6 giải pháp trọng tâm thúc đẩy chuyển đổi số ngành ngân hàng

Tham dự diễn đàn có TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam; ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cùng đại diện các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính và nhiều nhà hoạch định chiến lược cấp cao trong lĩnh vực ngân hàng, tài chính và công nghệ.

Diễn đàn Đổi mới Tài chính Thế giới 2026 (WFIS 2026). Ảnh: Phương Hà

Sự kiện diễn ra trong bối cảnh ngành tài chính - ngân hàng Việt Nam bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu rộng với hàng loạt thay đổi về chính sách và công nghệ. Năm 2026 ghi nhận nhiều điều chỉnh quan trọng như ban hành Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, quy định áp dụng xác thực sinh trắc học, Chỉ thị 02/CT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước và việc bãi bỏ cơ chế hạn mức tăng trưởng tín dụng được duy trì từ năm 2011.

Ngân hàng Việt đẩy mạnh chuyển đổi số

Phát biểu khai mạc diễn đàn, TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết, trong những năm gần đây, Việt Nam đang nổi lên như một trong những thị trường tài chính số phát triển nhanh nhất khu vực Đông Nam Á.

Theo ông, quá trình chuyển đổi số trong ngành ngân hàng đang diễn ra mạnh mẽ, vừa mở rộng các dịch vụ ngân hàng số và thanh toán điện tử, vừa thay đổi sâu rộng trong mô hình vận hành, quản trị và trải nghiệm khách hàng.

“Các xu hướng như ứng dụng AI trong ngân hàng, ngân hàng mở, điện toán đám mây và quản trị dữ liệu thông minh đang ngày càng trở thành những trụ cột chiến lược của nhiều tổ chức tài chính tại Việt Nam”, ông Tú nhấn mạnh.

Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết, hiện nay các nội dung như ứng dụng AI trong ngân hàng, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ, tăng cường an ninh mạng và phòng chống gian lận tài chính đang nhận được sự quan tâm đặc biệt. Hiện trên 95% tổ chức tín dụng đã và đang triển khai chiến lược chuyển đổi số, gần 80% giao dịch tài chính tại Việt Nam được thực hiện qua kênh số.

TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam phát biểu khai mạc sự kiện. Ảnh: Phương Hà

“Ngành tài chính - ngân hàng đang từng bước chuyển từ mô hình số hóa dịch vụ sang mô hình ngân hàng thông minh, vận hành dựa trên dữ liệu và kết nối số toàn diện”, Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam chia sẻ.

Tuy nhiên, ông Tú cũng cho rằng cùng với tốc độ phát triển mạnh mẽ là áp lực ngày càng lớn về quản trị rủi ro và an ninh mạng.

Theo Báo cáo rủi ro an ninh mạng khu vực châu Á - Thái Bình Dương công bố tháng 4/2026, các cuộc tấn công ứng dụng AI đang gia tăng nhanh cả về quy mô lẫn mức độ tinh vi, trong khi hệ sinh thái tài chính số ngày càng mở rộng khiến tình hình rủi ro trở nên phức tạp hơn.

Cùng với đó, Báo cáo Triển vọng An ninh mạng toàn cầu 2026 của Diễn đàn Kinh tế thế giới cho thấy 65% tổ chức lớn coi các lỗ hổng từ bên thứ ba và chuỗi cung ứng là thách thức hàng đầu đối với khả năng phục hồi an ninh mạng.

Trước đây những ngân hàng chủ yếu cung cấp dịch vụ theo mô hình truyền thống giờ đang từng bước chuyển sang mô hình hệ sinh thái số thông minh. Dữ liệu trở thành tài sản chiến lược, còn trải nghiệm khách hàng trở thành trung tâm trong mọi quyết định phát triển.

“Đây chính là cơ hội rất lớn để các ngân hàng Việt Nam đẩy nhanh quá trình hiện đại hóa, mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính, nâng cao hiệu quả vận hành, tối ưu chi phí và từng bước khẳng định vị thế trong chuỗi giá trị tài chính số của khu vực”, ông Tú nhận định.

Thanh toán số xuyên biên giới

Phát biểu tại diễn đàn, ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết Ngân hàng Nhà nước đã triển khai kết nối thanh toán bán lẻ song phương qua mã QR với 5 quốc gia châu Á, đồng thời đang tiếp tục triển khai kết nối với Ấn Độ, Đài Loan và Singapore.

Theo ông Dũng, Việt Nam đang tuân thủ các chuẩn mực của IMF, World Bank, WTO và BIS nhằm đảm bảo tính minh bạch và an toàn của hệ thống tài chính.

Ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Phương Hà

Các hoạt động thanh toán quốc tế, thanh toán ngoại tệ và thanh toán xuyên biên giới phải tuân thủ Nghị định 52/2024/NĐ-CP cùng các quy định về quản lý ngoại hối, bảo vệ dữ liệu, an ninh mạng, quản lý thuế và phòng chống rửa tiền. Đồng thời, hoạt động này cũng phải đáp ứng các cam kết và điều ước quốc tế liên quan.

Đại diện Ngân hàng Nhà nước cũng chia sẻ nhiều định hướng lớn của ngành trong giai đoạn tới như triển khai kế hoạch thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW, Nghị quyết 71/NQ-CP và Nghị quyết 214/NQ-CP, thành lập Ban Chỉ đạo và Tổ giúp việc của ngành Ngân hàng về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, dữ liệu và Đề án 06.

Ông Lê Anh Dũng cũng đưa ra 6 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm thúc đẩy chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo trong ngành ngân hàng thời gian tới.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện cơ chế chính sách và khung khổ pháp lý. Ngành Ngân hàng sẽ triển khai xây dựng Luật Các hệ thống thanh toán, sửa đổi, bổ sung Nghị định về thanh toán không dùng tiền mặt đồng thời triển khai Nghị định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng (Sandbox).

Thứ hai, tiếp tục nâng cấp và phát triển hạ tầng công nghệ phục vụ thanh toán không dùng tiền mặt, mở rộng kết nối hệ sinh thái số ngân hàng với các ngành, lĩnh vực khác nhằm thúc đẩy liên thông dữ liệu và dịch vụ.

Thứ ba, tập trung phát triển dữ liệu, bao gồm quy hoạch kho dữ liệu dùng chung, đẩy mạnh kết nối dữ liệu quốc gia, tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân và bảo đảm an toàn thông tin.

Thứ tư, thúc đẩy ứng dụng AI có trách nhiệm, tăng cường phòng chống gian lận deepfake, giám sát các mô hình AI trong hoạt động ngân hàng nhằm bảo đảm an toàn hệ thống và quyền lợi người dùng.

Thứ năm, tiếp tục đẩy mạnh công tác đào tạo, tuyên truyền và giáo dục tài chính cho người dân đồng thời bố trí nguồn lực phục vụ chuyển đổi số, phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo trong ngành ngân hàng.

Thứ sáu, tăng cường phối hợp với các bộ, ngành để nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, chuẩn hóa cơ sở dữ liệu trong từng lĩnh vực nhằm tạo thuận lợi cho việc tích hợp, kết nối và chia sẻ thông tin với các ngân hàng và tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán. Qua đó, mở rộng hệ sinh thái số và phát triển dịch vụ ngân hàng số, thanh toán số.