4 loại hạt tưởng bổ dưỡng nhưng có thể gây hại nếu ăn sai cách

Các loại hạt giàu chất xơ, protein và chất béo không bão hòa, nhưng có thể tiềm ẩn rủi ro nếu bị nhiễm nấm mốc, chứa độc tố tự nhiên hoặc được tẩm quá nhiều gia vị. Để bảo vệ sức khỏe, người dùng cần chú ý từ khâu chọn mua đến bảo quản và sử dụng.

4 nhóm hạt cần thận trọng khi sử dụng

Đậu phộng, hạnh nhân, hạt điều, óc chó và hạt bí thường được đưa vào chế độ ăn lành mạnh nhờ cung cấp protein thực vật, chất xơ, vitamin, khoáng chất và chất béo có lợi. Tuy nhiên, giá trị dinh dưỡng của chúng phụ thuộc đáng kể vào chất lượng nguyên liệu, cách chế biến và bảo quản.

Không phải cứ ăn hạt là tốt cho sức khỏe. Một số sản phẩm có thể trở thành nguồn phơi nhiễm độc tố hoặc khiến cơ thể nạp quá nhiều muối, đường và năng lượng nếu sử dụng không hợp lý.

Hạt bị nấm mốc, đặc biệt là đậu phộng

Đậu phộng, ngô và một số loại hạt có thể bị nhiễm nấm Aspergillus flavus hoặc Aspergillus parasiticus khi được bảo quản trong điều kiện nóng ẩm. Một số chủng nấm này có khả năng sản sinh aflatoxin – độc tố tự nhiên được Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) xếp vào nhóm chất gây ung thư cho người.

Aflatoxin đặc biệt nguy hiểm đối với gan. Phơi nhiễm kéo dài có liên quan đến tổn thương gan và làm tăng nguy cơ ung thư biểu mô tế bào gan. Nguy cơ càng đáng quan tâm ở người đồng thời nhiễm virus viêm gan B.

Điều đáng nói là hạt nhiễm độc tố không phải lúc nào cũng có dấu hiệu mốc rõ ràng. Aflatoxin tương đối bền với nhiệt, do đó rang hoặc nấu chín không bảo đảm loại bỏ hoàn toàn độc tố.

Khi phát hiện đậu phộng hoặc các loại hạt có dấu hiệu mốc, đổi màu, mùi lạ, người dùng nên bỏ đi thay vì cố gắng tận dụng. Không nên chỉ loại bỏ phần nhìn thấy bị mốc rồi tiếp tục ăn phần còn lại.

Hạt rang tẩm nhiều đường, muối và dầu

Hạt điều rang mật ong, đậu phộng chiên giòn, hạt bí tẩm gia vị hay các loại hạt rang bơ là món ăn vặt được nhiều người yêu thích. Tuy nhiên, vấn đề nằm ở lượng gia vị và năng lượng được bổ sung trong quá trình chế biến.

Sản phẩm chứa nhiều đường bổ sung, chất béo bão hòa và năng lượng có thể khiến cơ thể dễ dư thừa calo nếu ăn thường xuyên. Khi kết hợp với chế độ ăn thiếu cân đối và ít vận động, thói quen này có thể góp phần gây tăng cân, béo phì – những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ liên quan đến rối loạn chuyển hóa.

Vì vậy, thay vì lựa chọn sản phẩm có hương vị quá đậm, người dùng nên ưu tiên hạt rang nguyên vị, ít muối, không thêm đường và kiểm soát khẩu phần.

Hạt chứa độc tố tự nhiên nhưng chưa được xử lý đúng cách

Không phải loại hạt nào cũng có thể ăn trực tiếp sau khi thu hoạch. Một số loại chứa hợp chất tự nhiên có khả năng gây độc nếu không được chế biến phù hợp.

Chẳng hạn, hạnh nhân đắng chứa amygdalin – hợp chất có thể giải phóng hydrogen cyanide (HCN) khi được chuyển hóa trong cơ thể. Cyanide là chất độc có thể gây ngộ độc nghiêm trọng, ảnh hưởng đến khả năng sử dụng oxy của tế bào.

Trong khi đó, hạt điều thô chưa qua xử lý thương mại có thể còn dầu vỏ chứa các hợp chất gây kích ứng như anacardic acid và cardol. Đây là lý do hạt điều bán trên thị trường thường đã trải qua quy trình xử lý trước khi đến tay người tiêu dùng.

Người dùng không nên tự ý ăn hạnh nhân đắng, hạt điều thô hoặc các loại hạt lạ chưa rõ nguồn gốc. Cũng không nên thử tự chế biến những loại hạt có độc tính tự nhiên nếu không nắm rõ quy trình xử lý an toàn.

Hạt ăn vặt chứa quá nhiều muối

Hạt hướng dương, hạt bí, đậu phộng rang muối và nhiều loại hạt ăn vặt khác thường được bổ sung muối để tăng hương vị. Nếu sử dụng thường xuyên với số lượng lớn, những sản phẩm này có thể khiến cơ thể nạp quá nhiều natri.

Ăn mặn kéo dài có liên quan đến tăng huyết áp và nguy cơ mắc bệnh tim mạch. Với người mắc bệnh gan mạn tính, đặc biệt là xơ gan có cổ trướng, việc kiểm soát natri trong chế độ ăn còn quan trọng để hạn chế tình trạng giữ nước và tích tụ dịch trong ổ bụng.

Tuy nhiên, cần hiểu đúng rằng muối không trực tiếp phá hủy gan hay gây ung thư gan. Điều đáng lo là lượng natri quá cao có thể ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể và khiến việc kiểm soát một số biến chứng của bệnh gan trở nên khó khăn hơn.

Ăn các loại hạt thế nào để bảo vệ sức khỏe?

Các loại hạt vẫn là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng nếu được lựa chọn và sử dụng đúng cách. Thay vì loại bỏ hoàn toàn khỏi thực đơn, mỗi người nên lưu ý:

Chọn sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng: Ưu tiên hạt còn hạn sử dụng, bao bì nguyên vẹn, được bảo quản đúng điều kiện.
Không ăn hạt bị mốc hoặc có mùi lạ: Không cố tận dụng thực phẩm đã biến đổi bất thường, kể cả khi đã rang hoặc nấu chín.
Ưu tiên hạt nguyên vị: Hạn chế sản phẩm tẩm nhiều muối, đường, bơ hoặc dầu.
Kiểm soát khẩu phần: Các loại hạt giàu năng lượng, vì vậy không nên ăn liên tục với số lượng lớn.
Bảo quản đúng cách: Để hạt ở nơi khô ráo, thoáng mát; đóng kín bao bì sau khi mở và tuân thủ hướng dẫn bảo quản của nhà sản xuất.

Bên cạnh chế độ ăn, hạn chế rượu bia, duy trì cân nặng hợp lý, tiêm phòng viêm gan B và kiểm tra sức khỏe định kỳ cũng là những biện pháp quan trọng giúp bảo vệ gan. Người mắc bệnh gan mạn tính hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao nên trao đổi với bác sĩ về chế độ dinh dưỡng, lịch theo dõi và tầm soát phù hợp.

Vi An

Nguồn Tiếp thị & Gia đình: https://tiepthigiadinh.vn/4-loai-hat-tuong-bo-duong-nhung-co-the-gay-hai-neu-an-sai-cach-d37575.html