạn tới.

Hà Chi