AI chỉ hỗ trợ sáng tạo âm nhạc, cảm xúc là giá trị cốt lõi

Trong khuôn khổ Ngày hội Đổi mới sáng tạo và Khởi nghiệp CamaUP’26 vừa qua, hoạt động trải nghiệm sáng tác nhạc bằng AI mang đến những giai điệu mới lạ, đồng thời gợi mở nhiều góc nhìn về vai trò của con người trong sáng tạo nghệ thuật thời công nghệ số.

AI mở thêm không gian sáng tạo âm nhạc

Thay vì trải qua nhiều công đoạn sáng tác, người dùng chỉ cần đưa ra ý tưởng, nội dung và phong cách âm nhạc mong muốn để công cụ AI tạo nên sản phẩm. Công nghệ đã mở ra cơ hội để những người trẻ chưa có nhiều kiến thức chuyên môn về âm nhạc thử sức với những ý tưởng của mình.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung, thành viên Ban Giám khảo cuộc thi CAT 2026, cho rằng, AI có thể làm mới ca từ, giai điệu, nhưng cảm xúc và khả năng truyền tải tình cảm vẫn phụ thuộc vào con người.

Minh chứng là Cuộc thi CAT 2026 trong khuôn khổ Ngày hội Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo tỉnh Cà Mau - CamaUP’26. Với 15 tác phẩm vào vòng chung kết, cuộc thi mang đến cho khán giả những trải nghiệm âm nhạc mới mẻ.

Các ca khúc có nội dung, giai điệu và cách thể hiện đa dạng, tập trung giới thiệu nét đặc trưng của vùng đất, con người Cà Mau và những câu chuyện gần gũi trong đời sống.

Lần đầu thể hiện ca khúc do AI hỗ trợ sáng tác, Ca sĩ Lưu Thị Ánh Hồng cho rằng đây là trải nghiệm thú vị, nhưng công nghệ khó thay thế con người trong truyền tải cảm xúc âm nhạc.

Ca sĩ Lưu Thị Ánh Hồng, phường Bạc Liêu, chia sẻ: “Đối với tôi, đây là trải nghiệm thú vị. Tuy nhiên, để một ca khúc chạm đến trái tim của người nghe thì vẫn cần sự chấp bút và cảm xúc của con người”.

Theo ca sĩ Lưu Thị Ánh Hồng, sự kết hợp giữa công nghệ và khả năng sáng tạo của nhạc sĩ sẽ mở ra nhiều cơ hội để có thêm những ca khúc hay về đất nước, đặc biệt là quê hương Cà Mau.

Với khán giả, những ca khúc do AI sáng tác cũng tạo sự tò mò, thích thú. Chị Lý Phương Oanh, phường Bạc Liêu, nhận xét: “Tuy là ca khúc được sáng tác bằng trí tuệ nhân tạo, nhưng nếu được sự định hướng, đưa cảm xúc con người vào tác phẩm thì vẫn có tác dụng giới thiệu vẻ đẹp quê hương Cà Mau”.

Khán giả trẻ thích thú khi thưởng thức các sáng tác có sự hỗ trợ của AI.

Những ý kiến này cho thấy, dù được tạo ra bằng công nghệ, một ca khúc vẫn có thể truyền tải câu chuyện và tình cảm về quê hương khi có sự định hướng, chọn lọc và sáng tạo của con người.

Công nghệ không thể thay thế người sáng tác

AI đang tham gia ngày càng sâu vào quá trình sáng tác âm nhạc, từ gợi ý ý tưởng, xây dựng giai điệu đến hoàn thiện tác phẩm. Tuy nhiên, khả năng tạo ra một ca khúc trong thời gian ngắn không đồng nghĩa công nghệ có thể thay thế người sáng tác.

Theo nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung (Thành phố Hồ Chí Minh), AI giúp quá trình sáng tác, sản xuất âm nhạc trở nên đa dạng, nhanh chóng và thuận tiện hơn. Dù vậy, những trải nghiệm, tình cảm và sự am hiểu về nơi mình sinh ra, lớn lên vẫn là vốn quý riêng của mỗi người.

Nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung chia sẻ: “AI chỉ là kho dữ liệu tổng hợp, hãy xem AI như công cụ hỗ trợ viết nhạc, làm nhạc đa dạng, nhanh chóng, thuận tiện hơn. Còn tình cảm, kiến thức về nơi mình sinh sống, chỉ có các bạn biết, hãy đưa chúng vào bài hát, như vậy khán giả nghe ca khúc có thể dễ dàng cảm nhận được tình cảm của tác giả và biết thêm về quê hương Cà Mau”.

Tiết mục “Tay trong tay - Cà Mau đoàn kết” do nhóm tác giả Nguyễn Minh Trọng, Lê Chí Nguyên và Võ Tuyết Ngân sáng tác với sự hỗ trợ của AI, được trình diễn tại CAT 2026.

Từ góc nhìn người làm nghề chuyên nghiệp, nhạc sĩ Nguyễn Văn Chung cho rằng, AI không phải là đối thủ của người sáng tác mà là công cụ hỗ trợ quá trình sáng tạo. Điều quan trọng là biết khai thác công nghệ hiệu quả, đồng thời giữ được bản sắc và cảm xúc riêng trong mỗi tác phẩm.

Trong dòng chảy phát triển của công nghệ, AI mở thêm cơ hội để sáng tạo âm nhạc, nhất là với người trẻ. Song, để một ca khúc thực sự có sức sống và chạm đến người nghe, yếu tố không thể thiếu vẫn là cảm xúc chân thành cùng dấu ấn riêng của người sáng tác./.