AI tiếp tục gặp khó

Theo ước tính, 5 tập đoàn công nghệ hàng đầu gồm Amazon, Google, Microsoft, Meta và Oracle dự kiến chi khoảng 700 tỷ USD trong năm nay để xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ AI. Con số này gần gấp đôi so với năm 2025 và tương đương 3/4 ngân sách thường niên của quân đội Mỹ, phản ánh quy mô chưa từng có của cuộc đua công nghệ này.

Tuy nhiên, giới phân tích cảnh báo mức đầu tư khổng lồ này đang tạo ra sự mất cân bằng nghiêm trọng. JPMorgan từng tính toán ngành công nghệ cần thu thêm khoảng 650 tỷ USD doanh thu mỗi năm để đạt mức lợi nhuận hợp lý - một thách thức không nhỏ khi bản thân OpenAI, công ty tiên phong với ChatGPT, được dự báo có thể thua lỗ hơn 100 tỷ USD đến hết thập kỷ này.

Các tập đoàn công nghệ hàng đầu dự kiến chi khoảng 700 tỷ USD để xây dựng các trung tâm dữ liệu phục vụ AI.

Apple gần đây thừa nhận gặp khó khăn trong việc mua đủ loại chip quan trọng cho iPhone và máy Mac do nguồn cung bị cạnh tranh mạnh từ các trung tâm dữ liệu AI. Francisco Jeronimo, chuyên gia của IDC, dự báo các nhà sản xuất có thể tăng giá từ 5% trở lên vào cuối năm nay hoặc tung ra thiết bị cấu hình thấp hơn. Tình trạng này có thể kéo dài nhiều năm và đẩy một số hãng smartphone nhỏ rời khỏi thị trường.

Anirban Basu, nhà kinh tế trưởng của Hiệp hội các nhà xây dựng và nhà thầu Mỹ, cho biết nhiều dự án chung cư, nhà máy và cơ sở y tế đang bị xếp sau do không thể cạnh tranh lợi nhuận từ trung tâm dữ liệu AI. Dữ liệu cho thấy chi tiêu xây dựng trung tâm dữ liệu mới tại Mỹ tăng 32% trong năm 2025, trong khi các loại bất động sản thương mại khác hầu như không tăng trưởng.

Đáng chú ý, OpenAI từng thông báo với Nhà Trắng rằng các trung tâm dữ liệu họ dự định xây trong những năm tới có thể cần tới 20% lực lượng lao động tay nghề cao hiện có như thợ điện và thợ máy. Hiệp hội xây dựng Mỹ dự báo ngành này sẽ thiếu gần nửa triệu lao động trong năm nay.

Làn sóng AI càng làm gia tăng sự phân hóa tại Thung lũng Silicon. Báo cáo của Silicon Valley Bank cho thấy khoảng 1/3 vốn đầu tư vào startup Mỹ năm ngoái đổ vào nhóm 1% công ty giá trị nhất, trong khi nguồn vốn cho các startup còn lại ở mức thấp nhất trong một thập kỷ.

Làn sóng AI càng làm gia tăng sự phân hóa tại Thung lũng Silicon.

Các chuyên gia cảnh báo sự tập trung nguồn lực quá mức vào AI có thể kìm hãm những ý tưởng công nghệ mới ngoài lĩnh vực này. Trong khi đó, Darrell West, chuyên gia tại Viện Brookings, bày tỏ hoài nghi về cuộc bùng nổ AI và những kỳ vọng có phần thái quá về tiềm năng của công nghệ này.

Câu hỏi đặt ra là liệu cuộc đua AI có thực sự mang lại đột phá như kỳ vọng, hay sẽ tạo ra những "khoảng trống" phát triển ở các lĩnh vực khác, đặt nền kinh tế toàn cầu trước bài toán cân bằng nguồn lực chưa từng có.

Đặng Huyền