AEF 2026: Chuyển đổi số, sản xuất xanh và đổi mới sáng tạo - động lực cho tăng trưởng bền vững của Việt Nam

Ông Denis Depoux, Giám đốc điều hành toàn cầu Roland Berger Việt Nam, trả lời phỏng vấn Báo Thế giới và Việt Nam bên lề Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026.

Năng lượng xanh và sản xuất tiên tiến nâng cao năng lực cạnh tranh

Theo ông Denis Depoux, Giám đốc điều hành toàn cầu Roland Berger Việt Nam, mối quan hệ giữa an ninh năng lượng, công nghệ và các động lực tăng trưởng mới đang thay đổi căn bản.

Sự phát triển của năng lượng tái tạo và công nghệ lưu trữ cho phép mở rộng các nguồn điện phân tán, bổ trợ cho hệ thống phát điện tập trung. Khi được phối hợp hiệu quả, hai mô hình này góp phần tăng cường an ninh năng lượng. Đồng thời, số hóa và trí tuệ nhân tạo (AI) giúp dự báo nhu cầu, sản lượng điện và cân đối cung - cầu theo thời gian thực, mở ra giai đoạn mới của quá trình chuyển dịch năng lượng.

Đối với Việt Nam, vị chuyên gia cho rằng không nên xem nhẹ các ngành công nghiệp truyền thống, bởi sản xuất vẫn là lĩnh vực đầu tư giàu tiềm năng. Vấn đề là nâng cao hiệu quả kinh tế và sử dụng năng lượng. Sản xuất tiên tiến không chỉ giúp tăng năng suất, cải thiện biên lợi nhuận mà còn giảm tiêu thụ năng lượng, hạn chế phát thải CO₂ và các chất gây ô nhiễm. Bên cạnh đó, bán dẫn, vi mạch tích hợp và lưu trữ năng lượng cũng là những lĩnh vực hấp dẫn nhờ khả năng nâng cao hiệu quả cho ngành công nghiệp và hệ thống năng lượng.

Để thu hút các dự án đầu tư có giá trị gia tăng cao hơn, ông Depoux nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh triển khai các dự án năng lượng, rút ngắn thủ tục cấp phép và thời gian đấu nối vào lưới điện. Theo đó, năng lượng là nền tảng thiết yếu cho cả các ngành sản xuất hiện hữu lẫn những lĩnh vực mới như trung tâm dữ liệu và số hóa. Vì vậy, các đơn vị cung cấp dịch vụ điện cần vận hành hiệu quả và đưa ra quyết định nhanh chóng.

Một yếu tố quan trọng khác là nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, vốn đang trở thành tiêu chí mới về năng lực cạnh tranh của ngành công nghiệp. Với tỷ trọng sản xuất chiếm 37% GDP, Việt Nam cần bảo đảm nguồn điện phát thải carbon thấp, từ năng lượng tái tạo, điện hạt nhân đến điện sản xuất từ hydro trong tương lai. Khi ngày càng nhiều quốc gia và người tiêu dùng quan tâm đến các sản phẩm phát thải thấp hoặc bằng không, việc xây dựng các nhà máy xanh sử dụng điện xanh sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn.

Đối với TP. Hồ Chí Minh, Giám đốc điều hành toàn cầu Roland Berger Việt Nam cho rằng Thành phố nên tập trung phát triển vai trò trung tâm dịch vụ phục vụ các chuỗi cung ứng kết hợp của Việt Nam, kết nối với châu Á và thế giới. Theo ông Depoux, sản xuất chiếm 37% GDP Việt Nam; nếu tính cả các dịch vụ phục vụ sản xuất, tỷ trọng này có thể lên tới gần 80%. Đây là cơ sở để thành phố phát triển các dịch vụ hỗ trợ sản xuất và logistics.

Để hiện thực hóa định hướng đó, TP. Hồ Chí Minh cần thu hút cả nguồn vốn lẫn nhân tài, đồng thời nâng cao sức hấp dẫn của môi trường sống. Kinh nghiệm của những đô thị như Thượng Hải cho thấy có thể phát triển từ nền tảng công nghiệp vững chắc, mở rộng các ngành dịch vụ phục vụ sản xuất và logistics, sau đó hình thành các trung tâm thu hút nhân tài và phát triển các lĩnh vực mới. Việc thu hút nhân lực cần mở rộng từ kỹ thuật sang giáo dục, văn hóa và các lĩnh vực khác, gắn với việc cải thiện chất lượng sống của thành phố.

Bà Nguyễn Thị Thu Thảo, Giám đốc Chính sách công của Meta phụ trách Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar, trả lời phỏng vấn của Báo Thế giới và Việt Nam bên lề Diễn đàn Kinh tế mùa Thu 2026.

Meta cam kết hỗ trợ Chính phủ Việt Nam trong kinh tế số

Về phần mình, bà Nguyễn Thị Thu Thảo, Giám đốc Chính sách công của Meta phụ trách Việt Nam, Lào, Campuchia và Myanmar cho biết, Việt Nam là một trong những thị trường quan trọng nhất của ông lớn công nghệ này tại Đông Nam Á và châu Á-Thái Bình Dương.

Hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và AI tại Việt Nam đang phát triển nhanh chóng. Trong 5 năm qua, Meta đã hợp tác chiến lược với Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia trong khuôn khổ Chương trình Thách thức Đổi mới sáng tạo Việt Nam (Vietnam Innovation Challenge). Chương trình này là một ví dụ tiêu biểu cho sự hợp tác Việt Nam - Mỹ trong lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Hướng tới APEC 2027, Meta đang xây dựng chương trình tập trung vào đổi mới sáng tạo và AI, trong đó ưu tiên tập huấn cho các doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa về các công cụ AI trên nền tảng Meta. Mục tiêu là giúp các doanh nghiệp, đặc biệt là hộ kinh doanh và doanh nghiệp một người, tương tác với khách hàng tốt hơn, quản lý hoạt động hiệu quả hơn và cải thiện doanh thu.

Bên cạnh kinh tế số, Meta còn triển khai các chương trình về ngoại giao số, văn hóa số và giáo dục số. Các chương trình này hướng tới hỗ trợ cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài nâng cao hiệu quả hiện diện và tương tác với cộng đồng quốc tế; ứng dụng AI để đưa các giá trị văn hóa, di sản Việt Nam đến gần hơn với công chúng; đồng thời tập huấn cho giáo viên sử dụng công cụ AI trong soạn bài và nâng cao mức độ tương tác của học sinh, sinh viên. Theo bà Nguyễn Thị Thu Thảo, đây là những ví dụ cho thấy doanh nghiệp công nghệ toàn cầu có thể đồng hành cùng Chính phủ Việt Nam thông qua hợp tác công - tư.

Về chính sách thu hút đầu tư công nghệ cao, đại diện từ Meta nhận định, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý và nâng cao hiệu quả hợp tác giữa Chính phủ với doanh nghiệp trong nước và nước ngoài. Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới tăng trưởng hai con số, việc duy trì đà phát triển bền vững đòi hỏi sự phối hợp ngày càng hiệu quả giữa các bên.

Một ưu tiên khác là hỗ trợ khoảng 5 triệu doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ để họ đóng góp tích cực hơn cho nền kinh tế. Bà Nguyễn Thị Thu Thảo khẳng định, đây cũng là cam kết của Meta trong việc hỗ trợ các nhóm doanh nghiệp còn gặp nhiều bất lợi.

Theo bà, để duy trì sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư nước ngoài, chính sách không chỉ cần được xây dựng trên cơ sở trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm với doanh nghiệp trong nước và quốc tế, mà còn phải được thực thi hiệu quả. Quá trình này cần bảo đảm an toàn, an ninh trên không gian mạng, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho đổi mới sáng tạo. Đây là bài toán cân bằng mà cơ quan nhà nước giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng môi trường vừa bảo vệ người dân, vừa hỗ trợ doanh nghiệp trong nước và nước ngoài phát triển.

Bà Thảo cũng bày tỏ, Meta cam kết hỗ trợ Chính phủ Việt Nam trong lĩnh vực này, góp phần thúc đẩy hợp tác công - tư và tạo điều kiện để công nghệ số đóng góp hiệu quả hơn vào mục tiêu phát triển kinh tế.