50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế

Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại hội thảo.

Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ, Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển Thành phố Hồ Chí Minh; Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Tấn Vinh, Giám đốc Học viện Chính trị Khu vực II, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, chủ trì Hội thảo.

Xây dựng luận cứ cho chặng đường bứt phá mới của thành phố

Phát biểu tại hội thảo, Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ cho biết, ngày 2/7/2026 đánh dấu tròn 50 năm thành phố Sài Gòn-Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh. 50 năm qua, thành phố đã vượt qua những khó khăn, thử thách, đạt được nhiều thành tựu cùng với đó là nhiều kỳ vọng.

Đặc biệt, trong bối cảnh mới, từ ngày 1/7/2025, sau khi sáp nhập và khi Nghị quyết 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển Thành phố Hồ Chí Minh trong kỷ nguyên mới vừa được Bộ Chính trị ban hành, Thành phố Hồ Chí Minh đang có một vị thế mới, tâm thế mới, tầm nhìn mới và sức bật mới.

Hội thảo “50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh: Dấu ấn lịch sử, khát vọng phát triển và đột phá thể chế”, không chỉ nhìn lại chặng đường phát triển 50 năm của thành phố, mà quan trọng hơn là cùng trao đổi, thiết kế và xác lập các luận cứ khoa học, thực tiễn cho chặng đường phát triển mới.

Toàn cảnh hội thảo.

Hội thảo tập trung thảo luận bốn nhóm vấn đề lớn, gồm: Những thành tựu, thế mạnh và các bài học kinh nghiệm của Thành phố Hồ Chí Minh trong 50 năm qua; nhận diện các đặc tính từ văn hóa, con người, tinh thần hào sảng, đến lý giải vì sao nơi đây là cái nôi của đổi mới sáng tạo, khoa học-công nghệ và luôn tiên phong, đi đầu; những chia sẻ xoay quanh đời sống vật chất và tinh thần của người dân; các đề xuất đột phá về thể chế, chính sách, cũng như các kiến nghị, sáng kiến để Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vai trò đầu tàu về kinh tế, văn hóa, xã hội và phát triển con người trong bối cảnh mới.

Tiến sĩ Trương Minh Huy Vũ cũng chia sẻ, những ý kiến tại hội thảo hôm nay có ý nghĩa rất quan trọng. Đặc biệt trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh đang ở những bước cuối cùng để chuẩn bị hồ sơ trình dự án Luật Đô thị đặc biệt, dự kiến tại kỳ họp Quốc hội gần nhất. Luật mới cho Thành phố Hồ Chí Minh được kỳ vọng bao hàm những ước mơ, hoài bão, tầm nhìn của thành phố và được cụ thể hóa thành các điều khoản trong luật.

Hiện thực hóa khát vọng phát triển bền vững

Chia sẻ tại hội thảo, các ý kiến đều thống nhất cho rằng, chặng đường 50 năm qua, Thành phố Hồ Chí Minh đã luôn phát huy truyền thống đoàn kết, năng động, sáng tạo, nghĩa tình, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm, tiên phong, tìm tòi ra những mô hình phát triển mới, đóng góp nhiều kinh nghiệm thực tiễn quan trọng trong công cuộc đổi mới của đất nước.

Đại biểu chia sẻ tại hội thảo.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Thành phố Hồ Chí Minh cần tiếp tục phát huy vai trò đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế, tài chính, thương mại, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và hội nhập hàng đầu của cả nước.

Với tầm nhìn đến năm 2045 và xa hơn nữa, đòi hỏi thành phố phải xây dựng mô hình phát triển mới, có năng suất cao, chất lượng hơn, bền vững hơn, phát triển theo hướng đô thị đa trung tâm, thông minh, xanh, có sức cạnh tranh quốc tế, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa, xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Cũng tại hội thảo, một nội dung được nhiều đại biểu nhấn mạnh là yêu cầu hoàn thiện thể chế phát triển cho thành phố.

Việc nghiên cứu xây dựng Luật Đô thị đặc biệt đối với Thành phố Hồ Chí Minh có ý nghĩa rất quan trọng nhằm tạo lập khuôn khổ pháp lý phù hợp với quy mô phát triển của thành phố, với vị thế và yêu cầu quản trị của một siêu đô thị hiện đại, giúp thành phố chủ động hơn trong huy động nguồn lực, trong tổ chức không gian phát triển, trong quản trị đô thị và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Nhiều ý kiến sâu sắc của các đại biểu đã được chia sẻ tại hội thảo.

Hội thảo cũng ghi nhận nhiều ý kiến đề xuất có giá trị về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, phát triển hạ tầng chiến lược, xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế giải trí, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, quản trị đô thị trên nền tảng chuyển đổi số, dữ liệu lớn và các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với nhiều lĩnh vực mới hiện nay.

Phát biểu kết luận hội thảo, Tiến sĩ Nguyễn Tấn Vinh, Giám đốc Học viện Chính trị Khu vực II cho biết, đây là hội thảo có ý nghĩa sâu sắc, hướng đến kỷ niệm 50 năm thành phố mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa, biểu tượng thiêng liêng và thể hiện tình cảm sâu nặng của Đảng, của Nhà nước và nhân dân đối với Bác Hồ kính yêu mà còn xác lập sứ mệnh chính trị lịch sử của thành phố trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Tiến sĩ Nguyễn Tấn Vinh, Giám đốc Học viện Chính trị Khu vực II phát biểu kết luận tại hội thảo.

Các ý kiến tại hội thảo là những đóng góp sâu sắc, tâm huyết, trách nhiệm và có giá trị.

Đó không chỉ là những chia sẻ giàu kinh nghiệm và thực tiễn, được đúc kết từ quá trình lãnh đạo, quản lý và đồng hành cùng với sự phát triển của thành phố mà còn là những gợi mở có ý nghĩa quan trọng đối với việc nhận diện đúng đắn tầm vóc lịch sử, giá trị phát triển và yêu cầu đổi mới thể chế của Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn tiếp theo.

Với truyền thống vẻ vang, bản lĩnh của một đô thị anh hùng, năng động, sáng tạo, nghĩa tình cùng khát vọng vươn lên mạnh mẽ của hơn 14 triệu người dân, Tiến sĩ Nguyễn Tấn Vinh tin tưởng Thành phố Hồ Chí Minh nhất định sẽ tiếp tục phát triển nhanh, bền vững, văn minh, hiện đại, xứng đáng với niềm tin của Đảng, của Nhà nước và nhân dân cả nước, xứng đáng với vinh dự thiêng liêng mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.