Ðặc sắc ẩm thực miền Tây ở chợ quê cù lao
Nhiều chợ quê miền Tây vẫn giữ đậm chất văn hóa Nam Bộ không chỉ bởi sự đa dạng của các sản vật “cây nhà lá vườn” mà còn ở không gian mua bán mộc mạc, gần gũi giữa người mua và người bán. Nét đặc sắc này đang được một số tỉnh, thành miền Tây khai thác thành mô hình du lịch cộng đồng, góp phần tạo thêm thu nhập cho người dân.

Du khách chụp ảnh check-in tại chợ quê Tân Thuận Đông.
Cù lao Tân Thuận Đông (phường Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp) được bao bọc bởi dòng sông Tiền, có đất đai màu mỡ, không khí trong lành, thuận lợi phát triển các vườn cây ăn trái. Sông Tiền cũng mang đến nhiều sản vật sông nước. Kết hợp với nông sản vườn nhà, những nguyên liệu dân dã này được chế biến thành nhiều món ăn, tạo nên nét riêng cho phiên chợ quê đậm chất Tây Nam Bộ, thu hút du khách tìm về thưởng thức.
Chợ quê bên cồn
Chợ quê cù lao Tân Thuận Đông bắt đầu hoạt động từ 14h thứ Bảy hằng tuần. Muốn đến chợ, khách phải đi phà hoặc đò qua cù lao. Người dân miền Tây thường gọi cù lao là cồn, vì vậy người dân địa phương quen gọi là đi chợ bên cồn. Do lượng du khách ngày càng đông, ngoài đi tự túc, du khách còn có thể đặt tour bằng tàu du lịch để đến chợ quê.
Nếu đi xe máy, sau khi qua phà, khách có thể chạy xe dọc những con đường quê hai bên xanh mát các vườn cây ăn trái. Ấn tượng nhất là những cung đường ven sông với hàng xoài cổ thụ sai trĩu trái.
Chợ cù lao Tân Thuận Đông thu hút khá đông giới trẻ đến chụp ảnh check-in và thưởng thức món ăn. Vì vậy, trong khu chợ có thêm dịch vụ cho thuê áo bà ba, áo dài, guốc mộc, khăn rằn và nhiều phụ kiện để du khách hóa thân thành cô gái, chàng trai miền Tây đi chợ quê; đồng thời tự tay đổ bánh xèo, nướng bánh quê.
Phiên chợ nép dưới những tán xoài xanh mát, với hàng chục gian hàng dựng bằng tre, nứa, lá dừa, bày bán đủ món ăn dân dã. Các sản vật “cây nhà lá vườn” như: xoài, mít, mận, mãng cầu xiêm, hạt sen, củ ấu, đọt choại, kèo nèo, bông điên điển, bông súng… tạo nên nét riêng cho phiên chợ quê bên cồn.
Có thể xem đây là một “bảo tàng” ẩm thực dân dã với nhiều loại bánh như: bánh xèo bếp củi, bánh khọt, bánh lá mít, bánh lá mơ, bánh lọt, bánh bò, bánh tầm… cùng các loại chè và nước mát. Bánh quê đa dạng về màu sắc, kiểu dáng, hương vị nhưng đều sử dụng những nguyên liệu quen thuộc như: bột gạo, bột nếp, đậu xanh, khoai, sắn, nước cốt dừa… Màu sắc món ăn chủ yếu được tạo từ nguyên liệu tự nhiên như: lá dứa, lá mơ, lá cẩm, trái gấc.
Chợ cũng có nhiều món ăn đặc trưng vùng cù lao sông nước như: cá lóc nướng trui, bánh canh cá lóc, gỏi tép sông, hến sông, các món chế biến từ ốc sông, cua đồng, lươn đồng…
Gian hàng bánh canh cua đồng bột xắt tại chợ cù lao Tân Thuận Đông luôn thu hút đông thực khách. Nồi bánh canh thơm nồng, đậm vị cua đồng, hòa quyện với vị béo của nước cốt dừa, thêm chút mặn, cay của nước mắm ớt. Mỗi phiên chợ, gian hàng bán được vài trăm phần.
Chị Nguyễn Thị Trúc Linh cho biết: Đây là món ăn dân dã đặc trưng của người miền Tây. Sợi bánh canh được làm thủ công từ công đoạn ngâm gạo, xay bột đến nhào bột thành sợi, sau đó nấu trong nước cua đồng để tạo vị ngọt thanh. Đây cũng là món ăn gắn với tuổi thơ của nhiều người miền Tây. Thời nghèo khó, người dân dùng gạo trong nhà xay bột làm sợi bánh, bắt được cua, tép thì nấu chung. Khi đời sống khấm khá hơn, món ăn dân dã được chế biến cầu kỳ hơn với nhiều nguyên liệu như: thịt, sườn, tôm, trứng cút...
Bà Nguyễn Thị Phương Loan, một du khách từ Thành phố Hồ Chí Minh đi chợ quê cù lao Tân Thuận Đông chia sẻ: Đi chợ quê bên cồn rất thú vị vì được đi phà qua sông đến vùng cây trái thanh bình. Các món ăn ở chợ đa dạng, giá bán khá bình dân. Du khách còn được xem người bán làm bánh, nướng khoai. Những hình ảnh ấy khiến bà như trở về tuổi thơ, khi mẹ và bà tận dụng nguyên liệu có sẵn trong vườn nhà để làm món ăn cho gia đình.
Quảng bá sản vật địa phương
Theo các tiểu thương, chợ cù lao Tân Thuận Đông hoạt động nhiều năm qua, đón đông du khách đến tham quan và thưởng thức món quê. Các tiểu thương chủ yếu là người dân địa phương, trong đó có nhiều hộ khó khăn. Phiên chợ giúp các gia đình có thêm thu nhập, cải thiện đời sống.



Đông đảo du khách đến thưởng thức ẩm thực mua tại các quầy bánh, trái cây tại chợ cù lao Tân Thuận Đông.
Từ những nông dân gắn với ruộng vườn, người dân ở cù lao Tân Thuận Đông dần trở thành những người chế biến ẩm thực; đồng thời học thêm kỹ năng làm du lịch, giao tiếp với du khách và quảng bá sản vật địa phương.
Chị Hà Thiên Lý, tiểu thương ở cù lao Tân Thuận Đông cho hay: Gia đình có khoảng 8 ngàn m2 đất trên cù lao, trồng nhiều loại rau trái. Vì vậy, sạp hàng của chị bán các loại rau, trái thu hái từ vườn nhà như: xoài, nhãn tiêu, nhãn xuồng, long nhãn, mãng cầu, bông điên điển, bông súng, kèo nèo… Các sản vật vừa thu hái được đưa lên sạp còn tươi, người mua và người bán trao đổi trực tiếp, không qua trung gian. Nhờ đó, chị bán được giá cao hơn so với bỏ hàng cho thương lái, trong khi du khách mua được rau trái tươi ngon với mức giá hợp túi tiền.
Vùng đất cù lao Tân Thuận Đông nổi tiếng với nhiều loại trái cây ngon. Cao Lãnh, Đồng Tháp có diện tích trồng xoài lớn, với nhiều giống như: Cát Hòa Lộc, xoài cát chu, xoài tượng da xanh. Xoài địa phương đã tham gia thị trường xuất khẩu và hiện xuất khẩu sang các thị trường như: Hoa Kỳ, châu Âu, Nhật Bản…
Để đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu, nông dân trồng xoài chú trọng quy trình sản xuất an toàn, truy xuất nguồn gốc. Xoài cát chu và cát Hòa Lộc đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận đăng ký chỉ dẫn địa lý Cao Lãnh vào năm 2019.
Bà Huỳnh Thị Kim Trang, tiểu thương bán xoài tại chợ cù lao Tân Thuận Đông chia sẻ: Vùng đất cù lao nổi tiếng với những trái xoài chất lượng ngon. Mấy chị em trong gia đình bà đều có vườn xoài, người ít trồng vài công đất, người nhiều trồng vài hécta. Nông dân có nhiều kinh nghiệm làm xoài rải vụ, cho thu hoạch thường xuyên trong năm, thường bán được giá cao nên đây là cây trồng mang lại hiệu quả kinh tế cao tại địa phương.
“Đem trái xoài bán tại chợ quê, tôi muốn quảng bá đến du khách gần xa về đặc sản trái cây ngon của địa phương” - bà Huỳnh Thị Kim Trang chia sẻ.
