Ai chịu trách nhiệm khi hàng loạt hộ dân bất ngờ nợ thuế đất phi nông nghiệp?

Người dân đến rà soát, đối chiếu tình hình nộp thuế đất phi nông nghiệp tại Thuế cơ sở 3.

Với người dân, điều đáng lo không chỉ là thông báo nợ thuế mà còn là việc xác định chính xác số tiền phải nộp, thời điểm hoàn thành nghĩa vụ và trách nhiệm khi dữ liệu có sai lệch. Những người đã nộp tiền nhưng chưa được ghi nhận đầy đủ có thể phải mất công tìm lại chứng từ cũ, liên hệ nhiều cơ quan để chứng minh việc thực hiện nghĩa vụ của mình. Ông Lê Thế Hoàng, xã Hoằng Đức, cho biết: “Gia đình tôi có thửa đất thuộc diện chịu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và đã thực hiện nghĩa vụ thuế hàng năm. Tuy nhiên, khi kiểm tra trên ứng dụng eTax Mobile, thông tin về khoản thuế vẫn chưa được điều chỉnh như mong muốn. Tôi đến cơ quan thuế nhờ kiểm tra, giải quyết dứt điểm. Nếu không xử lý ngay, sang năm hệ thống tiếp tục báo nợ tôi sợ bị phạt, phải đi lại giải trình phức tạp”.

Tại Thuế cơ sở 3, đơn vị phụ trách địa bàn gồm 19 xã, với hơn 189.000 lượt hộ nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp, khối lượng công việc tăng mạnh trong thời gian cao điểm. Có ngày, đơn vị tiếp nhận khoảng 200 lượt người đến kiểm tra, đối chiếu thông tin và đề nghị điều chỉnh sai sót. Ông Lê Văn Thuân, Phó trưởng Thuế cơ sở 3, cho biết: “Các vướng mắc chủ yếu của người dân liên quan đến việc quyết toán biên lai chưa đầy đủ, thông tin đất đai cập nhật chưa kịp thời và dữ liệu nghĩa vụ thuế chưa chính xác. Trước tình hình đó, đơn vị đã điều động cán bộ tập trung xử lý, hướng dẫn người dân hoàn thiện thông tin, hạn chế việc phải đi lại nhiều lần. Đồng thời, phối hợp với UBND các xã tổ chức tuyên truyền, hướng dẫn người dân kiểm tra và thực hiện nghĩa vụ thuế”.

Ở cấp xã, việc phối hợp với cơ quan thuế cũng đang được tăng cường nhằm giải đáp những nội dung người dân chưa rõ. Ông Hoàng Văn Chung, Phó trưởng Phòng Kinh tế, UBND xã Hoằng Lộc, cho biết: “Địa phương đã phối hợp với cơ quan thuế để kiểm tra những trường hợp có chênh lệch về nghĩa vụ thuế, giải thích các khoản tăng và tiếp tục đề nghị cán bộ thuế trực tiếp về xã làm việc khi cần thiết. Qua đó, người dân có thể trao đổi, đối chiếu thông tin ngay tại địa phương, thay vì phải nhiều lần đến cơ quan thuế”.

Được biết, trước năm 2026, việc thu thuế sử dụng đất phi nông nghiệp được thực hiện theo cơ chế ủy nhiệm thu cho chính quyền xã, phường. Cơ quan thuế lập bộ thuế, chuyển thông tin để địa phương tổ chức thu; sau đó, đơn vị nhận ủy nhiệm thu thực hiện quyết toán số tiền đã thu và biên lai với cơ quan thuế. Trong quá trình này, nếu việc quyết toán biên lai chưa đầy đủ, chứng từ chưa được đối chiếu hoặc số tiền đã thu chưa được cập nhật chính xác vào hệ thống, dữ liệu quản lý có thể không phản ánh đúng tình trạng thực hiện nghĩa vụ của người nộp thuế.

Bên cạnh đó, việc kết nối, chia sẻ thông tin giữa cơ quan thuế với các cơ quan quản lý đất đai và chính quyền địa phương còn có những điểm chưa đồng bộ. Khi quyền sử dụng đất được chuyển nhượng nhưng thông tin chưa được cập nhật kịp thời, cơ quan thuế có thể vẫn gửi thông báo nghĩa vụ thuế đến chủ sử dụng đất cũ. Tương tự, những thay đổi về thông tin thửa đất, người nộp thuế hoặc tình trạng thực hiện nghĩa vụ tài chính nếu chưa được cập nhật đầy đủ cũng có thể dẫn đến sai lệch...

Những nguyên nhân trên cho thấy sai lệch dữ liệu không chỉ xuất phát từ một khâu riêng lẻ. Vì vậy, việc rà soát cần làm rõ từng trường hợp, xác định sai sót phát sinh ở khâu thu, quyết toán, cập nhật hay chuyển giao thông tin để có biện pháp khắc phục phù hợp. Cùng với đó, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị trong quá trình thực hiện nhiệm vụ cần được xác định rõ, tránh để người dân phải tự xoay xở tìm chứng cứ hoặc đi lại nhiều lần để giải quyết những sai sót không do mình gây ra.

Ông Lê Hồng Phúc, Phó trưởng Thuế Thanh Hóa, cho biết: “Những sai sót liên quan đến quá trình quản lý, thu và cập nhật dữ liệu, chúng tôi đã thực hiện xin lỗi người dân bằng văn bản, tin nhắn hoặc trực tiếp trong những trường hợp phù hợp. Đồng thời, cũng mong muốn người dân chia sẻ, phối hợp cung cấp thông tin để cơ quan chức năng có căn cứ xác minh, điều chỉnh dữ liệu. Chúng tôi cam kết sẽ tập trung khắc phục các tồn tại, không để người dân bị ghi nhận nợ thuế hoặc bị tính tiền chậm nộp không đúng quy định. Sau đợt rà soát, việc quản lý và thực hiện nghĩa vụ thuế được kỳ vọng sẽ thuận lợi hơn, hạn chế những trường hợp người dân đã hoàn thành nghĩa vụ nhưng vẫn bị ghi nhận còn nợ”.

Để chủ động kiểm tra thông tin, cơ quan thuế khuyến nghị người dân sử dụng ứng dụng eTax

Mobile để tra cứu người nộp thuế, thửa đất, số tiền phải nộp và các khoản còn nợ. Khi phát hiện thông tin chưa chính xác, người dân cần liên hệ thuế cơ sở phụ trách địa bàn để được hướng dẫn kiểm tra, đối chiếu. Đồng thời, nên lưu giữ biên lai, chứng từ nộp thuế và giấy tờ liên quan đến thửa đất, nhất là chứng từ của những năm trước, nhằm hỗ trợ quá trình xác minh khi phát sinh vướng mắc.