9 loại quả quen thuộc trên mâm cỗ Trung thu: Mỗi loại gửi gắm 1 thông điệp riêng mà ít người biết hết ý nghĩa phía sau
Mâm ngũ quả là phần quen thuộc trong mâm cỗ Rằm tháng Tám của nhiều gia đình Việt, không chỉ tạo màu sắc đẹp mắt mà còn gửi gắm mong ước về đoàn viên, bình an và sung túc. Tùy phong tục từng vùng miền, cách lựa chọn và sắp xếp trái cây có những điểm khác nhau.
Tết Trung thu, còn gọi là Tết Đoàn viên, diễn ra vào ngày 15/8 Âm lịch hằng năm. Đây là dịp các thành viên trong gia đình quây quần, cùng thưởng trà, phá cỗ và ngắm trăng.
Mâm cỗ được chuẩn bị để dâng tổ tiên, thể hiện lòng thành kính với đất trời và gửi gắm ước mong về 1 năm bình an, may mắn, đủ đầy. Bên cạnh bánh nướng, bánh dẻo, nhiều gia đình còn bày các loại trái cây tươi với màu sắc phong phú.
Theo quan niệm dân gian, 5 loại quả trong mâm ngũ quả tượng trưng cho ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, thể hiện mong muốn về sự hài hòa, cân bằng và trọn vẹn.
Tùy phong tục, điều kiện và sở thích, các gia đình có thể chọn bưởi, chuối, hồng, đào, cam, quýt, lựu, nho, táo, nhãn cùng nhiều loại quả khác. Với sự khéo léo trong cách sắp xếp, mâm quả vừa trang trọng, đẹp mắt, vừa giữ nét truyền thống của Tết Đoàn viên.

Tùy phong tục, điều kiện và sở thích, các gia đình có thể chọn bưởi, chuối, hồng, đào, cam, quýt, lựu, nho, táo, nhãn cùng nhiều loại quả khác. Ảnh minh họa
Tại miền Bắc, mâm ngũ quả thường có chuối, bưởi, đào, hồng và quýt. 1 số gia đình thay bưởi bằng phật thủ để tạo điểm nhấn.
Cách bài trí phổ biến là đặt nải chuối dưới cùng để nâng đỡ toàn bộ mâm quả. Bưởi nằm ở vị trí trung tâm, còn hồng, quýt, đào được xếp xen kẽ xung quanh. Quả lớn được dùng làm điểm tựa, những quả nhỏ bố trí bên ngoài để tạo cảm giác đầy đặn nhưng không rối mắt.
Mâm ngũ quả miền Trung thường mộc mạc hơn, gồm đu đủ, xoài, mãng cầu, sung, chuối. Người dân không quá cầu kỳ trong lựa chọn hoặc bài trí bởi điều quan trọng là sự thành kính khi chuẩn bị mâm cỗ dâng tổ tiên.
Đu đủ gợi sự đủ đầy, mãng cầu thể hiện ước nguyện về điều tốt lành, còn quả sung được liên tưởng đến cuộc sống sung túc.
Tại miền Nam, chuối thường không phải loại quả chủ đạo. Các gia đình có thể chọn dưa hấu hoặc bưởi da xanh làm điểm nhấn, đặt quả lớn ở trung tâm rồi sắp xếp trái cây khác xung quanh.
1 số gia đình dùng 3 quả dừa làm chân đế, tạo cảm giác vững chắc và gửi gắm mong ước về gia đình đông vui, con cháu sum vầy.
Ngày nay, nhiều gia đình trang trí mâm ngũ quả theo phong cách hiện đại. Trái cây được lựa chọn đa dạng về màu sắc, kích thước và hình dáng, thậm chí được tỉa thành thỏ từ bưởi, cá từ thanh long hoặc chó nhỏ từ tép bưởi.
Cách tạo hình giúp mâm cỗ sinh động, phù hợp với gia đình có trẻ nhỏ. Dù bài trí thay đổi, ý nghĩa chung vẫn hướng tới bình an, sung túc, ấm no và hạnh phúc.
Trước khi bày, trái cây không nhất thiết phải rửa mà có thể lau bằng khăn sạch hơi ẩm hoặc khăn khô. Nếu đã rửa, cần để quả khô hoàn toàn nhằm hạn chế đọng nước, nhanh hỏng hoặc nấm mốc.

Dù bài trí thay đổi, ý nghĩa chung vẫn hướng tới bình an, sung túc, ấm no và hạnh phúc. Ảnh minh họa
Trong mâm ngũ quả, nải chuối thường nằm phía dưới, ôm lấy các loại quả khác. Hình ảnh này tượng trưng cho sự sum vầy, gia đình được bao bọc cùng những điều may mắn, thuận lợi.
Bưởi gần như không thể thiếu trong mâm cỗ Trung thu. Hình dáng tròn đầy gợi liên tưởng đến vầng trăng tháng Tám, tượng trưng cho sự viên mãn, đủ đầy và đoàn tụ.
Quả hồng có hình dáng tròn trịa, màu sắc rực rỡ, gắn với mong ước mọi việc thuận lợi, cuộc sống đủ đầy và gia đình hạnh phúc.
Đào tượng trưng cho sức khỏe, trường thọ và may mắn, đồng thời tạo điểm nhấn cho mâm quả nhờ hình dáng, màu sắc đẹp mắt.
Cam và quýt với sắc vàng, cam tươi sáng giúp mâm cỗ thêm rực rỡ, đồng thời được xem là biểu tượng của may mắn, thành đạt và hanh thông.
Táo mang ý nghĩa bình an, may mắn và hòa thuận. Trong Tết Đoàn viên, loại quả này thể hiện mong ước gia đình sum họp, khỏe mạnh, hạnh phúc.
Lựu có nhiều hạt mọng nước, tượng trưng cho sự sinh sôi, thịnh vượng và đông vui, thường được dùng để gửi lời chúc gia đình sung túc.
Những chùm nho sai quả gợi liên tưởng đến mùa màng bội thu, cuộc sống đủ đầy. Chùm nhãn tượng trưng cho phú quý, cát tường, đông con nhiều cháu và gia đình hòa thuận.
Dù lựa chọn loại quả nào hay bài trí theo phong cách truyền thống hoặc hiện đại, mâm ngũ quả Trung thu vẫn gửi gắm những ước vọng tốt đẹp và góp phần gìn giữ nét văn hóa của ngày Rằm tháng Tám.
(t/h theo Vietnamnet, VTC News)
