Bảo vật thi thư cổ trong 'Nam thiên đệ lục động'
Bên trong Nam thiên đệ lục động - Động Kính Chủ (TP Hải Phòng) có hệ thống văn bia Ma Nhai khắc trên vách đá những bài thơ, văn của các bậc vua chúa, quan lại, danh sĩ từ thế kỷ XIV-XX. Hệ thống văn bia này là bảo vật quốc gia, được UNESCO ghi danh di tích thành phần của Di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.
Toàn cảnh động Kính Chủ, di tích thành phần Quần thể di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.
Động Kính Chủ nằm trên núi Dương Nham, hay còn gọi là núi Bổ Đà, Xuyến Châu, Thạch Môn, thuộc phường Phạm Sư Mạnh (TP Hải Phòng). Động Kính Chủ là một trong 5 di sản thành phần tại Hải Phòng, thuộc quần thể Di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.
Động Kính Chủ là tuyệt cảnh thiên nhiên cùng với kho tàng thi thư cổ kính bậc nhất Việt Nam.
Di sản văn hóa này nổi bật không chỉ bởi hình thế hang động kỳ ảo mà còn bởi hệ thống văn bia Ma Nhai được khắc trực tiếp trên vách đá, có niên đại trải dài từ thời Trần đến thời Nguyễn. Trong đó, có văn bia đề 4 chữ lớn "Vân Thạch Thư Thất" - Nhà sách Vân Thạch.
Trong các triều đại phong kiến, vua chúa, quan lại, nhiều danh sĩ nổi tiếng đã đến đây vãn cảnh, đề thơ, để lại nhiều dấu tích và được khắc lại trên vách động gọi là bia Ma Nhai. Nổi bật như vua Lê Thánh Tông (thời Hậu Lê), danh sĩ Phạm Sư Mạnh (thời Trần), Hình bộ Thượng thư Trương Quốc Dụng (thời Nguyễn) và nhiều tao nhân mặc khách... Trong ảnh là thơ vua Lê Thánh Tông đề trên đỉnh động.
Từ ngoài cửa vào bên trong động Kính Chủ có 47 văn bia Hán - Nôm khắc trực tiếp trên vách đá từ thế kỷ XIV đến thế kỷ XX. Trong đó, văn bia cổ nhất có từ năm 1368 của danh nhân Phạm Sư Mạnh.
Thời kỳ kháng chiến chống quân Nguyên - Mông, vua Trần Nhân Tông từng đóng quân trên núi, chỉ huy quân sĩ, ngăn chặn mũi tiến công đường thủy của giặc. Năm 1487, khi ghé thăm hang động, vua Lê Thánh Tông đã tặng danh hiệu Nam thiên đệ lục động - Hang động đẹp thứ 6 trời Nam và để lại bút tích, đề thơ trên vách đá.
Sâu trong núi đá còn có nhiều khối thạch nhũ lấp lánh, một số khối thạch nhũ còn lưu lại vỏ ốc, vỏ sò rất đẹp.
Bên trong động Kính Chủ có ngôi chùa cổ thờ Phật, thiền sư Minh Không, vua Lý Thần Tông và Huyền Quang tôn giả.
Năm 2017, hệ thống văn bia Ma Nhai động Kính Chủ được Thủ tướng Chính phủ công nhận là bảo vật quốc gia. Năm 2025, động Kính Chủ được UNESCO ghi danh là di tích thành phần của Di sản văn hóa thế giới Yên Tử - Vĩnh Nghiêm - Côn Sơn, Kiếp Bạc.
Cuộc thi Hoa hậu Việt Nam 2026 lần đầu được tổ chức tại KDL quốc tế Đồi Rồng (Đồ Sơn, Hải Phòng). Vòng chung khảo toàn quốc diễn ra vào tối 10/10 tại quảng trường Dragon Beach Đồ Sơn. Hành trình tại ngôi nhà chung, các thí sinh Hoa hậu Việt Nam 2026 tham gia nhiều trải nghiệm tại TP Hải Phòng, như Khu di tích di sản Côn Sơn - Kiếp Bạc, Vịnh Lan Hạ - Quần đảo Cát Bà, làng trẻ em SOS Hải Phòng, trung tâm điều dưỡng người có công Đồ Sơn, trải nghiệm làng gốm Chu Đậu, trồng rừng ngập mặn, dọn sạch bãi biển Đồ Sơn...
Đêm chung kết Hoa hậu Việt Nam 2026 được tổ chức vào tối 7/11, tại quảng trường Danh Vọng, Khu du lịch quốc tế Đồi Rồng. Sự kiện cũng là dịp để thành phố quảng bá văn hóa, du lịch, hình ảnh về mảnh đất và con người của một Thành phố cảng Anh hùng - Xứ Đông văn hiến.
