45 hành tinh giống Trái đất có khả năng chứa sự sống

Vũ trụ chứa hàng tỷ thiên thể nhưng để tìm thấy một nơi thực sự giống Trái đất lại là thử thách cực đại. Đến nay, con người phát hiện hơn 6.000 ngoại hành tinh (hành tinh nằm ngoài Hệ Mặt trời), nhưng chỉ một phần rất nhỏ trong số đó sở hữu các đặc điểm phù hợp cho sự sống.

Trong nghiên cứu mới công bố trên tạp chí hàng tháng của Hiệp hội Thiên văn Hoàng gia (MNRAS), nhóm chuyên gia tại Viện Carl Sagan thuộc Đại học Cornell (Mỹ) chọn lọc ra danh sách 45 ứng viên sáng giá nhất để tập trung quan sát trong tương lai.

Sơ đồ thể hiện ranh giới vùng có thể sinh sống quanh các loại sao. (Nguồn: Gillis Lowry/Pablo Carlos Budassi)

Theo đó, 45 hành tinh đá được xác định nằm trong "vùng có thể sinh sống" (Goldilocks Zone), khu vực quanh một ngôi sao có khoảng cách vừa đủ để nước lỏng tồn tại trên bề mặt.

Tuy nhiên, nếu áp dụng các tiêu chuẩn khắt khe hơn về nhiệt lượng và bức xạ, con số này chỉ còn khoảng 24 hành tinh thực sự tiềm năng.

Đứng đầu danh sách là hành tinh Proxima Centauri b, chỉ cách Trái đất khoảng 4,2 năm ánh sáng. Một cái tên đáng chú ý khác là hệ hành tinh TRAPPIST-1, nằm cách Trái đất 40 năm ánh sáng.

Tại đây, có tới 4 hành tinh (ký hiệu d, e, f và g) cùng quay quanh một sao lùn đỏ ở khoảng cách lý tưởng. Về mặt lý thuyết, đây là những nơi có cấu trúc bề mặt bằng đá và bầu khí quyển có thể duy trì đại dương - yếu tố tiên quyết của sự sống.

Minh họa hệ hành tinh TRAPPIST-1 với 8 hành tinh a, b, c, d, e, f, g và h (từ trái sang phải) quanh sao chủ, trong đó d, e, f và g được xem là giống Trái đất nhất.. (Nguồn: NASA/JPL-Caltech)

Dù đã tìm thấy mục tiêu, việc tiếp cận các hành tinh này vẫn là bài toán nan giải đối với trình độ kỹ thuật hiện nay.

Ánh sáng chỉ mất hơn 4 năm để đến Proxima Centauri b, nhưng với vận tốc của Apollo 10, phương tiện nhanh nhất con người từng chế tạo, chúng ta sẽ mất tới 114.000 năm để đặt chân lên hành tinh gần nhất này.

Dẫu vậy, danh sách này không chỉ phục vụ tham vọng du hành mà còn là "kim chỉ nam" cho các siêu kính viễn vọng.

Abigail Bohl, đồng tác giả nghiên cứu, chia sẻ: "Chúng ta biết Trái đất sinh sống được, còn sao Kim và sao Hỏa thì không. Bằng cách lấy Hệ Mặt trời làm tham chiếu, chúng ta có thể tìm kiếm các hành tinh nhận được mức năng lượng nằm giữa khoảng mà sao Kim và sao Hỏa nhận được từ Mặt trời."

Đồng quan điểm, nhà nghiên cứu Gillis Lowry nhấn mạnh: "Dù rất khó để khẳng định chính xác nơi nào có sự sống, nhưng xác định được 'nơi cần tìm' là bước đi quan trọng. Đây chính là những mục tiêu tốt nhất để các siêu kính viễn vọng như James Webb hay Nancy Grace Roman tập trung quan sát trong vài năm tới".

Việc nghiên cứu các hành tinh có quỹ đạo hình elip (hình bầu dục) trong danh sách này cũng giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn liệu sự thay đổi nhiệt độ đột ngột có ngăn cản quá trình tiến hóa của sinh vật hay không.

Đây là nền tảng quan trọng để nhân loại trả lời câu hỏi lớn nhất: "Liệu chúng ta có đơn độc trong vũ trụ?".

Minh Hoàn (Theo Popsci)