Việt Nam - Canada: Mở ra những trụ cột hợp tác mới

Bệ phóng vững chắc

Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Việt Nam, trong bối cảnh thế giới có nhiều diễn biến phức tạp, Canada đã chủ động bày tỏ coi trọng và mong muốn tăng cường quan hệ với các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam.

Tại các cuộc gặp gỡ và diễn đàn, hai nước chia sẻ nhiều quan điểm tương đồng về luật pháp quốc tế, thương mại tự do và duy trì hòa bình, ổn định ở khu vực.

Lễ ký kết bản ghi nhớ giữa Bộ Nội vụ Việt Nam và chính quyền bang Saskatchewan (Canada) hợp tác về di chuyển lao động. Ảnh: Đại sứ quán Canada tại Việt Nam cung cấp

Đại sứ Việt Nam tại Canada Phạm Vinh Quang nhận định, sự kiện Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới Canada ghi một dấu mốc có ý nghĩa lịch sử. Đây là lần đầu tiên người đứng đầu Đảng Cộng sản Việt Nam thăm chính thức Canada kể từ khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao năm 1973.

Đặc biệt, sự kiện diễn ra đúng vào thời điểm quan hệ Việt Nam - Canada hội tụ nhiều điều kiện thuận lợi để bước sang một giai đoạn hợp tác sâu sắc và thực chất hơn. Việt Nam đang bước vào kỷ nguyên phát triển mới, xác định khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng là những động lực quan trọng để hiện thực hóa hai mục tiêu 100 năm vào năm 2030 và năm 2045.

Canada có thế mạnh nổi trội về những lĩnh vực mà Việt Nam đang cần. Sự tương hỗ chiến lược giữa hai nước được thể hiện rõ hơn nữa khi Canada đang đẩy mạnh chính sách đa dạng hóa thị trường tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, còn Việt Nam là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu và logistics khu vực.

Một điểm đặc biệt trong quan hệ hữu nghị Việt Nam - Canada là sự hợp tác và kết nối rất tích cực giữa các địa phương, trong đó có thể kể đến các cặp quan hệ như: Hà Tĩnh với Langley (tỉnh bang British Columbia), TPHCM với Toronto (tỉnh bang Ontario), Đà Nẵng với Vancouver...

Mặc dù là quốc gia nằm ở khu vực Bắc Mỹ xa xôi nhưng từ nhiều năm nay, cơ chế lãnh đạo địa phương Việt Nam đi quảng bá thương mại, đầu tư tại Canada vẫn được duy trì; đồng thời một số tỉnh của Canada đã mở văn phòng thương mại và đầu tư tại Việt Nam.

Bên cạnh đó, phía Canada đã triển khai nhiều dự án viện trợ phát triển (ODA) tại một số địa phương của Việt Nam. Hiện Canada cũng đang tài trợ cho một số dự án giúp nâng cao khả năng chống chịu biến đổi khí hậu tại Việt Nam…

Mở rộng không gian hợp tác

Khởi sắc về quan hệ hợp tác kinh tế Việt Nam - Canada có thể được tính từ khi Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) có hiệu lực vào tháng 1-2019. Đến nay, Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại hàng đầu của Canada tại ASEAN (chiếm 44% tổng kim ngạch Canada nhập khẩu từ khu vực) và là đối tác thương mại lớn thứ 6 của Canada trong nhóm 40 nước Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Trong khi đó, Canada là đối tác xuất khẩu lớn thứ ba ở châu Mỹ và thị trường xuất khẩu lớn thứ 7 của Việt Nam. Kể từ năm 2019, mỗi năm Việt Nam xuất siêu khoảng 1 tỷ USD sang Canada. Trong 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch hai chiều đạt 4,92 tỷ USD, tăng 27,3% so với cùng kỳ. Các mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam sang Canada gồm máy móc, thiết bị, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện, điện thoại, dệt may, giày dép...

Không dừng lại ở những hợp tác truyền thống, hai bên đang nỗ lực đưa các lĩnh vực như khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, năng lượng sạch và phát triển nguồn nhân lực trở thành những động lực mới của quan hệ hai nước. Với thế mạnh vượt trội về công nghệ sạch, hydrogen, giảm phát thải... Canada có thể hợp tác, hỗ trợ nhu cầu cấp thiết của Việt Nam trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển.

PGS Vũ Việt Hưng, Chủ tịch Mạng lưới chuyên gia và nhà khoa học Việt Nam tại Canada, cho rằng năng lượng sạch là một trong những lĩnh vực Việt Nam có thể ưu tiên hợp tác ngay với Canada. Bên cạnh đó, hàng không vũ trụ là lĩnh vực có ý nghĩa chiến lược lâu dài. Hai bên có thể hợp tác về vệ tinh, viễn thám, quan sát Trái đất, cảnh báo thiên tai, giám sát vùng trời và vùng biển, đảm bảo an ninh hàng hải và quản lý tài nguyên.

Mạng lưới chuyên gia và nhà khoa học Việt Nam tại Canada có thể đóng vai trò tư vấn, kết nối và góp phần triển khai 10 nhóm công nghệ chiến lược mà Việt Nam đã xác định.

Nhận định mối quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và Canada còn nhiều dư địa để phát triển trong thời gian tới, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang nhấn mạnh, chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tạo động lực chính trị mạnh mẽ, đưa quan hệ Việt Nam - Canada phát triển thực chất, cân bằng và hiệu quả hơn nữa, tương xứng với tiềm năng, thế mạnh và nhu cầu của hai nước.

Chuyến thăm cũng sẽ mở ra một giai đoạn phát triển chiến lược và toàn diện hơn giữa hai nước, đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới.