5 thói quen hàng ngày bảo vệ động mạch khỏi xơ vữa

1. Bảo vệ động mạch, nền tảng của sức khỏe tim mạch

Động mạch có chức năng vận chuyển máu giàu oxy và chất dinh dưỡng từ tim đi nuôi các cơ quan, mô trong cơ thể, duy trì hoạt động sống, đồng thời giúp điều hòa huyết áp nhờ thành mạch có tính đàn hồi và cơ trơn co giãn.

Khi động mạch bị xơ vữa, gây hẹp, cứng và tắc nghẽn mạch máu do mảng bám, dẫn đến các hậu quả nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ, bệnh động mạch ngoại biên (đau chi, hoại tử) và suy thận mạn. Mảng xơ vữa khi vỡ có thể kích hoạt hình thành cục máu đông, gây tắc mạch và dẫn đến nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ, đe dọa tính mạng.

Do đó, bên cạnh việc kiểm soát cholesterol hay huyết áp, duy trì sự khỏe mạnh của động mạch đóng vai trò then chốt trong phòng ngừa bệnh tim mạch và sức khỏe nói chung. Việc thực hiện những thói quen nhỏ nhưng đều đặn mỗi ngày chính là yếu tố âm thầm quyết định và bảo vệ độ đàn hồi, linh hoạt cũng như chức năng của động mạch theo thời gian.

BS. Kunal Sood, chuyên gia gây mê và điều trị đau can thiệp tại Mỹ cho biết, những thói quen đơn giản hàng ngày dưới đây giúp cải thiện lưu lượng máu, giảm áp lực lên thành mạch và hỗ trợ cân bằng thần kinh tự động, từ đó góp phần bảo vệ động mạch lâu dài.

Bảo vệ động mạch giúp máu lưu thông tốt và ngăn ngừa nhiều bệnh lý nguy hiểm.

2. Những thói quen bảo vệ động mạch khỏi xơ vữa

2.1 Vận động hoặc giãn cơ ít nhất một lần mỗi giờ

Ngồi lâu làm giảm lực tác động của dòng máu lên thành mạch, ảnh hưởng bất lợi đến chức năng mạch máu. Chính vì vậy, các khoảng nghỉ vận động ngắn trong ngày có tác dụng làm giảm hệ lụy này đồng thời hỗ trợ thư giãn mạch máu và làm chậm quá trình xơ cứng động mạch.

Hoạt động thể chất nhẹ nhưng thường xuyên còn giúp giảm huyết áp tâm thu trung bình khoảng 4–8 mmHg, mang lại lợi ích đáng kể cho sức khỏe động mạch về lâu dài.

2.2 Tiếp xúc với ánh sáng tự nhiên mỗi ngày

Ánh sáng ban ngày giữ vai trò quan trọng trong việc điều hòa nhịp sinh học của cơ thể, qua đó hỗ trợ sự dao động sinh lý bình thường của huyết áp giữa ngày và đêm. Khi nhịp sinh học bị rối loạn, nguy cơ tổn thương thành mạch và các bệnh tim mạch có xu hướng gia tăng.

Việc tiếp xúc đều đặn với ánh sáng tự nhiên được xem là biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả, giúp duy trì chu kỳ huyết áp ổn định hơn và giảm áp lực kéo dài lên hệ mạch máu.

2.3 Tập thở chậm và có kiểm soát

Thở chậm, có kiểm soát giúp làm dịu hệ thần kinh và có thể giúp hạ huyết áp tâm thu, từ đó có khả năng giảm căng thẳng do áp lực và tổn thương thành động mạch theo thời gian.

Hơn nữa, thở chậm làm cải thiện cân bằng thần kinh tự chủ và tăng độ nhạy của phản xạ điều hòa huyết áp. Nhờ đó, huyết áp tâm thu có thể giảm trung bình khoảng 5 mmHg. Việc giảm áp lực máu kéo dài giúp hạn chế tổn thương cơ học lên thành động mạch, đặc biệt có ý nghĩa với người thường xuyên căng thẳng hoặc có nguy cơ tăng huyết áp.

2.4 Ăn đa dạng thực phẩm nhiều màu sắc

Việc bổ sung nhiều loại thực phẩm thực vật như chế độ ăn giàu rau củ nhiều màu sắc cung cấp kali, chất xơ và các hợp chất hoạt tính sinh học hỗ trợ chức năng nội mô mạch máu. Những dưỡng chất này phối hợp giúp điều hòa huyết áp và làm chậm quá trình xơ cứng động mạch.

Chế độ ăn giàu trái cây và rau quả, chẳng hạn như chế độ ăn DASH hoặc Địa Trung Hải đã được chứng minh có tác dụng hỗ trợ sức khỏe tim mạch và động mạch một cách bền vững.

2.5 Giảm thời gian sử dụng màn hình trước khi đi ngủ

Sử dụng thiết bị điện tử vào buổi tối có thể kéo dài trạng thái kích thích thần kinh, làm gián đoạn giấc ngủ và cản trở sự giảm huyết áp sinh lý vào ban đêm. Huyết áp duy trì ở mức cao trong thời gian ngủ sẽ làm tăng áp lực lên thành mạch. Chính vì thế, bảo vệ giấc ngủ chất lượng không chỉ giúp cơ thể phục hồi mà còn tạo điều kiện cho mạch máu "nghỉ ngơi", tái tạo và duy trì chức năng khỏe mạnh.

Nội dung bài viết mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn, chẩn đoán hoặc điều trị y tế chuyên nghiệp.

Lê Mỹ Giang