AI có phải 'cây đũa thần' cho thương mại điện tử?

70 - 80% công việc thương mại điện tử có thể bị thay thế

Trong bối cảnh phát triển nhanh chóng của công nghệ, AI thay thế nhân sự đang trở thành một chủ đề hot trong lĩnh vực thương mại điện tử. Nhiều chuyên gia khẳng định rằng AI có khả năng giải quyết triệt để những thách thức liên quan đến quản lý nhân sự. Vậy mức độ thay thế nhân sự bởi AI sẽ đến đâu thưa ông?

Thương mại điện tử hiện nay vận hành theo một quy trình khá rõ ràng: từ chuẩn bị nguồn hàng, xây dựng gian hàng, triển khai marketing, xử lý đơn, chăm sóc khách hàng đến thống kê doanh thu, chi phí.

Ông Vũ Thành Thắng, Chủ tịch AIZ.

Điểm chung là các công đoạn này chủ yếu diễn ra trên môi trường số và mang tính lặp lại. Đây là điều kiện để AI có thể tham gia sâu.

Theo quan sát của tôi, khoảng 70–80% khối lượng công việc trên sàn có thể được tự động hóa. Những phần còn lại chủ yếu là vận chuyển và một số khâu giám sát hệ thống vẫn cần con người.

Như vậy, một gian hàng TMĐT trong tương lai có thể vận hành mà gần như không cần con người?

Ở thời điểm hiện tại, vẫn cần con người ở các khâu như vận chuyển, quản lý kho, kế toán hoặc giám sát hệ thống.

Tuy nhiên, với tốc độ phát triển của công nghệ, không loại trừ khả năng robot và các hệ thống tự động sẽ dần thay thế cả những công đoạn này.

Thực tế hiện nay, nhiều quy trình đã có thể tự động hóa phần lớn. Một doanh nghiệp trước đây cần khoảng 10 nhân sự để vận hành thì nay có thể giảm xuống còn 2–3 người, trong khi hiệu suất tăng lên đáng kể.

Không chuyển đổi AI có thể bị loại khỏi cuộc chơi

Áp dụng AI có thể tăng hiệu suất như thế nào, mức độ ra sao?

Khi các quy trình được tự động hóa, doanh nghiệp có thể giảm đáng kể thời gian xử lý và hạn chế sai sót do con người.

Theo một số trường hợp triển khai, hiệu suất vận hành có thể tăng khoảng 4–5 lần so với mô hình truyền thống. Tuy nhiên, con số này còn phụ thuộc vào quy mô và mức độ sẵn sàng của từng doanh nghiệp.

Một trong những điểm được nhắc đến là hệ thống báo cáo thời gian thực. Điều này thay đổi việc ra quyết định như thế nào?

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn vì dữ liệu từ các sàn được trả về dưới dạng file, với rất nhiều thông số. Việc tổng hợp, phân tích mất thời gian, khiến quyết định thường bị chậm.

Khi dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực và hiển thị trực quan, doanh nghiệp có thể nắm ngay tình hình bán hàng, hiệu quả quảng cáo hay tồn kho.

Điều này giúp họ phản ứng nhanh hơn với thị trường. Trong TMĐT, tốc độ ra quyết định dựa trên dữ liệu, theo tôi, quan trọng hơn cả vốn hay sản phẩm.

Nếu các doanh nghiệp không chuyển đổi AI trong vài năm tới, điều gì có thể xảy ra thưa ông?

TMĐT là môi trường cạnh tranh rất khốc liệt. Doanh nghiệp phải liên tục tối ưu chi phí, giá bán, quảng cáo, khuyến mãi.

Nếu vẫn vận hành theo cách truyền thống với chi phí cao, họ sẽ gặp bất lợi lớn. Trong khi đó, những đơn vị áp dụng AI có thể vận hành tinh gọn hơn và phản ứng nhanh hơn.

Vì vậy, doanh nghiệp không chuyển đổi có nguy cơ bị thu hẹp thị phần, thậm chí phải rời khỏi thị trường.

Có ý kiến cho rằng AI hiện nay không chỉ hỗ trợ mà đang thay thế lao động. Quan điểm của ông thế nào?

Ở một số bài toán cụ thể, đặc biệt là xử lý dữ liệu và ra quyết định, AI đã đạt độ chính xác cao.

Điều này cho thấy AI không chỉ hỗ trợ mà đang dần thay thế con người trong nhiều công việc mang tính vận hành.

Tuy nhiên, để đạt được mức độ đó, doanh nghiệp phải trải qua quá trình chuyển đổi: từ số hóa dữ liệu, xây dựng hạ tầng đến đào tạo nhân lực.

Trong ngắn hạn, AI sẽ tiếp tục mở rộng vai trò. Nhưng mức độ thay thế đến đâu còn phụ thuộc vào từng lĩnh vực và tốc độ thích ứng của doanh nghiệp.

Theo ông, yếu tố nào sẽ quyết định thành bại của doanh nghiệp TMĐT trong giai đoạn tới?

Tôi cho rằng đó là khả năng nắm bắt xu hướng thị trường và ra quyết định nhanh dựa trên dữ liệu.

Doanh nghiệp cần biết sản phẩm nào đang được quan tâm, cần nhập bao nhiêu hàng, phân bổ ngân sách quảng cáo ra sao và phản hồi khách hàng như thế nào.

Tất cả những điều này đều gắn với dữ liệu và tốc độ xử lý dữ liệu. Ai làm tốt hơn sẽ có lợi thế.

Trân trọng cảm ơn ông!