5 phương hướng đưa quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ phát triển sâu rộng, thực chất

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Sáng 22/9 (theo giờ địa phương), tại New York, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu chính sách tại Hiệp hội Chính sách đối ngoại Hoa Kỳ (FPA), trong khuôn khổ chuyến công tác tham dự Phiên thảo luận chung cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và các hoạt động song phương tại Hoa Kỳ.

Phát biểu chào mừng, Chủ tịch Hội đồng quản trị FPA Henry Fernandez đánh giá cao những thành tựu phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, đặc biệt trong giảm nghèo, nâng cao đời sống người dân; đồng thời nhấn mạnh lợi thế từ mạng lưới các hiệp định thương mại tự do và quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với nhiều nền kinh tế lớn, trong đó có Hoa Kỳ.

Nhân dịp này, ông Henry Fernandez đã trao Huy chương của FPA tặng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Đây là phần thưởng cao quý nhất của Hiệp hội dành cho những cá nhân thể hiện tinh thần quốc tế có trách nhiệm và đóng góp mở rộng hiểu biết của công chúng về các vấn đề quốc tế.

TRÁCH NHIỆM CHUNG TRƯỚC NHỮNG THAY ĐỔI CỦA THẾ GIỚI

Trong bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chia sẻ góc nhìn của Việt Nam về ba vấn đề: trách nhiệm trước những thay đổi đang diễn ra trên thế giới; chặng đường đưa Việt Nam và Hoa Kỳ từ quá khứ đến quan hệ hôm nay; và trách nhiệm chung để đưa quan hệ hai nước tiến xa hơn trong thời gian tới.

Lãnh đạo Hiệp hội Chính sách đối ngoại trao Huy chương tặng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, thế giới đang trải qua những thay đổi mang tính thời đại. Sự bùng nổ của khoa học - công nghệ, nhất là trí tuệ nhân tạo (AI), đang làm thay đổi diện mạo thế giới và sức mạnh tổng hợp của mỗi quốc gia, mở ra cơ hội phát triển lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu bảo đảm công nghệ phục vụ con người, con người kiểm soát công nghệ và các quốc gia đều có cơ hội tiếp cận, cùng hưởng lợi.

Trong khi đó, cạnh tranh địa chiến lược, phân mảnh kinh tế, xung đột vũ trang và những bất bình đẳng về cơ hội phát triển tiếp tục gây sức ép lên hợp tác quốc tế. Các thách thức an ninh phi truyền thống như biến đổi khí hậu, tội phạm mạng, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực ngày càng tác động trực tiếp tới đời sống người dân.

Trước thực tế đó, Việt Nam cho rằng tất cả các nước, dù lớn hay nhỏ, đều có trách nhiệm đối với hòa bình, ổn định và phát triển của nhân loại. Các thiết chế quản trị toàn cầu cần tiếp tục được cải cách, củng cố hệ thống quốc tế lấy Liên hợp quốc làm trung tâm; các nguyên tắc bình đẳng chủ quyền, tôn trọng độc lập, toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ và giải quyết tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế cần được tuân thủ.

Nhìn lại quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho rằng chặng đường từ chiến tranh đến bình thường hóa quan hệ và thiết lập Đối tác chiến lược toàn diện cho thấy tinh thần trách nhiệm, tôn trọng lẫn nhau có thể giúp các quốc gia vượt qua những khác biệt sâu sắc.

Việt Nam tiếp tục nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa; mong muốn làm sâu sắc quan hệ với các nước và xác định Hoa Kỳ là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu.

ĐƯA KHOA HỌC - CÔNG NGHỆ THÀNH ĐỘNG LỰC MỚI CỦA QUAN HỆ

Đề cập chặng đường phía trước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ cần đóng góp thiết thực hơn cho mục tiêu phát triển, an ninh và thịnh vượng của mỗi nước; lòng tin được xây dựng qua nhiều thập kỷ cần tiếp tục được bồi đắp bằng những kết quả hợp tác cụ thể.

Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu 5 phương hướng lớn nhằm đưa quan hệ hai nước tiếp tục phát triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến phát biểu chính sách và nhận Huy chương của Hiệp hội Chính sách đối ngoại Hoa Kỳ (FPA). Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Trước hết, hai nước cần giữ đà quan hệ, tạo nền tảng chính trị ổn định, lâu dài, xứng tầm quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện. Trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và thể chế chính trị của nhau, Việt Nam sẵn sàng cùng Hoa Kỳ tăng cường trao đổi đoàn, tiếp xúc cấp cao và các cấp; nâng cao hiệu quả các cơ chế đối thoại, kiên trì xử lý thỏa đáng các khác biệt.

Hợp tác quốc phòng - an ninh cần tiếp tục phát triển phù hợp với nhu cầu, khả năng, chính sách và lợi ích của mỗi bên, đóng góp cho hòa bình và ổn định khu vực.

Thứ hai, hai nước cần làm sâu sắc hợp tác kinh tế - thương mại - đầu tư, tạo thêm giá trị mới. Việt Nam và Hoa Kỳ có sự bổ trợ về thị trường, nguồn lực, công nghệ và lợi ích tương đồng trong xây dựng chuỗi cung ứng an toàn, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Việt Nam coi trọng và sẵn sàng trao đổi về những quan tâm của Hoa Kỳ liên quan đến cán cân thương mại, tiếp cận thị trường, xuất xứ hàng hóa, sở hữu trí tuệ và an toàn chuỗi cung ứng; đồng thời mong muốn hai bên bảo đảm môi trường thương mại ổn định, có thể dự báo, tạo thuận lợi cho hàng hóa, dịch vụ và đầu tư của nhau.

Thứ ba, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo cần trở thành động lực mới của quan hệ hai nước. Việt Nam mong muốn tập trung hợp tác đào tạo kỹ sư bán dẫn, chuyên gia AI; kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp, đưa kết quả nghiên cứu vào sản xuất; nâng cao năng lực để doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng công nghệ.

Việt Nam sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, nâng cao hiệu quả bảo vệ sở hữu trí tuệ, an toàn dữ liệu và an ninh mạng; bảo đảm tính nhất quán trong thực thi chính sách, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Phương hướng thứ tư được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh là tiếp tục phát huy giá trị rất riêng của quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ thông qua quá trình hàn gắn và hòa giải, tạo nền tảng xã hội bền vững.

Việt Nam sẽ tiếp tục hợp tác tích cực, hiệu quả trong tìm kiếm quân nhân Hoa Kỳ mất tích trong chiến tranh; đồng thời mong Hoa Kỳ tiếp tục đồng hành xử lý dioxin, rà phá bom mìn, hỗ trợ người khuyết tật, chia sẻ hồ sơ chiến trường, thông tin lưu trữ và hỗ trợ giám định ADN phục vụ tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Việt Nam.

Cùng với hàn gắn hậu quả chiến tranh, hai nước cần mở rộng hợp tác giáo dục, trao đổi sinh viên, giảng viên, giao lưu văn hóa và hợp tác giữa các địa phương, tạo thêm cơ hội để thế hệ trẻ hai nước hiểu biết và gắn bó với nhau.

Phương hướng thứ năm là nâng tầm phối hợp khu vực và toàn cầu, cùng đóng góp cho hòa bình, hợp tác và phát triển. Việt Nam nhìn nhận Hoa Kỳ là một cường quốc ở Thái Bình Dương và ủng hộ vai trò tích cực, xây dựng, có trách nhiệm của Hoa Kỳ, đóng góp cho hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực, đồng thời ủng hộ vai trò trung tâm của ASEAN.

Hai nước còn nhiều dư địa hợp tác từ gìn giữ hòa bình, ngăn ngừa xung đột đến an ninh y tế, năng lượng, chuỗi cung ứng, quản trị công nghệ mới, an ninh nguồn nước và phát triển bền vững tại tiểu vùng Mekong.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định hai nước cần tiếp tục đóng góp vào duy trì hòa bình, ổn định, an ninh, an toàn, tự do hàng hải và hàng không, thượng tôn pháp luật; giải quyết bất đồng, tranh chấp bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển năm 1982.

Khép lại bài phát biểu, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Việt Nam sẵn sàng cùng Hoa Kỳ tiếp tục đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện phát triển ngày càng sâu rộng, thực chất trên cơ sở tôn trọng lẫn nhau, cùng có lợi; kiên trì xử lý thỏa đáng khác biệt để quan hệ hai nước phát triển lành mạnh, ổn định.