50 giờ sinh tồn của phi công F-15E Mỹ bị bắn hạ tại Iran

Cảnh giải cứu phi công Không quân Mỹ bị bắn rơi trên bầu trời Iran hồi tháng 4. (Video: 60 Minutes)

Gần 5 tuần sau khi cuộc xung đột bắt đầu, ngày 3/4/2026, một chiếc F-15E mang mật danh "Dude 44" bị tên lửa phòng không vác vai của Iran đánh trúng. Phi công, mang mật danh Alpha, và sĩ quan hệ thống vũ khí, mang mật danh Bravo, buộc phải phóng ghế thoát hiểm và rơi xuống một khu vực sa mạc miền núi ở miền trung Iran. Hai người tiếp đất cách nhau khoảng 8 km.

Alpha nhanh chóng được lực lượng Mỹ tìm thấy và đưa về an toàn. Bravo thì mất tích, mở đầu cho một chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ chiến đấu quy mô lớn nhằm đưa ông trở về.

Trong cuộc phỏng vấn với chương trình 60 Minutes của đài CBS, Bravo lần đầu kể lại những giờ phút sau khi chiếc F-15E bị bắn hạ. Cùng thời điểm, Mỹ cũng giải mật một số đoạn video ghi lại chiến dịch tìm kiếm và cứu hộ đầy rủi ro được tiến hành để giải cứu cả hai thành viên phi hành đoàn.

Chiếc dù bị phá hỏng sau cú đánh tên lửa

Bravo mô tả khoảnh khắc tên lửa đánh trúng F-15E giống như một "đoàn tàu chở hàng" đâm vào máy bay.

Phi hành đoàn cố gắng kiểm soát chiếc F-15E nhưng nhanh chóng nhận ra máy bay không còn khả năng cứu vãn. Hai người buộc phải phóng ghế thoát hiểm và lập tức rơi vào tình thế sinh tồn giữa lãnh thổ Iran.

Tuy nhiên, nguy hiểm với Bravo chưa dừng lại ở đó. Vụ nổ đã làm hư hại chiếc dù của ông.

Có thời điểm, khi ngước nhìn lên, Bravo nhận ra chiếc dù gần như không còn nguyên vẹn. Ông hiểu rằng mình đang rơi tự do và phải lập tức tìm cách xử lý tình huống.

Được huấn luyện để đối phó với những sự cố trong quá trình thoát hiểm cũng như các tình huống sinh tồn, Bravo tập trung vào việc khắc phục hỏng hóc thay vì chỉ chú ý đến tốc độ rơi.

Cuối cùng, ông vẫn sống sót sau cú tiếp đất nhưng bị thương nặng, gồm gãy lưng, gãy tay và vai, bong gân mắt cá chân cùng nhiều vết cắt và trầy xước trên đầu và mặt.

Bravo gọi việc sống sót là một "phép màu". Dù bị thương, ông vẫn cố gắng rời khỏi vị trí tiếp đất càng nhanh càng tốt để tránh bị phát hiện. Lực lượng Iran lập tức tổ chức truy tìm hai quân nhân Mỹ và được cho là đã treo thưởng cho việc bắt giữ họ.

Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết Washington nhận thấy rõ ý định bắt giữ những quân nhân bị bắn rơi. Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), nói lực lượng Mỹ theo dõi sát hoạt động của quân đội Iran quanh khu vực.

Theo ông Cooper, khoảng 1.500 binh sĩ Iran khi đó hiện diện trong phạm vi khoảng 16 km quanh khu vực, khiến việc tìm kiếm và giải cứu Bravo trở nên đặc biệt nguy hiểm.

Alpha được giải cứu sau vài giờ

Khoảng 6 giờ sau khi chiếc F-15E bị bắn hạ, Mỹ đã triển khai một chiến dịch giải cứu Alpha giữa ban ngày. Một đội hình gồm 21 máy bay, trong đó có máy bay cường kích A-10, máy bay vận tải HC-130 và trực thăng cứu hộ, tiến vào không phận Iran để tìm kiếm phi công.

Đoạn video được Lầu Năm Góc giải mật cho thấy hai trực thăng tiếp cận khu vực và thực hiện cuộc đón Alpha trong điều kiện có hỏa lực đe dọa.

Trong khi đó, Bravo rơi xuống một thung lũng được bao quanh bởi những vách đá. Mặc dù bị thương, ông vẫn tìm cách leo lên một sườn núi cao khoảng 2.700 m để tạo khoảng cách với khu vực tiếp đất và tránh lực lượng truy tìm.

Bravo cho biết ưu tiên của ông khi đó là thoát khỏi nguy cơ bị bắt, tìm một vị trí có thể liên lạc và lựa chọn nơi ẩn nấp phù hợp. Ông không lập tức sử dụng thiết bị liên lạc mang theo. Theo Bravo, trong hoàn cảnh đó, ưu tiên trước tiên là rời khỏi vị trí có thể bị đối phương phát hiện rồi mới tìm cơ hội liên lạc.

Lực lượng Mỹ sau đó cho biết có thời điểm các đơn vị cứu hộ đã tiến đến cách vị trí của Bravo chỉ vài trăm mét nhưng vẫn chưa thể tiếp cận ông. Đêm đầu tiên, Bravo cuối cùng phát đi các thông điệp ngắn, cho biết ông bị thương nhưng vẫn đang di chuyển.

24 giờ sau bắt đầu chiến dịch giải cứu quy mô lớn

Sau khoảng 24 giờ, Không quân Mỹ triển khai một chiến dịch CSAR (Tìm kiếm và Cứu hộ chiến đấu) quy mô lớn để tìm kiếm Bravo. Song song với hoạt động quân sự, CIA cũng tiến hành một nỗ lực riêng, sử dụng các công nghệ định vị và biện pháp đánh lạc hướng nhằm gây khó khăn cho lực lượng Iran đang truy tìm ông.

Để tiếp cận khu vực Bravo ẩn náu, lực lượng cứu hộ trước tiên sử dụng các máy bay lớn để đưa người và phương tiện tới một đường băng tạm thời trên sa mạc. Từ đây, các trực thăng nhỏ Little Bird được triển khai để tiếp cận sườn núi.

Đoạn video được giải mật cho thấy các chuyên gia cứu hộ dù của Không quân Mỹ tiếp cận Bravo và tiến hành đưa ông rời khỏi khu vực. Bravo cho biết khoảnh khắc một chuyên gia cứu hộ xuất hiện bên cạnh mình trên sườn núi là một trong những thời điểm đáng nhớ nhất cuộc đời.

Sau khi đưa Bravo lên máy bay, lực lượng Mỹ tiếp tục phải đối mặt với một sự cố khác. Một chiếc máy bay bị mắc kẹt trong cát trên đường rút lui.

Bravo cùng hơn 90 đặc nhiệm sau đó được một đơn vị bí mật của Không quân Mỹ đưa ra khỏi khu vực. Chiếc máy bay bị mắc kẹt cuối cùng bị phá hủy nhằm ngăn không cho rơi vào tay Iran. Chiến dịch giải cứu Bravo được xem là một trong những nhiệm vụ CSAR phức tạp nhất của Mỹ trong thời gian gần đây.