AI sẽ định hình lại cuộc đua bán lẻ ra sao?

Trí tuệ nhân tạo không còn chỉ là công cụ hỗ trợ tìm kiếm thông tin mà đang trở thành “người đồng hành” trong hành trình mua sắm của người tiêu dùng. Từ việc gợi ý sản phẩm, so sánh giá, tổng hợp đánh giá đến kết nối trực tiếp với các nền tảng thương mại điện tử, AI đang rút ngắn đáng kể thời gian ra quyết định, đồng thời làm thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận khách hàng.

AI trở thành trợ lý mua sắm của người tiêu dùng.

Trong bối cảnh thương mại điện tử Việt Nam tiếp tục tăng trưởng mạnh, xu hướng này được dự báo sẽ tạo ra một giai đoạn cạnh tranh mới, nơi AI, video và nội dung số trở thành những yếu tố quyết định.

Tại sự kiện Google Marketing Live Đông Nam Á, Google cho biết việc tích hợp AI vào công cụ tìm kiếm đang tạo ra những thay đổi rõ rệt trong hành vi tiêu dùng. Theo số liệu được công bố, 82% người dùng các tính năng AI Mode hoặc AI Overviews tại Đông Nam Á cho biết họ đưa ra quyết định mua sắm nhanh hơn, trong khi 80% cảm thấy tự tin hơn khi lựa chọn sản phẩm.

Đáng chú ý, với nhóm Gen Z, tỷ lệ này lên tới 86%, cho thấy thế hệ người tiêu dùng trẻ đang nhanh chóng thích nghi với các công cụ AI trong đời sống hàng ngày.

Xu hướng này cũng đang hiện hữu tại Việt Nam. Báo cáo The State of Consumer AI in Vietnam 2025 của Decision Lab cho thấy 78% người dùng Internet trong nước đã sử dụng ít nhất một nền tảng AI trong ba tháng gần đây. AI không chỉ được dùng để học tập hay làm việc mà ngày càng xuất hiện trong quá trình tìm kiếm thông tin sản phẩm, tham khảo đánh giá và đưa ra quyết định mua sắm.

Nếu trước đây, người tiêu dùng phải mở nhiều trang web để so sánh giá, đọc hàng chục bình luận và xem nhiều video đánh giá trước khi quyết định, thì nay AI có thể tổng hợp những thông tin này chỉ trong vài giây. Điều đó giúp rút ngắn đáng kể hành trình mua sắm, đồng thời làm thay đổi vai trò của công cụ tìm kiếm truyền thống khi AI dần trở thành "trợ lý mua sắm" cá nhân.

Song song với AI, video đang nổi lên như một kênh bán hàng quan trọng. Theo Google, thương mại qua video (video commerce) tại Đông Nam Á đã tăng gấp 5 lần trong ba năm qua và hiện chiếm khoảng 25% tổng giá trị giao dịch thương mại điện tử của khu vực. Người tiêu dùng không còn chỉ đọc mô tả sản phẩm mà có xu hướng xem video trải nghiệm, đánh giá thực tế hoặc livestream trước khi đưa ra quyết định.

Sự kết hợp giữa AI và video đang tạo ra một mô hình mua sắm mới. Thay vì phải chủ động tìm kiếm, người dùng ngày càng được các nền tảng gợi ý sản phẩm phù hợp với nhu cầu thông qua thuật toán AI. Khi xem video, họ có thể nhấp trực tiếp vào sản phẩm được gắn trong nội dung để hoàn tất giao dịch mà không cần rời khỏi nền tảng.

Tại Việt Nam, xu hướng này diễn ra trong bối cảnh thị trường thương mại điện tử tiếp tục tăng trưởng mạnh. Theo báo cáo quý I/2026 của Metric, doanh số trên các sàn thương mại điện tử đạt gần 149 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 46% so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, các ngành hàng như mỹ phẩm, chăm sóc cá nhân và thời trang nữ tiếp tục dẫn đầu doanh thu, đồng thời cũng là những lĩnh vực tận dụng hiệu quả nhất các nội dung video và hoạt động tiếp thị liên kết.

Trong bối cảnh kinh tế số tăng tốc, AI nhiều khả năng sẽ không chỉ thay đổi cách người Việt mua sắm mà còn định hình lại toàn bộ chuỗi giá trị của thương mại điện tử. Cuộc cạnh tranh trong thời gian tới sẽ không chỉ nằm ở giá bán hay chương trình khuyến mại, mà còn ở khả năng ứng dụng AI để mang đến trải nghiệm mua sắm nhanh hơn, chính xác hơn và cá nhân hóa hơn cho người tiêu dùng.