48 giờ NATO cho thấy sức ảnh hưởng của Tổng thống Trump

Trong 48 giờ đó, dường như mọi thứ ở NATO đều xoay quanh Trump, từ thị trường và Ukraine đến Iran và an ninh châu Âu.

48 giờ NATO cho thấy sức ảnh hưởng của ông Trump

Trong vòng 48 giờ tại hội nghị thượng đỉnh NATO, Tổng thống Mỹ Donald Trump trở thành tâm điểm của hàng loạt vấn đề địa chính trị lớn, từ cuộc chiến tại Ukraine, căng thẳng Iran đến tương lai an ninh châu Âu.

Những diễn biến nhanh chóng tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, cho thấy một thực tế mới trong ngoại giao quốc tế: không chỉ chính sách của Washington, mà phong cách lãnh đạo của người đứng đầu Nhà Trắng cũng có thể tác động trực tiếp tới quyết định của đồng minh, phản ứng của đối thủ và tâm lý thị trường.

Các hội nghị thượng đỉnh có sự tham gia của Mỹ từ lâu luôn nhận được sự quan tâm lớn. Tuy nhiên, cuộc gặp lần này diễn ra trong bối cảnh nhiều vấn đề quốc tế cùng xuất hiện.

Cuộc xung đột Nga, Ukraine chưa có dấu hiệu kết thúc. Iran tiếp tục là tâm điểm trong tranh luận về an ninh hạt nhân. Châu Âu chịu sức ép tăng ngân sách quốc phòng. Một số thành viên NATO vẫn đối mặt với chỉ trích từ Mỹ về mức đóng góp cho an ninh chung.

Tại hội nghị, ông Trump tiếp tục nhắc lại quan điểm rằng các nước đồng minh cần tự chịu trách nhiệm nhiều hơn cho quốc phòng của mình. Đây vốn là thông điệp quen thuộc của ông trong nhiều năm qua.

Những phát biểu cứng rắn ban đầu khiến nhiều nhà quan sát dự báo hội nghị có thể trở thành một cuộc đối đầu giữa Washington và các đồng minh.

Tuy nhiên, diễn biến sau đó lại đi theo hướng khác.

Từ căng thẳng tới thông điệp đoàn kết

Sau các cuộc họp kín, nhiều lãnh đạo NATO cho biết không khí trao đổi với Tổng thống Mỹ tích cực hơn so với những lo ngại ban đầu.

Trong cuộc họp báo cuối hội nghị, ông Trump mô tả cuộc gặp giữa các nhà lãnh đạo NATO diễn ra trong bầu không khí đoàn kết. Ông cho rằng các thành viên đã có những trao đổi thẳng thắn và cùng hướng đến mục tiêu củng cố liên minh.

Sự thay đổi nhanh chóng này phản ánh phong cách ngoại giao quen thuộc của ông Trump: gây sức ép mạnh trước khi tìm kiếm thỏa thuận.

Cách tiếp cận này từng gây tranh cãi, nhưng cũng buộc nhiều đồng minh NATO phải điều chỉnh chiến lược, đặc biệt trong vấn đề tăng ngân sách quốc phòng.

Hội nghị thượng đỉnh đã tạo ra một số người thắng và người thua rõ rệt. Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdoğan nổi lên mạnh mẽ hơn sau khi tổ chức một hội nghị thượng đỉnh suôn sẻ và dường như tiến gần hơn đến việc nhận được sự chấp thuận của Mỹ cho máy bay chiến đấu F-35. Ảnh: Michael Green.

Ukraine tìm thấy tín hiệu tích cực trong khi Iran vẫn là bài toán khó

Một trong những nhân vật được chú ý nhất tại hội nghị là Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.

Quan hệ giữa Kyiv và Washington từng trải qua nhiều giai đoạn khó đoán. Vì vậy, sự ủng hộ của Mỹ luôn được xem là yếu tố quan trọng đối với khả năng duy trì sức mạnh phòng thủ của Ukraine.

Tại hội nghị lần này, ông Zelensky nhận được những tín hiệu tích cực hơn từ phía Mỹ trong bối cảnh Ukraine tiếp tục tìm kiếm thêm năng lực phòng không.

Các hệ thống như Patriot vẫn được Kyiv coi là ưu tiên hàng đầu để đối phó các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái.

Đối với Nga, hình ảnh NATO duy trì đoàn kết và tiếp tục thảo luận tăng cường năng lực phòng thủ được xem là tín hiệu không thuận lợi.

Trái ngược với sự cải thiện trong quan hệ NATO, hồ sơ Iran vẫn để lại nhiều câu hỏi.

Những phát biểu cứng rắn từ ông Trump về chương trình hạt nhân Tehran tiếp tục cho thấy Washington chưa thay đổi lập trường cốt lõi: ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Tuy nhiên, hướng đi tiếp theo trong quan hệ Mỹ, Iran vẫn chưa rõ ràng.

Đây là vấn đề được thị trường quốc tế theo dõi sát sao bởi bất kỳ biến động nào tại Trung Đông cũng có thể ảnh hưởng tới giá dầu và chuỗi cung ứng toàn cầu.

Hội nghị NATO lần này cho thấy tốc độ thay đổi của môi trường địa chính trị hiện nay.

Chỉ trong hai ngày, cùng một sự kiện đã đi từ nguy cơ căng thẳng ngoại giao sang thông điệp đoàn kết giữa các đồng minh.

Điều đó phản ánh một đặc điểm nổi bật trong nhiệm kỳ của ông Trump: các quyết định và phát biểu từ Nhà Trắng có thể tạo ra tác động tức thời trên nhiều mặt trận.

Với NATO, thử thách lớn hơn nằm ở giai đoạn sau hội nghị: liệu sự đồng thuận này có thể duy trì khi các vấn đề phức tạp như Ukraine, Iran hay ngân sách quốc phòng quay trở lại bàn đàm phán.

48 giờ tại Ankara vì thế không chỉ là câu chuyện về một hội nghị quân sự. Nó là hình ảnh thu nhỏ của ngoại giao toàn cầu hiện nay, nơi các quốc gia, thị trường và đối thủ đều phải thích ứng nhanh hơn với những thay đổi từ trung tâm quyền lực Washington.