AI giải bài toán khó nhất lịch sử, bác bỏ giả thuyết 87 năm tuổi

AI vừa giúp các nhà toán học giải một trong những bài toàn hóc búa nhất lịch sử. Ảnh: iStock.

Trí tuệ nhân tạo đã ghi một dấu ấn lịch sử trong lĩnh vực toán học. Lần đầu tiên, AI đã tham gia giải quyết thành công một trong những câu đố toán học hóc búa và lâu đời nhất thế giới. Các chuyên gia cho rằng đây là bài toán khó nhất mà trí tuệ nhân tạo từng giải được.

Theo phát hiện của Giáo sư Levent Alpöge tại Đại học Harvard, giả thuyết Jacobian - một bài toán mà các học giả đã dành hàng thập kỷ để tìm cách chứng minh là đúng, thực chất lại hoàn toàn sai.

Trên mạng xã hội X, ông đã công bố một phản ví dụ cực kỳ ngắn gọn, chỉ vỏn vẹn 216 ký tự để làm bằng chứng bác bỏ giả thuyết này. Đáng chú ý, Giáo sư Alpöge cho biết phát hiện này có sự đóng góp rất lớn từ "người bạn thân Fable", tên gọi khác của mô hình Claude Fable 5 do công ty Anthropic phát triển.

Giả thuyết Jacobian lần đầu tiên được nhà toán học Ott-Heinrich Keller đề xuất vào năm 1939. Bài toán này đặt ra giả định rằng một số hàm toán học có thể tính toán theo chiều đảo ngược.

Phát hiện được giáo sư Levent Alpöge chia sẻ trên trang X cá nhân. Ảnh: @__alpoge__/X.

Vào năm 1998, giả thuyết này tiếp tục được nhà toán học Stephen Smale đưa vào danh sách 18 bài toán gian khó nhất cần giải quyết trong thế kỷ 21. Trong suốt 87 năm qua, cộng đồng toán học thế giới hầu như chỉ dồn sức tìm cách chứng minh giả thuyết là đúng.

Chính vì vậy, việc mô hình AI Fable chọn hướng đi tìm phản ví dụ để bác bỏ bài toán đã làm đảo lộn hoàn toàn tư duy lối mòn. Nhà toán học Abhishek Saha từ Đại học Queen Mary ở London nhận định rằng bước tiến này đã đưa năng lực của AI lên một tầm cao hoàn toàn mới.

Ông nhấn mạnh đây có thể là giả thuyết lớn nhất từ trước đến nay mà AI đóng vai trò then chốt trong việc chứng minh hoặc bác bỏ. Đáp án chỉ vỏn vẹn một dòng do Giáo sư Alpöge cùng AI đưa ra rất dễ kiểm chứng, và nhiều nhà toán học trên thế giới đã nhanh chóng xác nhận kết quả này.

“Mọi người trước giờ luôn cố gắng chứng minh giả thuyết này vì nó mang lại cảm giác rất đúng. Tôi nghĩ không mấy ai từng tính đến việc bác bỏ nó. Thế nhưng giờ đây, chúng ta lại có một phản ví dụ chỉ vỏn vẹn trong một câu”, ông Abhishek Saha cho biết.

Sự xuất hiện của AI trong toán học đỉnh cao cũng đặt ra nhiều góc nhìn khác nhau. Chuyên gia Chris Bowman-Scargill tại Đại học York cho rằng AI rất mạnh trong việc kiểm tra diện rộng và tìm ra phản ví dụ, nhưng việc xây dựng nên những nhánh toán học hoàn toàn mới vẫn đòi hỏi sự sáng tạo mang tính đột phá của con người.

Trong khi đó, Giáo sư Ivan Fesenko tại Đại học Westlake nhận định AI sẽ sớm giải quyết được các bài toán cấp độ tiến sĩ, mở ra một sự thay đổi mang tính nền tảng cho toàn bộ ngành toán học trong tương lai.