50 mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam có thể bị áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại

Làn sóng điều tra phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp đang gia tăng mạnh mẽ trên toàn cầu. Nhiều mặt hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Hoa Kỳ, EU, Mexico, Australia... đang đứng trước nguy cơ bị điều tra, theo dõi hoặc áp thuế.

Đĩa giấy từ Việt Nam bị Hoa Kỳ áp thuế cao

Theo Cục Phòng vệ thương mại, hiện có 50 mặt hàng xuất khẩu có rủi ro bị điều tra phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp. Cảnh báo được Cục Phòng vệ thương mại đưa ra trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu gia tăng sử dụng biện pháp chống bán phá giá, chống trợ cấp và kiểm soát xuất xứ hàng hóa, tạo thêm sức ép đối với doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam.

Tại thị trường Hoa Kỳ, hàng loạt sản phẩm gỗ và chế biến từ gỗ của Việt Nam đang nằm trong “tầm ngắm”. Theo đó, ghế bọc đệm có khung bằng gỗ đạt kim ngạch xuất khẩu 1,86 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm 2026, chiếm tới 61,6% tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này của Hoa Kỳ. Dù kim ngạch giảm nhẹ so với cùng kỳ, vị thế dẫn đầu của Việt Nam khiến mặt hàng này luôn đối mặt với rủi ro cao.

Bên cạnh đó, nội thất phòng ngủ đạt 892,9 triệu USD, chiếm 56,7% thị phần nhập khẩu của Hoa Kỳ; các phương tiện di chuyển cá nhân tốc độ thấp ghi nhận mức tăng trưởng đột biến 373,8%, đạt 72,7 triệu USD và chiếm 72,2% tổng nhập khẩu của Hoa Kỳ.

Tương tự, Liên minh Châu Âu (EU) cũng đẩy mạnh các biện pháp phòng vệ đối với các mặt hàng như: Ván ép gỗ cứng; nến và các sản phẩm tương tự; lốp cao su dùng cho xe buýt hoặc xe tải. Đây đều là những mặt hàng có tốc độ tăng trưởng nhập khẩu rất mạnh vào thị trường EU trong thời gian gần đây.

Không chỉ các thị trường truyền thống, các thị trường khác như: Ấn Độ, Mexico, Canada, Australia và Indonesia cũng đang tích cực sử dụng công cụ phòng vệ thương mại đối với hàng hóa Việt Nam.

Tại Ấn Độ, khung nhôm dùng cho tấm pin năng lượng mặt trời; kính cường lực dùng cho thiết bị gia dụng; hạt nhựa PET nhập khẩu từ Việt Nam cũng gia tăng nhanh chóng.

Ngoài ra, các sản phẩm như nắp hộp kim loại dễ mở bằng thiếc lá, kính nổi trong suốt, lốp radial và hóa chất theophylline & caffeine cũng ghi nhận mức tăng trưởng cao và tỷ trọng thị phần đáng kể.

Tại thị trường Mexico, các mặt hàng xuất khẩu của việt Nam được cảnh báo rủi ro gồm: lốp xe bơm hơi có đường kính 13 - 22 inch; xơ polyester tổng hợp dạng ngắn; bút chì; dứa ngâm nước đường; đinh thép và dây vi hàn đều có sự gia tăng nhanh chóng về kim ngạch và thị phần.

Trong khi đó, Canada lại đang “quan sát” các sản phẩm: nhôm thanh định hình; ống đồng; dây đai thép; thép cọc cừ và thép hình rỗng dùng làm kết cấu. Kim ngạch và thị phần các mặt hàng này đã gia tăng đáng kể tại Canada.

Tương tự, tại Australia, nhôm thanh định hình đạt 42,1 triệu USD, tăng 134,9%. Các mặt hàng thanh thép định hình làm khung trần nhà, kệ thép chứa pallet và màng nhựa lót bê tông đòi hỏi phải theo dõi sát sao.

Indonesia tiếp tục giám sát chặt chẽ thép cuộn, thép tấm cán nóng, thủy tinh nghiền và sợi filament tổng hợp.

Trong bối cảnh xuất khẩu đang phải cạnh tranh gay gắt, các chuyên gia khuyến cáo doanh nghiệp Việt Nam cần kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc nguyên liệu đầu vào, đặc biệt là các nguyên liệu nhập khẩu từ các quốc gia đang bị thị trường mục tiêu áp thuế chống bán phá giá hoặc chống trợ cấp.

Đồng thời, theo dõi biến động nhập khẩu và chính sách thương mại của các quốc gia đối với các sản phẩm nhập khẩu. Doanh nghiệp cũng cần minh bạch hóa quy trình sản xuất, lưu giữ hồ sơ. Nếu có vụ việc phát sinh, cần phối hợp điều tra để tránh rủi ro.