80 năm Hội nghị Văn hóa toàn quốc: Lan tỏa văn hóa Việt từ kết nối cộng đồng
Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Nghệ thuật Truyền thống Việt Nam tại Nhật Bản đánh giá về sức hấp dẫn của văn hóa Việt đối với quốc tế và vai trò của kiều bào trong kết nối văn hóa, gắn kết cộng đồng.

Ảnh minh họa. (Ảnh: Nguyễn Hằng/TTXVN)
Nhân dịp Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết toàn dân tộc từ ngày 18 - 24/11/2026, chị Nguyễn Khánh Ly, Phó Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa Nghệ thuật Truyền thống Việt Nam tại Nhật Bản, đã trả lời phỏng vấn của phóng viên TTXVN tại Tokyo về sức hấp dẫn của văn hóa Việt đối với công chúng quốc tế, kinh nghiệm quảng bá trong môi trường số và vai trò của kiều bào trong kết nối văn hóa, gắn kết cộng đồng, đóng góp cho quê hương.
Qua quá trình tổ chức các hoạt động giao lưu và tiếp xúc với người dân Nhật Bản, chị Nguyễn Khánh Ly nhận thấy áo dài, nón lá, ẩm thực và các sản phẩm thủ công mang bản sắc Việt là những yếu tố được quan tâm.
Những món đồ lưu niệm làm bằng tay thường thu hút sự chú ý bởi mỗi sản phẩm có nét riêng, gợi mở câu chuyện về con người và vùng đất nơi chúng được tạo ra.
Theo chị Nguyễn Khánh Ly, bên cạnh những hình ảnh quen thuộc, Việt Nam còn nhiều giá trị văn hóa đặc sắc chưa được giới thiệu rộng rãi tương xứng với tiềm năng. Tranh thêu, nghề thủ công từ tre và mây, gốm nghệ thuật, điêu khắc, các làng nghề truyền thống cùng những loại hình nghệ thuật dân gian và đương đại đều có thể giúp bạn bè quốc tế hiểu sâu hơn về đất nước, con người Việt Nam.
Ngay trong ẩm thực, sự khác biệt giữa các vùng miền về nguyên liệu, cách chế biến và tập quán ăn uống cũng chứa đựng những câu chuyện phong phú về đời sống người Việt.
Chị Nguyễn Khánh Ly cho rằng việc quảng bá cần tạo cơ hội để người dân sở tại trực tiếp trải nghiệm và tìm hiểu câu chuyện phía sau mỗi sản phẩm. Các hoạt động trình diễn nghề thủ công, giao lưu với nghệ nhân, giới thiệu nguồn gốc món ăn hay ý nghĩa của họa tiết truyền thống sẽ giúp văn hóa trở nên gần gũi, sinh động hơn. Khi hiểu được giá trị và công sức làm nên sản phẩm, công chúng quốc tế sẽ có sự kết nối sâu sắc hơn với văn hóa Việt Nam.
Về phương thức quảng bá, chị Nguyễn Khánh Ly đánh giá cao những hoạt động có tính tương tác, để người tham gia được thưởng thức, tìm hiểu, trò chuyện và tự mình khám phá. Những trải nghiệm cụ thể có thể để lại ấn tượng lâu dài, khơi gợi mong muốn tiếp tục tìm hiểu về Việt Nam.
Dẫn chứng sự kiện “Lễ hội Bánh mỳ Việt Nam tại Nhật Bản,” chị Nguyễn Khánh Ly cho rằng đó là một cách đưa công chúng đến với văn hóa Việt thông qua ẩm thực.
Từ một món ăn quen thuộc, người tham gia có thể tìm hiểu thêm về nguyên liệu, cách chế biến, đời sống thường ngày và sự giao thoa văn hóa. Tuy nhiên, lễ hội chỉ là điểm khởi đầu. Để duy trì sự quan tâm, cần có các hoạt động tiếp nối, giới thiệu sâu hơn về nghệ thuật, thủ công mỹ nghệ, làng nghề, kiến trúc, phong tục và sự đa dạng văn hóa giữa các vùng miền.
Theo chị Nguyễn Khánh Ly, cách quảng bá cần phù hợp với đặc điểm của từng quốc gia và nhóm khán giả, đồng thời giữ được tinh thần, giá trị cốt lõi của văn hóa Việt Nam.
Việc đổi mới cách kể chuyện, trưng bày và tổ chức trải nghiệm giúp công chúng địa phương dễ tiếp cận hơn, nhưng cần tránh thu hẹp văn hóa vào một vài hình ảnh đơn giản hoặc khuôn mẫu. Qua những câu chuyện cụ thể, hoạt động giao lưu còn giúp người dân các nước hiểu hơn về đời sống, suy nghĩ và tình cảm của người Việt, từ đó tăng cường sự hiểu biết lẫn nhau.
Đề cập đến môi trường số, chị Nguyễn Khánh Ly nhận định mạng xã hội, video ngắn và các nền tảng trực tuyến mở ra cơ hội lớn để văn hóa Việt Nam tiếp cận công chúng quốc tế, vượt qua giới hạn địa lý.
Một câu chuyện về nghệ nhân, làng nghề, cách làm món ăn, ý nghĩa của phong tục hay những khoảnh khắc đời thường đều có thể khơi gợi sự tò mò nếu được thể hiện bằng hình ảnh chân thực và cách kể phù hợp. Để nội dung hấp dẫn và dễ lan tỏa, theo chị Nguyễn Khánh Ly, cần chú trọng cách kể chuyện, lựa chọn chi tiết có điểm nhấn, gần gũi với trải nghiệm của người xem.
Ngoài ra, thông tin về lịch sử, phong tục, nguồn gốc sản phẩm và ý nghĩa văn hóa cần được kiểm chứng, đặt trong bối cảnh phù hợp. Việc đơn giản hóa hoặc diễn giải sai để thu hút lượt xem có thể khiến công chúng hiểu chưa đúng về những giá trị được giới thiệu.
Chị Nguyễn Khánh Ly đề xuất kết hợp truyền thông số với hoạt động trực tiếp thành một quá trình liên tục. Trước sự kiện, nội dung trực tuyến có thể tạo sự quan tâm; trong sự kiện, người tham gia chia sẻ trải nghiệm; sau sự kiện, những câu chuyện và hình ảnh tiếp tục được giới thiệu để duy trì kết nối. Nhờ vậy, hoạt động quảng bá có thể tiếp tục tạo ảnh hưởng sau khi sự kiện khép lại.
Ở góc độ cộng đồng, chị Nguyễn Khánh Ly cho rằng các sự kiện văn hóa là dịp để hội đoàn, doanh nghiệp, nghệ sỹ, người làm văn hóa, cơ quan truyền thông và các cá nhân cùng đóng góp thế mạnh. Việc cùng tham gia tổ chức và chia sẻ trách nhiệm giúp tăng cường sự gắn bó giữa các thành viên, tạo điều kiện kết nối các thế hệ người Việt ở nước ngoài với nhau và với quê hương.
Chị Nguyễn Khánh Ly đặc biệt đề cao vai trò của thế hệ trẻ, những người có lợi thế về ngôn ngữ và khả năng kết nối hai nền văn hóa. Để khuyến khích các bạn tham gia, cần trao cơ hội thực sự trong khâu tổ chức, truyền thông và sáng tạo nội dung, chẳng hạn thực hiện video song ngữ, kể chuyện văn hóa từ góc nhìn của người trẻ, hợp tác với nghệ nhân hoặc tham gia các dự án cùng hội đoàn và cơ quan báo chí.
Thông qua những hoạt động này, người trẻ vừa giúp công chúng sở tại hiểu Việt Nam bằng ngôn ngữ và cách tiếp cận gần gũi, vừa có cơ hội tìm hiểu cội nguồn. Sự hợp tác giữa kiều bào với nghệ nhân, người làm văn hóa và các đơn vị trong nước cũng có thể kết nối tri thức, kinh nghiệm, ý tưởng sáng tạo và nguồn lực của cộng đồng, góp phần phát huy giá trị văn hóa phục vụ phát triển đất nước.
Theo chị Nguyễn Khánh Ly, công nghệ là công cụ mở rộng sức lan tỏa, còn những câu chuyện chân thực và giá trị văn hóa được truyền tải sẽ tạo nên sức hấp dẫn lâu dài. Khi có sự chung tay của cộng đồng người Việt trong và ngoài nước, hoạt động quảng bá văn hóa sẽ góp phần tăng cường hiểu biết, củng cố sự gắn bó với quê hương và mở rộng những kết nối giữa Việt Nam với thế giới./.

