3 mục đích chính của Ukraine khi dùng UAV tấn công sâu vào lãnh thổ Nga
Việc tấn công các mục tiêu nằm bên trong Nga và cách xa tiền tuyến có thể được coi là Ukraine đang tự dàn mỏng lực lượng, song giới chuyên gia cho rằng các cuộc tấn công như vậy có thể đem lại cho Kiev 3 lợi thế to lớn.
Hồi cuối tháng 7, Ukraine cho hay nước này đã tấn công một máy bay ném bom siêu thanh Tu-22M3 của Nga tại căn cứ không quân Olenya ở TP Murmansk (Nga). Căn cứ này nằm sâu trong lãnh thổ Nga 1.770 km.
Ukraine liên tục tấn công sâu vào lãnh thổ Nga
Sự kiện này được đăng tải rầm rộ, nhưng đây không phải lần đầu tiên Ukraine được cho đã tấn công các vị trí nằm sâu trong lãnh thổ Nga.
![Kho dầu Klintsevskaya gần TP Bryansk của Nga bị tấn công bằng UAV hôm 19-1. Ảnh: Russian Emergencies Ministry/EPA-EFE](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_08_18_114_49932250/5aa8c6f89ab773e92aa6.jpg)
Kho dầu Klintsevskaya gần TP Bryansk của Nga bị tấn công bằng UAV hôm 19-1. Ảnh: Russian Emergencies Ministry/EPA-EFE
Hồi tháng 6, Tổng cục Tình báo quốc phòng Ukraine (GUR) tuyên bố lực lượng nước này đã tấn công một máy bay chiến đấu tàng hình Su-57 nổi tiếng của Nga tại một sân bay ở vùng Astrakhan (miền nam nước Nga), cách tiền tuyến khoảng 380 km.
Hồi tháng 5, Cơ quan An ninh Ukraine nói rằng một máy bay không người lái (UAV) của nước này đã tấn công nhà máy lọc dầu Gazprom tại Cộng hòa Bashkortostan thuộc Nga, cách biên giới Ukraine gần 1.500 km.
Hiện Ukraine không được phép sử dụng vũ khí dẫn đường tầm xa như tên lửa ATACMS để tấn công các mục tiêu trong lãnh thổ Nga. Thay vào đó, Ukraine đã sử dụng UAV giá rẻ, sản xuất trong nước để tấn công.
“Những thiết bị này chứa đầy thuốc nổ và bay sâu vào đất Nga” – ông Mark Cancian, cố vấn cấp cao Chương trình An ninh Quốc tế tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS - Mỹ), nói với Business Insider.
Dù việc tấn công các mục tiêu nằm bên trong lãnh thổ Nga và cách xa tiền tuyến có thể được coi là cách Ukraine đang tự dàn mỏng lực lượng, nhưng giới chuyên gia chỉ ra rằng các cuộc tấn công như vậy có thể đem lại cho Kiev 3 lợi thế to lớn.
Gây thiệt hại vật chất và kinh tế
Các cuộc tấn công nhằm các địa điểm liên quan quân sự trên lãnh thổ Nga, chẳng hạn như căn cứ không quân hay cơ sở công nghiệp-quốc phòng nhằm loại bỏ hoặc vô hiệu hóa tạm thời tài sản quân sự mà Nga sử dụng trong cuộc chiến chống lại Ukraine. Và ngay cả các cuộc tấn công nhỏ dường như cũng đem lại tác động to lớn.
Trong cuộc tấn công căn cứ không quân Olenya mà Ukraine nói là đã làm hư hại 2 máy bay ném bom Tu-22M3, ông Justin Bronk – nghiên cứu sinh tại Viện Các quân chủng thống nhất Hoàng gia Anh (RUSI) – cho rằng cuộc tấn công có tác động đáng kể.
“Đội bay của Nga không lớn và việc mất tạm thời 2 máy bay để tấn công Ukraine sẽ có tác động đáng kể”- ông Bronk nói.
Cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu cũng nhằm mục đích tổn hại kinh tế của Nga – ông John Hardie, phó Giám đốc Chương trình Nga tại Quỹ Bảo vệ các nền Dân chủ (trụ sở tại Mỹ) - nói.
Hãng tin Reuters hồi tháng 4 cho hay Nga dường như nhanh chóng sửa chữa một số cơ sở lọc dầu quan trọng bị hư hại trong các cuộc tấn công của Ukraine, giảm tỉ lệ công suất bị ảnh hưởng xuống còn 10%, thay vì gần 14% vào cuối tháng 3.
Gây áp lực lên hệ thống phòng không Nga
Ukraine cũng hy vọng có thể áp đảo hệ thống phòng không Nga bằng các cuộc tấn công UAV, theo chuyên gia Hardie.
![Người vận hành mang UAV Punisher do công ty UA Dynamics của Ukraine sản xuất trong một cuộc thử nghiệm tại tỉnh Kiev ngày 11-8-2023. Ảnh: Sergei Supinsky/AFP/GETTY IMAGES)](https://photo-baomoi.bmcdn.me/w700_r1/2024_08_18_114_49932250/6331fc61a02e4970103f.jpg)
Người vận hành mang UAV Punisher do công ty UA Dynamics của Ukraine sản xuất trong một cuộc thử nghiệm tại tỉnh Kiev ngày 11-8-2023. Ảnh: Sergei Supinsky/AFP/GETTY IMAGES)
Ông Hardie nói thêm các hệ thống phòng không có thể khó phát hiện và bắn hạ các UAV có kích thước nhỏ hoặc bay thấp trên mặt đất.
“Nga đã điều chỉnh hoạt động phòng không sau các cuộc tấn công bằng UAV và được cho đã thành lập các đội chống hệ thống thiết bị bay không người lái (UAS). Tuy nhiên, Nga là một quốc gia rộng lớn, vì vậy đảm bảo phòng thủ ở khắp mọi nơi là điều khó khăn” – chuyên gia Hardie nói.
Không những vậy, Nga đi sau Ukraine trong việc phát triển các biện pháp đối phó mối đe dọa UAV tầm xa. Cũng theo ông Hardie, Nga chưa có hệ thống cảm biến giá rẻ nào giống như hệ thống Ukraine đang sử dụng để phát hiện UAV.
Kết quả là các cuộc tấn công như trên đưa Nga vào tình thế tiến thoái lưỡng nan, chuyên gia Bronk nhận định.
Với diện tích lãnh thổ rộng lớn và số lượng mục tiêu tiềm năng đáng kể dàn trải mà Ukraine có thể nhắm tới, Nga hoặc buộc phải bảo vệ bằng cách đưa hệ thống phòng không ra khỏi các khu vực tiền tuyến, hoặc để mặc các mục tiêu trong nước không được bảo vệ dẫn đến những gián đoạn liên tục và thiệt hại đáng kể, ông Bronk nói thêm.
Chiến tranh tâm lý
Các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào lãnh thổ Nga cũng đặt ra cho Moscow một vấn đề chính trị nghiêm trọng – đó là gây ra tâm lý hoang mang cho người dân Nga, ông Bronk nêu ý kiến.
Đồng quan điểm trên, chuyên gia Cancian nói rằng tác động tâm lý của những cuộc tấn công này rất quan trọng. Một trong những mục đích chính của Ukraine là làm quân đội lúng túng và người dân Nga bất an.