Ả-rập Xê-út cùng 13 quốc gia thành lập Liên minh Phòng thủ Hàng hải Đa quốc gia

Ả-rập Xê-út cùng 13 quốc gia vừa chính thức thành lập Liên minh Phòng thủ Hàng hải Đa quốc gia (Multinational Maritime Defense Alliance) nhằm bảo đảm an ninh hàng hải và bảo vệ các tuyến vận tải thương mại, năng lượng trọng yếu trên Biển Đỏ.

Biển Đỏ. (Ảnh: Reuters)

Biển Đỏ. (Ảnh: Reuters)

Thành lập liên minh phòng thủ 14 quốc gia

Ngày 30/7, Bộ Quốc phòng Ả-rập Xê-út đưa ra tuyên bố thay mặt cho liên minh, công bố việc thành lập Liên minh Phòng thủ Hàng hải Đa quốc gia. Ả-rập Xê-út được xác định là quốc gia sáng lập và là nơi đặt trụ sở của liên minh.

14 quốc gia thành viên tham gia liên minh gồm: Ả-rập Xê-út, Bahrain, Bangladesh, Ai Cập, Jordan, Kuwait, Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Yemen, Pakistan, Djibouti, Somalia, Sudan và Comoros. Đáng chú ý, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) và Oman không tham gia liên minh.

Mục tiêu của liên minh là tăng cường an ninh và hợp tác phòng thủ hàng hải tập thể; đảm bảo tự do hàng hải; bảo vệ thương mại quốc tế và các tuyến đường cung cấp năng lượng; đồng thời bảo vệ lợi ích hàng hải chung của tất cả các bên tại eo biển Bab el-Mandeb (Bab al-Mandeb), Biển Đỏ và Vịnh Aden.

Tuyên bố từ Bộ Quốc phòng Ả-rập Xê-út nhấn mạnh liên minh mang tính chất hoàn toàn phòng thủ, không nhằm vào bất kỳ quốc gia nào và cửa vẫn rộng mở để các quốc gia khác tham gia sau khi hoàn tất các thủ tục trong nước.

Quy mô cuộc họp Riyadh và cơ chế hoạt động

Trước đó, cuộc họp thành lập liên minh đã diễn ra tại Riyadh với sự tham dự của đại diện từ 43 quốc gia và Liên minh châu Âu (EU) trong tổng số 51 quốc gia, tổ chức được mời. Hiện EU đã triển khai Chiến dịch Aspides để bảo vệ hàng hải tại Biển Đỏ, tuy nhiên chưa rõ liên minh do Ả-rập Xê-út dẫn dắt sẽ khác biệt như thế nào so với cơ chế này.

Về phương thức vận hành, dù chưa công bố số lượng tàu chiến hay máy bay đóng góp của từng nước, liên minh sẽ tập trung vào các hoạt động: chia sẻ thông tin tình báo và dữ liệu; phối hợp lập kế hoạch tác chiến; tổ chức các cuộc diễn tập chung; tiến hành các hoạt động hàng hải chung.

Bối cảnh căng thẳng tại tuyến hàng hải chiến lược

Thành lập liên minh diễn ra trong bối cảnh tình hình an ninh hàng hải khu vực leo thang. Tuần trước, lực lượng Houthi tại Yemen đã tuyên bố áp đặt phong tỏa hàng hải đối với Ả-rập Xê-út - quốc gia xuất khẩu dầu mỏ lớn nhất thế giới, đồng thời nhận trách nhiệm về các cuộc tấn công vào tàu chở dầu và cơ sở dầu mỏ của nước này trên Biển Đỏ.

Xung đột giữa Mỹ và Iran khiến eo biển Hormuz - nơi từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ và khí đốt xuất khẩu của thế giới - gần như bị phong tỏa. Ả-rập Xê-út duy trì phần lớn hoạt động xuất khẩu nhờ đường ống dẫn dầu Đông - Tây kết nối các mỏ dầu miền Đông với cảng Yanbu trên bờ Biển Đỏ. Tuy nhiên, tàu thuyền xuất khẩu vẫn phải đi qua eo biển Bab el-Mandeb, khu vực bờ biển phía Tây Yemen do lực lượng Houthi kiểm soát.

Eo biển Bab el-Mandeb, nằm giữa Eritrea, Djibouti và Yemen, là tuyến hàng hải chiến lược nối Ấn Độ Dương với Địa Trung Hải (cùng với kênh đào Suez). Khu vực này đảm nhận khoảng 10 - 12% lưu lượng thương mại hàng hải toàn cầu với hàng triệu thùng dầu qua lại mỗi ngày. Với chiều rộng chỉ khoảng 29 km tại điểm hẹp nhất, bất kỳ sự gián đoạn nào tại tuyến hàng hải này đều trực tiếp đe dọa đến nền kinh tế và giá năng lượng toàn cầu.

Thu Hà

Nguồn Lào Cai: https://baolaocai.vn/a-rap-xe-ut-cung-13-quoc-gia-thanh-lap-lien-minh-phong-thu-hang-hai-da-quoc-gia-post905064.html