AI sẽ thay đổi hơn 50% việc làm tại Mỹ

AI được dự báo sẽ làm thay đổi sâu sắc bản chất công việc, song chưa đến mức thay thế phần lớn người lao động.

Ảnh: Politico

Ảnh: Politico

Một phân tích mới đây cho thấy trí tuệ nhân tạo (AI) đang bước vào giai đoạn tác động sâu rộng tới thị trường lao động Mỹ, với hơn một nửa số việc làm dự kiến sẽ bị thay đổi trong vài năm tới. Tuy nhiên, thay vì thay thế hoàn toàn con người, công nghệ này nhiều khả năng sẽ làm biến đổi cách thức làm việc, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết về đào tạo lại kỹ năng.

Nguy cơ mất việc hiện hữu

Theo nghiên cứu của Boston Consulting Group (BCG), trong vòng ba năm tới, AI sẽ “tái định hình” từ 50% đến 55% số việc làm tại Mỹ. Điều này đồng nghĩa với việc nội dung công việc, kỹ năng yêu cầu và cách thức vận hành sẽ thay đổi đáng kể, ngay cả khi vị trí việc làm vẫn được duy trì.

Ông Matthew Kropp, Giám đốc điều hành kiêm đối tác cấp cao của BCG nhận định: “Những gì người lao động làm trong các công việc này sẽ khác đi, dù công việc đó vẫn còn tồn tại”.

Bên cạnh sự thay đổi về bản chất công việc, nguy cơ mất việc cũng là một thực tế không thể bỏ qua. BCG ước tính từ 10% đến 15% số việc làm tại Mỹ có thể bị thay thế bởi AI trong vòng 5 năm tới.

Theo ông Kropp, phản ứng phổ biến của nhiều doanh nghiệp trước làn sóng công nghệ mới là cắt giảm nhân sự một cách nhanh chóng. Tuy nhiên, cách tiếp cận này có thể gây ra hệ lụy tiêu cực cả về kinh tế lẫn xã hội.

“Đó là phản ứng gần như mang tính bản năng: sa thải lao động. Nhưng điều này mang tính bừa bãi, gây hại cho xã hội khi người dân mất việc làm, đồng thời cũng không có lợi cho chính doanh nghiệp”, ông nói.

Thay vào đó, chuyên gia này nhấn mạnh rằng doanh nghiệp cần đầu tư vào quá trình đào tạo lại, giúp người lao động thích ứng với các vai trò mới thay vì bị thay thế hoàn toàn.

Cơ hội song hành thách thức

Phân tích của BCG, dựa trên dữ liệu về 1.500 nghề nghiệp, cho thấy tác động của AI không đồng đều giữa các lĩnh vực.

Trong một số ngành, AI có thể làm giảm chi phí và qua đó thúc đẩy nhu cầu. Kỹ thuật phần mềm là ví dụ điển hình. Khi chi phí phát triển giảm, doanh nghiệp có thể triển khai nhiều dự án hơn, qua đó làm tăng nhu cầu nhân lực.

“Có một lượng lớn công việc lập trình đang bị tồn đọng. Nhiều phần mềm chưa được phát triển chỉ vì chi phí quá cao”, ông Kropp cho biết.

Ngược lại, những công việc mang tính lặp lại, như nhân viên tổng đài, lại đối mặt với nguy cơ bị thay thế cao. Khi AI có thể xử lý các yêu cầu thông thường với chi phí thấp hơn mà không làm tăng tương ứng nhu cầu dịch vụ, số lượng lao động cần thiết sẽ giảm.

BCG nhận định: khi năng suất tăng lên nhờ AI, nhu cầu tuyển dụng trong các lĩnh vực này nhiều khả năng sẽ thu hẹp.

Những lĩnh vực ít bị ảnh hưởng

Ở chiều ngược lại, một số ngành nghề được xem là “khó thay thế” bởi AI, đặc biệt là những công việc đòi hỏi sự hiện diện vật lý hoặc tương tác con người trực tiếp. Các nghề như thợ sửa ống nước hay chuyên gia trị liệu tâm lý được dự báo sẽ ít chịu tác động trong ngắn hạn.

Ngoài ra, giống như các cuộc cách mạng công nghệ trước đây, AI cũng được kỳ vọng sẽ tạo ra những loại hình việc làm hoàn toàn mới. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, hiện vẫn còn quá sớm để xác định rõ những nghề nghiệp này.

“Trước khi mạng xã hội xuất hiện, không ai nghĩ “người ảnh hưởng” lại trở thành một nghề”, ông Kropp dẫn chứng.

Đào tạo lại - chìa khóa thích ứng

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia nhấn mạnh rằng thay vì tập trung vào việc cắt giảm nhân sự, doanh nghiệp và chính phủ cần ưu tiên chiến lược đào tạo lại và nâng cao kỹ năng cho lực lượng lao động.

Việc tận dụng AI như một công cụ hỗ trợ, giúp nâng cao năng suất và mở rộng khả năng của con người, được xem là hướng đi bền vững hơn so với việc thay thế hoàn toàn lao động.

Sự chuyển đổi do AI mang lại vì thế không chỉ là thách thức, mà còn là cơ hội để tái cấu trúc thị trường lao động theo hướng linh hoạt và hiệu quả hơn, với điều kiện các bên liên quan kịp thời thích ứng.

Hồng Nhung

Nguồn Đại Biểu Nhân Dân: https://daibieunhandan.vn/ai-se-thay-doi-hon-50-viec-lam-tai-my-10413173.html