AI - chiến tuyến mới trong cuộc đối đầu giữa EU và tập đoàn công nghệ Mỹ

EC đã ra lệnh buộc Meta khôi phục quyền truy cập miễn phí vào WhatsApp cho các trợ lý AI cạnh tranh với Meta AI - bước đi mạnh mẽ nhằm ngăn nguy cơ lạm dụng vị thế thống lĩnh thị trường trong AI.

Biểu tượng ứng dụng WhatsApp trên màn hình điện thoại di động. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Biểu tượng ứng dụng WhatsApp trên màn hình điện thoại di động. (Ảnh: AFP/TTXVN)

Theo báo La Tribune của Pháp, cuộc đối đầu giữa Liên minh châu Âu (EU) và các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ đang tiếp tục leo thang khi Ủy ban châu Âu (EC) vừa ra lệnh buộc Meta khôi phục quyền truy cập miễn phí vào WhatsApp cho các trợ lý trí tuệ nhân tạo (AI) cạnh tranh với Meta AI.

Động thái này được xem là bước đi mạnh mẽ của EC nhằm ngăn chặn nguy cơ lạm dụng vị thế thống lĩnh thị trường trong lĩnh vực AI, một ngành được dự báo sẽ đóng vai trò trung tâm của nền kinh tế số trong những năm tới.

Quyết định được đưa ra trong khuôn khổ cuộc điều tra chống độc quyền mà EC đang tiến hành đối với Meta. Theo EC, việc hạn chế khả năng tiếp cận WhatsApp của các chatbot AI bên thứ ba có thể làm suy giảm cạnh tranh trên thị trường trợ lý AI đa năng.

Tranh chấp bắt đầu từ cuối năm 2025 khi Meta chặn các chatbot AI đối thủ khỏi hệ sinh thái WhatsApp, với lý do lưu lượng truy cập ngày càng tăng gây áp lực lên hạ tầng kỹ thuật trong khi các bên khai thác không chia sẻ chi phí vận hành.

Trước sức ép từ châu Âu, Meta đã nhượng bộ một phần vào tháng 3 năm nay bằng cách cho phép các trợ lý AI bên ngoài quay trở lại nền tảng. Tuy nhiên, tập đoàn áp dụng các khoản phí mà họ gọi là “chi phí hạ tầng” đối với các nhà phát triển.

Theo EC, biện pháp này vẫn tạo ra rào cản đối với các doanh nghiệp AI mới nổi và có nguy cơ củng cố vị thế của Meta AI trên chính nền tảng do Meta sở hữu.

Vì vậy, trong khi cuộc điều tra vẫn đang diễn ra, EC đã áp dụng các biện pháp tạm thời. Theo quyết định mới, Meta phải khôi phục các điều kiện truy cập như trước đây và cho phép các trợ lý AI cạnh tranh sử dụng miễn phí các chức năng liên quan trên WhatsApp trong vòng năm ngày làm việc. Nếu không tuân thủ, tập đoàn này có thể đối mặt với mức phạt lên tới 10% doanh thu toàn cầu hằng năm.

Phó Chủ tịch EC phụ trách cạnh tranh Teresa Ribera cho rằng vấn đề không chỉ nằm ở WhatsApp mà còn liên quan đến tương lai của thị trường AI tại châu Âu.

Theo bà, các tập đoàn công nghệ lớn không nên được phép tận dụng vị thế thống trị hiện có để quyết định doanh nghiệp nào được quyền cạnh tranh và đổi mới trong lĩnh vực AI. EC cũng khẳng định quyết định này nhằm bảo vệ quyền lựa chọn của người dùng châu Âu đối với các trợ lý AI mà họ muốn sử dụng.

Meta đã ngay lập tức phản đối và tuyên bố sẽ kháng cáo. Tập đoàn cho rằng quyết định của EU là không công bằng khi buộc họ phải cung cấp miễn phí các dịch vụ và hạ tầng mà doanh nghiệp đã đầu tư xây dựng.

Theo Meta, các đối thủ như OpenAI và nhiều công ty công nghệ lớn khác sẽ được hưởng lợi từ những tính năng trả phí của WhatsApp mà không phải chia sẻ chi phí tương ứng.

Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên kể từ năm 2019, EC áp dụng một biện pháp tạm thời tương tự trong lĩnh vực cạnh tranh. Quyết định này phản ánh quyết tâm ngày càng lớn của EC nhằm kiểm soát quyền lực của các nền tảng công nghệ và duy trì môi trường cạnh tranh công bằng trong cuộc đua AI toàn cầu.

Meta cũng không phải là doanh nghiệp duy nhất chịu áp lực từ các cơ quan quản lý châu Âu. Google hiện đang đối mặt với yêu cầu mở rộng khả năng tiếp cận hệ điều hành Android cho các trợ lý AI cạnh tranh, trong khi Apple cho rằng các quy định quá nghiêm ngặt của EU đang làm chậm quá trình triển khai các tính năng AI mới tại thị trường châu Âu.

Cả hai tập đoàn đều cảnh báo rằng các yêu cầu từ EC có thể ảnh hưởng đến an ninh, quyền riêng tư và chất lượng dịch vụ dành cho người dùng.

Đáp lại, EC khẳng định luật pháp của khối sẽ được áp dụng bình đẳng cho mọi doanh nghiệp, bất kể quy mô hay quốc tịch. Theo người phát ngôn phụ trách các vấn đề kỹ thuật số Thomas Regnier, sẽ không có bất kỳ ngoại lệ nào dành cho các tập đoàn công nghệ lớn.

Vụ việc cho thấy cuộc cạnh tranh trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo không còn đơn thuần là cuộc đua về công nghệ hay sản phẩm. AI đang trở thành mặt trận mới trong cuộc đối đầu giữa châu Âu và các “ông lớn” công nghệ Mỹ, nơi các vấn đề về cạnh tranh, chủ quyền số và quyền lực thị trường ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc định hình tương lai của nền kinh tế số toàn cầu./.

(TTXVN/Vietnam+)

Nguồn VietnamPlus: https://www.vietnamplus.vn/ai-chien-tuyen-moi-trong-cuoc-doi-dau-giua-eu-va-tap-doan-cong-nghe-my-post1115660.vnp