5 loại cây mọc hoang quanh vườn hỗ trợ ổn định đường huyết
Dưới đây là 5 cây mọc hoang quanh vườn như rau càng cua, mía dò, rau sam, ý dĩ, kiến cò - dễ tìm, dễ dùng, giúp kiểm soát đường huyết tự nhiên mỗi ngày.
Rau càng cua - Hỗ trợ tim mạch, tiểu đường
Rau càng cua là loại cây mọc dại, chứa nhiều dưỡng chất như vitamin C, natri, magie, kali, vitamin B6 và những vi chất liên quan đến tim và tuần hoàn.
Về đường huyết, rau càng cua được nhắc đến trong hỗ trợ kiểm soát đường huyết. Người mắc bệnh tiểu đường dùng nước rau tươi xay có thể ổn định đường huyết trong ngày. Ngoài ra, rau còn góp phần hỗ trợ tim mạch, huyết áp, kháng viêm, hạ sốt, chống oxy hóa và hệ thần kinh.
Rau càng cua còn được dùng để nấu canh, ăn sống, giã lấy nước uống hoặc đắp ngoài da. Người bị tiêu chảy không nên ăn; người bị sỏi thận nên hạn chế, phụ nữ mang thai hoặc cho con bú nên thận trọng.

Rau càng cua giúp người tiểu đường kiểm soát đường huyết. Ảnh: P.Thúy.
Mía dò - Hỗ trợ sỏi tiết niệu, tiểu đường
Cây mía dò (tên khoa học Costus speciosus) là cây thân thảo, có vị ngọt nhẹ, tính mát và phần dùng chính là thân rễ và thân già.
Nghiên cứu tiền lâm sàng ghi nhận chiết xuất mía dò góp phần hỗ trợ hạ đường huyết và cải thiện độ nhạy insulin trên mô hình bệnh tiểu đường. Bằng chứng lâm sàng trên người vẫn còn hạn chế, vì vậy cây chỉ đóng vai trò hỗ trợ và không thay thế thuốc đặc hiệu.
Ngoài ra, cây góp phần hỗ trợ kháng viêm, hỗ trợ thận, đào thải axit uric, lợi tiểu, sỏi tiết niệu nhẹ, giảm đau xương khớp và cải thiện bệnh ngoài da. Cách dùng phổ biến là sắc nước uống từ thân rễ hoặc toàn cây. Người có đường huyết thấp, người bị sỏi thận lớn và phụ nữ mang thai cần thận trọng khi dùng.

Cây mía dò giúp hỗ trợ hạ đường huyết. Ảnh: N. Huyền
Rau sam - Hỗ trợ đường huyết, xương khớp
Rau sam (tên khoa học Portulaca oleracea) là cây mọc hoang phổ biến, chứa vitamin C, A, B6 và khoáng chất.
Về đường huyết, chất xơ trong rau sam làm chậm hấp thu đường vào máu, góp phần hỗ trợ ngăn đường huyết tăng đột ngột sau khi ăn, trong khi các hợp chất sinh học và chất chống oxy hóa trong rau góp phần cải thiện độ nhạy insulin và kiểm soát đường huyết ổn định.
Ngoài ra, kali, magie và canxi trong rau góp phần hỗ trợ tim mạch, huyết áp, giảm nguy cơ đột quỵ, hỗ trợ xương, tinh thần, giảm viêm, giải độc và bệnh hô hấp. Tuy nhiên, rau sam chứa nhiều axit oxalic, và hợp chất này có liên quan đến nguy cơ sỏi thận, vì vậy người mắc sỏi thận nên tham khảo ý kiến trước khi ăn rau này.

Rau sam hỗ trợ kiểm soát đường huyết sau ăn. Ảnh: Thanh Loan
Ý dĩ - Hỗ trợ tiểu đường, chống oxy hóa
Ý dĩ (mễ lệ, bo bo, tên khoa học Coix lachryma-jobi L.) thuộc họ lúa, mọc hoang hoặc được trồng nhiều ở Việt Nam. Nhân hạt ý dĩ khô vừa là thực phẩm vừa là vị thuốc hỗ trợ tiểu đường, viêm đa khớp.
Về đường huyết, nghiên cứu Hàn Quốc ghi nhận polysaccharide trong ý dĩ góp phần hỗ trợ tăng độ nhạy insulin và giảm đường huyết ở chuột tiểu đường type 2.
Hạt ý dĩ chứa carbohydrate 65-70%, protein 14-16% và lipid 5-7%, cùng hơn 50 hợp chất hoạt tính, trong đó Coixan A, B và Coixol là thành phần chủ đạo, góp phần hỗ trợ chống oxy hóa, kháng khuẩn, bảo vệ gan và giảm đau.
Người tỳ vị hư hàn và tiêu chảy nhiều không nên dùng, và phụ nữ mang thai cần thận trọng vì ý dĩ có thể làm tăng co bóp tử cung.

Cây ý dĩ tốt cho người bệnh tiểu đường, viêm khớp. Ảnh: Phương Huỳnh
Kiến cò - Hỗ trợ huyết áp cao, tiểu đường
Cây kiến cò (bạch hạc, tên khoa học Rhinacanthus nasutus, họ ô rô) mọc thành bụi tại các tỉnh miền Bắc, có vị ngọt dịu, tính bình và quy vào kinh Can, Tỳ, Vị.
Về đường huyết, cây kiến cò góp phần hỗ trợ cải thiện độ nhạy insulin, hạn chế hấp thụ lượng lớn tinh bột và hỗ trợ kiểm soát bệnh tiểu đường. Một lượng nhỏ chiết xuất từ cây còn góp phần hỗ trợ giảm và ổn định huyết áp.
Lá và rễ cây chứa hoạt chất chính là Anthranoid, hoạt chất này góp phần hỗ trợ chống oxy hóa, bảo vệ tế bào thần kinh, tăng cường miễn dịch, kháng khuẩn, chống nấm, kháng virus và kháng viêm. Nhờ đó, cây còn được dùng để hỗ trợ bệnh thoái hóa thần kinh, đau nhức xương khớp, đau thần kinh tọa và bệnh ngoài da.

Cây kiến cò tốt cho người bệnh tiểu đường, huyết áp cao. Ảnh: Hải Anh

