5 cách giúp trẻ giảm thời gian dùng điện thoại, máy tính bảng

Điện thoại, máy tính bảng có thể phục vụ việc học, xem video, chơi game và giải trí. Tuy nhiên, nếu màn hình chiếm quá nhiều thời gian, trẻ có thể ít còn thời gian cho những hoạt động cần thiết khác như ngủ, vận động, vui chơi và giao tiếp trực tiếp.

Theo Học viện Nhi khoa Hoa Kỳ (AAP), khi đánh giá việc sử dụng thiết bị kỹ thuật số ở trẻ, cha mẹ không nên chỉ quan tâm đến số giờ. Nội dung trẻ xem, mục đích sử dụng và việc dùng thiết bị có ảnh hưởng đến giấc ngủ, vận động, học tập, giao tiếp hay sinh hoạt hằng ngày hay không cũng cần được xem xét. Với trẻ từ 6 tuổi trở lên, AAP khuyến nghị xây dựng kế hoạch sử dụng thiết bị phù hợp với từng trẻ thay vì áp dụng một giới hạn thời gian giống nhau cho tất cả.

1. Đặt giới hạn sử dụng điện thoại, máy tính bảng phù hợp với độ tuổi

Cha mẹ nên thống nhất với trẻ thời điểm được sử dụng điện thoại, máy tính bảng, dùng trong bao lâu và thiết bị được sử dụng vào việc gì. Quy định rõ ràng và nhất quán giúp trẻ dễ hình thành thói quen hơn.

Với trẻ nhỏ, WHO đưa ra khuyến cáo cụ thể về thời gian sử dụng màn hình tĩnh. Trẻ 1 tuổi không được khuyến nghị sử dụng màn hình; trẻ 2 tuổi không nên quá 1 giờ mỗi ngày. Trẻ 3-4 tuổi cũng không nên quá 1 giờ mỗi ngày và thời gian ít hơn vẫn tốt hơn.

Với trẻ lớn hơn, không nên áp dụng một con số cố định cho mọi trường hợp. Cha mẹ cần xem xét tổng thể sinh hoạt của trẻ: Có ngủ đủ, vận động, học tập, vui chơi, đọc sách và giao tiếp trực tiếp hay không.

Thời gian dùng thiết bị để học cũng cần được phân biệt với thời gian giải trí. Một tiết học trực tuyến không giống với một giờ chơi game hoặc xem video.

Không ít trẻ dành nhiều thời gian mỗi ngày cho điện thoại, máy tính bảng, nhất là sau giờ học. Ảnh: AI.

2. Quy định những lúc không dùng điện thoại

Thay vì liên tục nhắc "con cất điện thoại đi", cha mẹ có thể thống nhất một số khoảng thời gian và địa điểm không sử dụng thiết bị. Khi trở thành thói quen của cả gia đình, trẻ sẽ dễ thực hiện hơn.

Áp dụng một số quy tắc:

- Không dùng điện thoại, máy tính bảng trong bữa ăn.

- Không mang thiết bị vào phòng ngủ.

- Ngừng sử dụng màn hình khoảng 1 giờ trước khi đi ngủ.

- Khi làm bài, chỉ sử dụng thiết bị khi phục vụ việc học.

- Dành thời gian trong ngày cho vận động, vui chơi và trò chuyện với người thân.

Đặc biệt, cần ưu tiên giấc ngủ. Sử dụng thiết bị gần giờ ngủ có thể khiến trẻ đi ngủ muộn hơn và ảnh hưởng đến giấc ngủ. AAP khuyến nghị tránh màn hình trong khoảng 1 giờ trước khi ngủ và không để thiết bị trong phòng ngủ vào ban đêm.

3. Tạo hoạt động khác để trẻ thay thế

Nếu chỉ lấy điện thoại, máy tính bảng khỏi tay trẻ, việc giảm thời gian sử dụng thường không dễ. Trẻ cần có những hoạt động khác phù hợp để thay thế khoảng thời gian trước đây dành cho màn hình.

Tùy tuổi và sở thích, cha mẹ có thể cho trẻ lựa chọn:

- Chơi ngoài trời, đi bộ, đạp xe hoặc chơi một môn thể thao.

- Đọc sách, vẽ, lắp ghép, chơi nhạc cụ.

- Chơi cùng anh chị em, bạn bè hoặc cha mẹ.

- Tham gia câu lạc bộ, lớp năng khiếu.

- Làm một số việc nhà phù hợp với lứa tuổi.

WHO khuyến nghị trẻ 1-2 tuổi có ít nhất 180 phút vận động trong ngày; trẻ 3-4 tuổi cũng cần ít nhất 180 phút vận động, trong đó ít nhất 60 phút ở mức độ vừa đến mạnh. Ở trẻ đi học, cha mẹ nên chủ động đưa vận động, vui chơi và giao tiếp trực tiếp vào sinh hoạt hằng ngày, thay cho một phần thời gian dành cho thiết bị.

4. Báo trước khi đến giờ tắt máy

Nhiều trẻ phản ứng khi cha mẹ đột ngột yêu cầu tắt điện thoại hoặc máy tính bảng, nhất là khi đang chơi game hoặc xem chương trình yêu thích. Báo trước giúp trẻ có thời gian kết thúc hoạt động. Cha mẹ có thể nhắc trẻ trước khi hết thời gian đã thống nhất, sau đó nhắc lại khi gần đến giờ tắt thiết bị. Quan trọng là quy định đã thống nhất cần được thực hiện nhất quán.

Với trẻ đang sử dụng thiết bị nhiều giờ mỗi ngày, cha mẹ có thể giảm từng bước thay vì thay đổi quá đột ngột. Chẳng hạn, rút ngắn thời gian chơi game hoặc xem video, đồng thời tăng các hoạt động thay thế.

Các chức năng giới hạn thời gian, kiểm soát nội dung hoặc đặt mật khẩu trên thiết bị có thể hỗ trợ cha mẹ quản lý việc sử dụng. Tuy nhiên, đây chỉ là công cụ hỗ trợ; trẻ vẫn cần được giải thích và cùng gia đình thống nhất cách sử dụng.

5. Làm gương cho trẻ

Muốn trẻ thay đổi thói quen, người lớn trong gia đình cũng cần chú ý đến cách sử dụng điện thoại của mình. Sẽ khó yêu cầu trẻ cất điện thoại trong bữa cơm nếu cha mẹ vẫn vừa ăn vừa xem điện thoại.

Gia đình có thể bắt đầu từ những việc đơn giản: Cùng cất điện thoại khi ăn, không sử dụng thiết bị trong lúc trò chuyện và dành một khoảng thời gian buổi tối để cả nhà cùng đọc sách, chơi hoặc vận động. Cha mẹ cũng nên chú ý những thay đổi trong sinh hoạt của trẻ. Nếu trẻ thường xuyên thức khuya vì điện thoại, khó dừng sử dụng khi được nhắc, ít vận động, bỏ bê việc học hoặc giảm giao tiếp với gia đình, cần xem lại thời lượng, nội dung và cách trẻ sử dụng thiết bị.

Nếu trẻ nheo mắt, nhìn không rõ ở xa, thường xuyên ngồi quá gần màn hình hoặc than mỏi mắt, cha mẹ nên cho trẻ kiểm tra thị lực. Nếu trẻ thường xuyên đau cổ, vai hoặc lưng khi sử dụng thiết bị, cần điều chỉnh tư thế và đi khám nếu triệu chứng kéo dài.