3 giờ 'cân não' giành cơ hội sống cho cụ bà 78 tuổi mắc ung thư dạ dày

Quyết định khó khăn

Bệnh nhân Nguyễn Thị V. (78 tuổi) có tiền sử tăng huyết áp và đái tháo đường type 2 nhiều năm. Từ tháng 6/2026, người bệnh thường xuyên đau âm ỉ vùng trên rốn, mệt mỏi, ăn uống kém và sụt tới 10kg chỉ trong hai tháng. Đến khi tự sờ thấy một khối cứng trong bụng, gia đình mới đưa bệnh nhân đi khám.

Kết quả sinh thiết xác định bệnh nhân mắc ung thư biểu mô tuyến dạ dày thể kém biệt hóa. Bệnh đã ở giai đoạn cT4N1M0, khối u xâm lấn rộng ra thành dạ dày và đã có hạch vùng.

Bước đầu, bệnh nhân được điều trị bằng phác đồ kết hợp pembrolizumab, oxaliplatin và TS-1 (S-1). Sau ba chu kỳ, khối u đáp ứng và giảm giai đoạn - cánh cửa cho một cuộc phẫu thuật triệt căn dần hé mở.

Bác sĩ thăm khám cho bệnh nhân (Ảnh: BVCC).

Tiếp nhận ca bệnh phức tạp, PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc Ngoại khoa, Trưởng khoa Ngoại tiêu hoá, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông cho biết, tiểu cầu của người bệnh tụt thấp, phải truyền bổ sung nhiều lần; thể trạng và sức dự trữ các cơ quan đều suy giảm.

Ở tuổi 78 với nhiều nguy cơ chồng lấp, thách thức lớn nhất của ê-kíp không chỉ nằm ở quyết định can thiệp, mà còn ở chiến lược kiểm soát an toàn tối đa cho người bệnh trong suốt cuộc đại phẫu.

PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, phẫu thuật viên trực tiếp thực hiện ca mổ, cho biết thời điểm căng thẳng nhất là khi camera nội soi đi vào ổ bụng. Gan biểu hiện tổn thương nặng, trong khi ung thư lan rộng dọc thành dạ dày. Muốn cắt bỏ triệt căn, ê-kíp phải cắt toàn bộ dạ dày, vét hạch D2 và nối thực quản với ruột non.

Tổn thương gan và giảm tiểu cầu có thể liên quan đến tuổi cao, sút cân, bệnh nền, dinh dưỡng và đáp ứng riêng sau điều trị toàn thân. Hóa trị và miễn dịch đã giúp khối u đáp ứng, nhưng khả năng chịu đựng của người cao tuổi cần được đánh giá thận trọng hơn.

"Nếu dừng lại, người bệnh gần như mất cơ hội cắt bỏ khối ung thư. Nhưng nếu đi tiếp, chúng tôi phải thực hiện một ca phẫu thuật phức tạp tiềm ẩn nhiều nguy cơ, có thể xuất hiện rủi ro ngay trong phòng mổ. Lùi lại an toàn hơn cho phẫu thuật viên; tiến lên là chấp nhận thêm trách nhiệm để giữ cơ hội cho người bệnh", PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn chia sẻ.

Sau khi đánh giá tổn thương còn khả năng cắt bỏ triệt căn và các nguy cơ có thể kiểm soát, PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn quyết định tiếp tục can thiệp. Đây không phải sự liều lĩnh mà là quyết định dựa trên lợi ích người bệnh, năng lực ê-kíp và điều kiện hồi sức sau mổ tại Phương Đông.

3 giờ phẫu thuật cân não

Ê-kíp phẫu thuật tiến hành nội soi cắt toàn bộ dạ dày và vét hạch D2 - bóc tách các nhóm hạch ở vùng lân cận như mạch máu lớn, tụy và lách theo nguyên tắc ung thư học. 

Đây là kỹ thuật đòi hỏi độ chính xác cao trong Ngoại khoa Tiêu hóa, bởi vùng phẫu thuật tập trung nhiều cấu trúc mạch máu và cơ quan quan trọng. Chỉ một sai lệch nhỏ trong thao tác cũng có thể dẫn đến chảy máu nghiêm trọng hoặc tổn thương các cơ quan lân cận. 

Do đó, phẫu thuật viên cần nắm vững giải phẫu, kiểm soát tốt mạch máu và thao tác chính xác trong từng bước bóc tách.

Ê-kíp quyết định thực hiện phẫu thuật triệt căn, ca phẫu thuật đầy "cân não" (Ảnh: BVCC).

Thử thách tiếp theo là tạo miệng nối thực quản - ruột non ở vị trí cao, sâu dưới cơ hoành; miệng nối phải kín, đủ tưới máu và không căng để hạn chế nguy cơ rò. Toàn bộ các bước cắt dạ dày, vét hạch và tái lập lưu thông kiểu Roux-en-Y đều được thực hiện nội soi trong ổ bụng, giúp tránh đường mổ lớn, giảm đau và hỗ trợ phục hồi sớm.

Ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi trong khoảng 3 giờ, người bệnh rời phòng mổ an toàn. Điều lo ngại nhất của ê-kíp điều trị trong giai đoạn hậu phẫu là nguy cơ suy gan trên nền thể trạng yếu và nhiều bệnh lý phức tạp. 

Tuy nhiên, nhờ kiểm soát sát sao, đến ngày thứ tư sau mổ, tình trạng sức khỏe người bệnh dần ổn định, được truyền bổ sung tiểu cầu và chưa ghi nhận biểu hiện suy gan rõ trên lâm sàng.

Kết quả tích cực này là tiền đề quan trọng để người bệnh tiếp tục quá trình điều trị và phục hồi. Ở giai đoạn tiếp theo, ê-kíp theo dõi chặt chẽ chức năng gan, tình trạng đông máu, nguy cơ nhiễm khuẩn và sự lưu thông của miệng nối nhằm kịp thời xử trí ngay khi có bất thường.

Theo PGS.TS.BS Nguyễn Anh Tuấn, ở người cao tuổi, khả năng tự chữa lành của cơ thể đã suy giảm, các cơ quan cũng không còn nhiều năng lượng dự trữ để bù đắp khi gặp bệnh nặng.

Do đó, khi điều trị ung thư cho bệnh nhân cao tuổi, cần cân nhắc kỹ lưỡng mức độ suy yếu, khả năng vận động, chế độ dinh dưỡng, chức năng các cơ quan và bệnh lý nền trước khi tiến hành các phương pháp điều trị.

Dù vậy, BS cũng cho biết thêm, tuổi cao không đồng nghĩa với việc phải từ bỏ hoá trị, miễn dịch hoặc phẫu thuật triệt căn nhưng cần kế hoạch cá thể hoá và thống nhất đa chuyên khoa. 

"Bởi trong điều trị ung thư, nếu khối u được kiểm soát nhưng thể trạng suy kiệt đến mức người bệnh không thể vượt qua ca mổ và giai đoạn hậu phẫu thì mục tiêu điều trị không còn trọn vẹn", BS.Tuấn nhấn mạnh.